ZAKRES DZIAŁALNOŚCI CENTRUM

Kwartalnik - Streszczenia

| nr 1/2009 | nr 2/2009 | nr 3-4/2009 |
| nr 1/2010 | nr 2/2010 | nr 3-4/2010 |
| nr 1/2011 | nr 2/2011 |
nr 3/2011 | nr 4/2011 |
| nr 1/2012 |
nr 2/2012 | nr 3/2012 | nr 4/2012 |
| nr 1/2013 | nr 2/2013 | nr 3/2013 | nr 4/2013 |
| nr 1/2014 | nr 2/2014 | nr 3/2014 | nr 4/2014 |
| nr 1/2015 | nr 2/2015 | nr 3/2015 | nr 4/2015 |




Nr 1/2009

Bogumił Brzeziński Zasady związane z prawem podatkowym (zarys problematyki)

Streszczenie

W artykule omówiono zagadnienie zasad prawa podatkowego i zasad podatkowych.   Autor podkreśla różnice pomiędzy różnymi kategoriami zasad.   Niektóre z nich mają czysto pragmatyczne korzenie, np.  maksymy opodatkowania Adama Smitha.   Inne są związane z procedurą stanowienia prawa lub mają charakter materialnoprawny. Polskie prawo podatkowe nie ma własnych zasad ogólnych.   Niemniej jednak, kilka zasad tego typu zostało wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie, np.  zasada interpretacyjna in dubio pro tributario.   Autor postuluje zwieńczenie tego procesu przez przyjęcie takich zasad jako zasad ustawowych.   Należy podkreślić, że zasady ogólne istnieją w polskiej procedurze podatkowej.

Principles in tax law and taxation

Abstract

The article deals with the problem of principles in tax law and taxation. The author underlines differences between various categories of principles. Some of them have purely pragmatic roots, e.g. famous Adam Smith's maxims of taxation. Other are connected with law-making procedure or have a substantial value. Polish tax law lacks its own general principles. Nevertheless some principles of this type have been developed in doctrine and jurisprudence, e.g. interpretive principle in dubio pro tributario. Author asked for finalizing this process and adopting such principles as statutory principles. It should be underlined that general principles exist in Polish tax procedure.

Dariusz Strzelec Naruszenia przepisów postępowania podatkowego

Streszczenie

W artykule przedstawiono problematykę prawną naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Postępowanie podatkowe umożliwienia realizację obowiązków podatkowych zgodnie z prawem podatkowym. Z tego powodu przepisy postępowania podatkowego mają charakter instrumentalny względem materialnego prawa podatkowego. W praktyce przepisy te powodują wiele problemów ze względu na ich złożoność i trudności w ich interpretacji. Analiza naruszeń tych przepisów jest ważna, ponieważ stanowią one narzędzie ochrony dla podatników.   Ustawodawca przewidział możliwość uchylenia lub zmiany decyzji podatkowych w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.

Procedura podatkowa zawiera specjalne przepisy, które chronią podatników.   Postępowanie podatkowe jest uregulowane w ustawie Ordynacja podatkowa z 1997 r.   Akt ten zawiera zasady ogólne.   W opinii autora prawidłowe zrozumienie znaczenia zasad ogólnych jest bardzo ważne dla praw podatników. Ponadto zasady ogólne spełniają inne ważne funkcje; na przykład w zakresie wskazywania dyrektywy wykładni, wypełniania luk w prawie podatkowym, zwłaszcza postępowaniu podatkowym, ochrony praw podatników.

W artykule omówiono aktualne problemy działalności administracji podatkowej w odniesieniu do zapewnienia odpowiedniej ochrony praw podatników.   Autor opisuje główne błędy popełniane przez organy podatkowe i sądy administracyjne w trakcie postępowania podatkowego. Zwłaszcza naruszenia w zakresie postępowania dowodowego są niebezpieczne dla podatników. Mając na uwadze brak równowagi sił w postępowaniu, organy podatkowe powinny działać ostrożnie i zwracać uwagę na prawidłowe stosowanie przepisów procedury podatkowej.

Violations of Tax Procedure

Abstract

This article presents the legal problems of violations of tax procedure. Tax proceedings enable realization of tax duties according to tax law. For that reason regulations of tax proceedings are instrumental character in regard to material tax law. In practice this regulations causing many problems because of its complexity and difficulty with interpretation. Analysis of violation of these regulations is important because they constitute protection for taxpayers. Legislator also predict possibility of annulling or changing tax decision on the basis of violation of tax procedure.

Tax procedure have special regulations which protect taxpayers. Tax proceedings are regulated by the General Tax Law (Ordynacja podatkowa 1997). This act contains general principles. In author's opinion the correct understanding of the meaning of general principles is very important for taxpayers rights. Moreover general rules have other important functions; for example; indicating interpretation directives; filling gaps in tax law especially in tax proceeding, protection taxpayers.

Article discusses current problems of activity of the tax administration in regard to assurance of proper protection for taxpayers. Author describes the main mistakes made by tax authorities and administrative courts during tax procedure. Especially in evidence procedure any violations are dangerous for taxpayers. In regard to lack of balance of power in proceedings tax authorities should act carefully and pay attention to proper application of tax procedure regulations.

Justyna Siemieniako Charakter prawny decyzji w sprawie porozumienia (art. 21 i ordynacji podatkowej)

Streszczenie

Analiza rozwiązań podatkowych ostatnich dziesięcioleci pozwala zauważyć zmieniającą się rolę organów podatkowych i podatnika w procesie uzyskiwania świadczeń publicznoprawnych. Obserwuje się stopniowy rozwój instytucji prawnych, które pozwalają zmniejszyć rolę władczych działań administracji podatkowej. Jedną z takich instytucji jest funkcjonujące w polskim prawie podatkowym od 1 stycznia 2006 r. tzw. porozumienie w sprawach ustalenia cen transakcyjnych. Podatnik został wyposażony w uprawnienie do złożenia wniosku o wydanie decyzji w sprawie uprzedniego porozumienia cenowego. Ten rodzaj decyzji wykazuje znaczącą odmienność na tle pozostałych decyzji wydawanych w postępowaniu podatkowym. Po pierwsze, elementy władczości i jednostronności typowe dla aktów administracyjnych, zostają w znacznej mierze zastąpione uzgodnieniami pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem. Podstawą do podjęcia decyzji nie jest już tylko tzw. podatkowy stan faktyczny i przepisy prawa podatkowego, lecz mamy tu do czynienia w dużym stopniu z umownym kształtowaniem stosunku prawnego. Specyfika decyzji w sprawie porozumienia polega na tym, że jej treść jest uzależniona od woli zarówno organu podatkowego, jak i podatnika. Brak współpracy po stronie podatnika oznacza brak możliwości wydania decyzji merytorycznej. Również wykonanie decyzji zależy od woli podatnika. Nie istnieje możliwość jej przymusowego wykonania.

Zdaniem autorki, ustawodawca zdaje się nie zauważać, że porozumienia w sprawach ustalenia

cen transakcyjnych są korzystne nie tylko dla podatnika, lecz również z punktu widzenia organów podatkowych. Zawarcie porozumienia oznacza w ogromnym stopniu zmniejszenie nakładu pracy (a co za tym idzie - nakładów finansowych, czasowych i osobowych) dla administracji podatkowej. Przyjęcie przez ustawodawcę, że w sprawie zawarcia porozumienia wydawana jest decyzja, oznacza, że w przypadku, gdy podatnik nie stosuje się do postanowień zawartego porozumienia, konieczne jest prowadzenie trudnych i żmudnych postępowań. W przekonaniu autorki zauważenie, jakie korzyści z zawartych porozumień odnosi administracja podatkowa mogłoby stanowić impuls do obniżenia opłat od wniosku w sprawie porozumienia.

The Legal Character of Decisions Concerning Advance Pricing Agreement (APA)

Abstract

The analysis of tax solutions adopted during last decades enables to observe the changing role of tax institutions. Institutions that reduce the function of imperious activities of tax administration are evolving gradually. One of them is advance pricing agreement (art. 20a-20r of The Tax Ordinance Act 1997). The taxpayer is entitled to request for the issuance of decision regarding APA. That decision differs a lot from the other decisions that are given in the tax matters. First of all, typical for tax decisions domination and unilaterality have been replaced with reconciliation between the tax authority and the taxpayer. Moreover, the content of the decision concerning APA is dependent on the tax authority's and the taxpayer's will. Taxpayer's cooperation with the tax authority is the condition of positive decision, whereas lack of cooperation causes the necessity of the negative decision. The execution of the decision concerning APA is also dependent on the taxpayer's will. There is no possibility to execute decision like that in compulsory way.

According to the author, the legislator seems not to perceive, that not only a taxpayer but also tax administration can take advantage of indicated institution. Conclusion of an agreement means reduction of amount of labour (that means also expenditures, time consuming and personal costs) for the tax administration. Assuming by the legislator that in case of conclusion of an agreement decision must be taken means, that in the situation, when a taxpayer does not conform to articles of an agreement, it is necessary to conduct rather difficult and arduous process. In the author's belief, perceiving APA advantages for tax administration should be an impulse for legislator to reduce a charge connected with making a motion.

Marta Uss Modele Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania

Streszczenie

Artykuł stanowi krótką prezentację historii i ewolucji dwustronnych umów podatkowych w międzynarodowym środowisku podatkowym.  Opisuje również najważniejsze cechy istniejących konwencji modelowych i wyjaśnia genezę różnic między nimi.

Model Conventions on Avoiding Double Taxation

Abstract

The article is a short presentation of history and evolution of bilateral tax treaties in the international tax environment. It also briefly describes most important features of existing model conventions and explains the origins of differences between them.

Magdalena Kowalska Przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów

Przedawnienie odgrywa istotną rolę w prawie podatkowym, bezpośrednio oddziaływując na prawa i obowiązki podatnika i organu podatkowego, zarówno w zakresie powstania, jak i egzekucji zobowiązania podatkowego. Prowadzi ono do ograniczenia możliwości wymiaru zobowiązania podatkowego w drodze decyzji organu podatkowego oraz dochodzenia istniejącego roszczenia, jeżeli nie było ono realizowane przez czas określony w ustawie. W przypadku decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe od dochodów z nieujawnionych źródeł znajdują zastosowanie dwa rodzaje przedawnienia, tj. przedawnienie prawa do wydania decyzji i przedawnienie prawa do wykonania zobowiązania podatkowego. Oba rodzaje przedawnienia są istotne dla prawidłowego funkcjonowania systemu podatkowego państwa. Stymulują one organ podatkowy do podejmowania działań zmierzających do dokonania wymiaru zobowiązania podatkowego we właściwym terminie oraz chronią podatnika przed nadmierną przewlekłością działań administracji podatkowej. Zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia odpowiednich działań w celu ustalenia zobowiązania podatkowego, a następnie jego wykonania przez podatnika, powoduje wygaśnięcie roszczenia wobec podatnika o zapłatę podatku pomimo, iż ciąży na nim obowiązek podatkowy. Przedawnienie służy stabilizacji obrotu prawnego poprzez ograniczenie lub wyłączenie możliwości dochodzenia roszczeń przez wierzyciela po upływie określonego czasu.

Statute of Limitations vs. Assessing and Executing Tax Liability Arising from Undisclosed Income

Abstract

The statute of limitations is very important in tax law as it affects directly rights and obligations of a taxpayer and a tax authority, whether the tax liability arises or is executed alike. The statute of limitations results in restricting the ability of a tax authority to assess and execute tax liability, if the liability was not executed in due time specified by law. In case of a decision assessing tax liability from undisclosed income, two types of limitation may apply: limitation of authority's right to issue such a decision and limitation of the right to execute the tax liability. Both types of limitations are essential for maintaining proper functions of the state tax system. They stimulate a tax authority to take due actions in order to assess the tax liability in due time and protect taxpayers from excessive lengthiness of authority's actions. If a tax authority neglects to assess tax liability and later to execute it, the claim to a taxpayer shall expire, regardless of a tax obligation of the taxpayer. The statute of limitations also helps to stabilize legal relations by restricting or taking away creditor's ability to enforce the claim after the due period of time has expired.

Tomasz Oczkowski Oszustwo podatkowe

Artykuł dotyczy zagadnienia uchylania się od opodatkowania, które jest niemal tak stare jak stare są podatki. Autor artykułu skupia się głównie na pytaniu, kiedy uchylanie się od opodatkowania powinno być traktowane jako oszustwo podatkowe. Jak wiadomo, oszustwo to termin ściśle związany z prawem karnym, które opiera się na specjalnych zasadach odpowiedzialności. Odpowiedzialność karna ma subiektywny i osobisty charakter.   Niniejsze opracowanie zwraca uwagę na przesłanki tej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem winy.   Artykuł porusza również problem, czy nieznajomość prawa podatkowego może uwalniać podmiot uchylający się opodatkowania od sankcji karnych, ze szczególnym uwzględnieniem warunków, jakie muszą być spełnione, aby zaistniał taki skutek. Artykuł zawiera również ogólny przegląd głównych polskich przestępstw uchylania się od opodatkowania.   W artykule autor podkreśla znaczenie sankcji karnych w zmniejszaniu problemu uchylania się od opodatkowania.

Tax Fraud

Abstract

This paper concerns the problem of tax evasion, which is almost as old as old are taxes. The author of this article mainly concentrated on the question when tax evasion shall be treated as tax fraud. It is well known that fraud is the term strictly connected with penal law, that is based on the special rules of the responsibility. The penal responsibility has subjective and individual character. This paper gives attention to these conditions, with special attention to guilt. This paper also focuses on the problem whether ignorance of the tax law can push tax evader out of the penal sanctions, with special attention to circumstances, which must take place to gain such effect. The article provides also general picture of the major Polish tax evasion crimes. In this paper the author defines significance of the penal sanctions in reducing the problem of tax evasion.


Nr 2/2009

Ireneusz Nowak Zasada dwuinstancyjności a ochrona praw podatnika

W artykule autor przedstawił zagadnienie zasady dwuinstancyjności, która należy do kanonów współczesnych państw demokratycznych i jest jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych kształtujących budowę systemu ochrony praw i wolności w demokratycznym państwie prawnym. Prześledzony został jej kształt zarówno na gruncie Konstytucji, jak i ustawy Ordynacja podatkowa.

Dwuinstancyjność jest podstawową regułą odnoszącą się do wszystkich typów postępowań mających doprowadzić do wydania orzeczeń i decyzji w demokratycznym państwie prawnym. Zasada ta spełnia istotną rolę gwarancyjną, umożliwiając weryfikację rozstrzygnięć i skorygowanie ewentualnych błędów, pomyłek, czy innych uchybień popełnionych przez organ pierwszej instancji. Celem zasady dwuinstancyjności jest ochrona podatnika jako słabszej strony stosunku podatkowoprawnego, dysponującej mniejszymi możliwościami w stosunku do organów podatkowych reprezentujących państwo.

Ponadto celem tego artykułu jest wskazanie, że wszelkie formy wyłączenia, ograniczenia, czy też wyjątki od zasady dwuinstancyjności, prowadzą do pozbawienia podatnika rozpoznania i rozstrzygnięcia jego sprawy przez dwa niezależne i bezstronne organy administracji.   Aby została zachowana istota dwuinstancyjności, przysługujący podatnikowi środek zaskarżenia, musi mieć charakter dewolutywny, czyli musi powodować, aby sprawa była rozpatrywana przez organ wyższego stopnia, co sprzyja zobiektywizowaniu i urealnieniu kontroli prawidłowości wydanych   rozstrzygnięć.   Podatnik musi mieć prawo do domagania się, aby jego sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różnej rangi organy, tj. organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji i organ wyższego stopnia.

Roli, jaką ma do odegrania zasada dwuinstancyjności i jej wpływ na cały system postępowania podatkowego, a zwłaszcza na zagwarantowanie podstawowych praw podatnika oznacza, że ustawodawca nie powinien wprowadzać od niej wyjątków. W przeciwnym razie zasada dwuinstancyjności stanie się zasadą ułomną.

Two Instances Principle and Taxpayer's Rights Protection

Abstract

In this article the author presented the issues of two instances principle, which belongs to the canons in contemporary democratic states and is one of the most fundamental constitutional principles shaping the construction of the system of rights and freedoms protection in a democratic state of law. Its shaping both in the Constitution and the Tax Ordinance Act has been followed through.

Two-instance system is a basic rule corresponding to all types of procedures which are to lead to issuing adjudications and decisions in a democratic state of law. This principle plays an essential guarantee role enabling verification of rulings and correction of errors, mistakes or other infringements made by a first instance authority. The aim of the two-instance principle is protection of taxpayer as a weaker part of a tax legal relation, having smaller capabilities than tax authorities representing the state.

Moreover the aim of the article is to point out that all forms of exclusion, constraint or exceptions to the two-instance principle lead to deprivation of taxpayer's right to have his or her case heard and settled by two independent and impartial authorities. In order to preserve the essence of two-instance principle the mean of appeal, which taxpayer is entitled to, shall be of a devolutive character, i.e. causing the case being settled by a higher level authority, which favors making the control of correctness of issued rulings objective and realistic. The taxpayer has to have a right to demand his case being subjected to double hearing by two different level authorities, i.e. the authority which issued a decision in the first instance and the higher level authority.

The role that is to be played by the two-instance principle and its impact on the whole tax proceedings system and especially on guaranteeing fundamental rights of taxpayer means that the legislator shall not make any exceptions hereto. Otherwise the two-instance principle becomes an imperfect one.

Łukasz Maszewski, Wojciech Morawski Wpływ umów o unikaniu podwójnego opodatkowania na zakres nieograniczonego obowiązku podatkowego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych

Streszczenie

Polski system podatku dochodowego opiera się na zasadzie nieograniczonego i ograniczonego obowiązku podatkowego (związanym, odpowiednio, ze statusem rezydenta i nie-rezydenta). Polska ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przepisy dotyczące rezydencji dla celów podatkowych są stosowane z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z innymi krajami. Według polskiej administracji podatkowej i polskiej doktryny prawa podatkowego umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mogą mieć wpływ rezydencję dla celów podatkowych w Polsce. Autorzy niniejszego artykułu prezentują niedoskonałości takiego stanowiska i opowiada się za koncepcją, zgodnie z którą umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie mają wpływu na status rezydencji podatkowej w Polsce. Zawarte w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania przepisy szczególne regulujące uznanie danej osoby za rezydenta jednego z umawiających się państw, powinny znajdować zastosowanie tylko dla celów danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Według autorów, jedyną rzeczą w Polsce, na którą powinny mieć wpływ umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania - przez wskazanie precyzyjnych warunków zwolnienia lub ulgi podatkowej - jest zakres nieograniczonego lub ograniczonego obowiązku podatkowego podatnika, bez żadnych zmian w zakresie polskiej rezydencji podatkowej.

Impact of Double Taxation Agreements on the Unlimited Tax Liability in the Personal Income Tax Act

Abstract

Polish income tax system is based on unlimited and limited tax liability (connected with residence and non-residence status respectively). Polish Personal Income Tax Act states that rules on residence for tax purposes are being applied with the respect to Double Taxation Agreements (DTAs) between Poland and other countries. According to Polish tax administration and Polish tax law doctrine DTAs may affect tax residence position in Poland. Authors of the article present imperfections of such idea and opt for the conception that DTAs' do not influence on tax residence status in Poland. Special provisions in the DTA for treating an individual as a resident of only one of the Contracting States should be applied for the purposes of the agreement only. According to the Authors, the only thing in Poland that DTAs' should have an effect on - by precise conditions of exemption or relief from tax - is taxpayer's range of unlimited or limited tax liability, without any changes to Polish residence status.

Ziemowit Kukulski Klauzula zwalniająca odsetki w związku z pożyczką udzieloną przez bank zagraniczny w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę

Streszczenie

W artykule przedstawiono problemy z interpretacją umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę zawierających w art. 11 ust. 3 specjalną klauzulę, zgodnie z którą odsetki wypłacane przez banki krajowe z tytułu wszelkiego rodzaju pożyczki udzielonej przez bank zagraniczny są zwolnione od opodatkowania w państwie źródła. Ta klauzula wyłączeniowa stanowi lex specialis w odniesieniu do art 11 ust. 2 Konwencji Modelowej OECD, gdyż wyłącza opodatkowanie odsetek wypłacanych przez bank - rezydenta jednego z umawiających się państw na rzecz innego banku - rezydenta drugiego z umawiających się państw. W przypadku Polski taką specjalną klauzulę można znaleźć w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych z Austrią, Belgią, Irlandią, Niemcami, Holandią i Wielką Brytanią.

Dokonywana przez polskie organy podatkowe wykładnia pojęcia "odsetki od wszelkiego rodzaju pożyczek", użytego w wyżej wymienionych umowach, prowadzi do niepożądanego zjawiska podwójnego opodatkowania odsetek. Polskie organy podatkowe interpretują ten termin w najwęższym jego znaczeniu - zgodnie z jego znaczeniem na gruncie Kodeksu cywilnego (art. 720 Kodeksu cywilnego). Taka interpretacja wyłącza z zakresu zastosowania klauzuli między innymi odsetki wypłacane z tytułu obligacji, skryptów dłużnych i innych dłużnych instrumentów finansowych.

W podsumowaniu autor postuluje, by proces wykładni umów o unikaniu podwójnego opodatkowania był oparty na innych zasadach niż mające zastosowanie do krajowych przepisów prawa podatkowego. W przypadku umów o unikaniu podwójnego opodatkowania dokonując wykładni interpretator jest zobowiązany uwzględniać nie tylko aspekty prawne terminów użytych w tekście traktatu, ale również celu traktatu (interpretacja teleologiczna).

The Clause Exempting Interest from Any Loan of Whatever Kind Granted by a Foreign Bank in Tax Treaties Concluded by Poland

The article presents problems with the interpretation of double taxation conventions concluded by Poland containing the special clause in art. 11 paragraph 3, according to which interest paid by domestic banks from any loan of whatever kind granted by a foreign bank are exempt in the source country from taxation. This exemption clause is lex specialis to Article 11 paragraph 2 of the OECD Model Tax Convention and it excludes from taxation interest paid by a bank - resident of one Contracting State to another bank - resident of the another Contracting State. In case of Poland such special clause can be found in tax treaties concluded with Austria, Belgium, Ireland, Germany, the Netherlands and the United Kingdom.

The interpretation of the term "interest from any loan" as used in mentioned above treaties by the Polish tax authorities leads to undesired double taxation of interest. The Polish tax authorities are willing to interpret this term in a narrowest sense - according to its meaning that it has under the Civil Code (Article 720 of the Civil Code). This interpretation excludes from the application of the clause inter alia interest paid from securities, bonds and debentures and from any other debt financing instruments.

In conclusion the author submits the proposition that the process of interpretation double taxation convention should be based on the different rules which are applicable to the domestic tax law provisions. In case of double taxation conventions the interpreter is obliged for the purpose of interpretation to take into account not only legal aspects of terms used in the text of the treaty but also the aim of the tax treaty (the theleological interpretation).

Michalina Duda, Janusz Orłowski Odpowiedzialność członków organu zarządzającego osoby prawnej za zaległość z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług

Streszczenie

Prawo podatkowe słusznie uznawane jest za jedną z najbardziej restrykcyjnych gałęzi prawa publicznego. Ze względu na konieczność zapobiegania unikaniu płacenia podatków, legislacja podatkowa zawiera przepisy, które mają na celu karanie nielegalnych oraz niepożądanych działań. Te instrumenty polityki podatkowej, zwane "sankcjami podatkowymi" przybierają różne formy. Niemniej jednak, tym, co wywołało najwięcej kontrowersji w odniesieniu do sankcji podatkowych, jest charakter prawny tzw. "dodatkowego zobowiązania podatkowego" w podatku od towarów i usług. W niniejszym artykule analiza koncentruje się na problemie, czy członek zarządu, jako osoba trzecia, może być odpowiedzialny za dodatkowe zobowiązanie w VAT niezapłacone przez podatnika. Po zbadaniu prawnej definicji podatku, rozważania koncentrują się na specyficznym charakterze "dodatkowego zobowiązania podatkowego". W końcowej części artykułu zawarto wniosek, iż członkowie organów zarządzających osób prawnych ponoszą odpowiedzialność za dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT.

Liability of Legal Entity Management Members for Unpaid 'Additiona Tax' in Tax on Goods and Services (VAT)

Abstract

Tax law is rightly regarded for being one of the most restrictive branches of public law. Due to the need to prevent avoidance, tax legislations contains provisions that are aimed at penalising illegal and undesirable activities. These policy instruments, called "tax sanctions" take different forms. Nevertheless, what has generated the most controversy with respect to tax sanctions is the legal character of so-called "additional tax liability" in the tax on goods and services. In this paper the analysis focuses on the problem whether the management member, as a third party, can be made responsible for the VAT surcharge unpaid by the taxpayer. After the legal definition of tax is examined, consideration is given to the specific character of "additional tax liability". The final part of the paper concluded that the management members of legal entities bear responsibility for VAT surcharge.

Anna Kiereś Przychody ze sprzedaży odpadów poprodukcyjnych w specjalnych strefach ekonomicznych

Dochód osiągnięty przez podmioty prowadzące działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej jest zwolniony spod opodatkowania w zakresie określonym w zezwoleniu strefowym. Ustawodawca określił szczegółowo rodzaje działalności zwolnionej od opodatkowania podatkiem dochodowym, używając klasyfikacji PKWiU. Kiedy zezwolenie na prowadzenie działalności w specjalnej strefie ekonomicznej nie zawiera określonego rodzaju odpadów produkcyjnych, odpowiednio przychody osiągnięte z ich sprzedaży nie powinny stanowić przedmiotu opodatkowania. Taka interpretacja byłaby zgodna z podstawową regułą prawa podatkowego, zakazującej rozszerzającej interpretacji regulacji dotyczących zwolnień podatkowych.

Mając na uwadze regulacje podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych należy zauważyć, że zwolnione spod opodatkowania są "dochody osiągnięte na podstawie zezwolenia". To oznacza że zwolnione spod opodatkowania są nie tylko dochody z tytułu działalności bezpośrednio wskazanej w zezwoleniu strefowym, ale również dochody pozostające w związku z działalnością zwolnioną spod opodatkowania.

Wyodrębnienie dochodów i kosztów ze sprzedaży odpadów poprodukcyjnych od kosztów i przychodów strefowych jest nieuzasadnione, ponadto wykonanie powyższych obowiązków będzie się wiązać z koniecznością poniesienia przez podatnika wydatków związanych z pracą dodatkowych pracowników. Ostatecznie sprzedaż odpadów nie będzie przynosić przychodów, które podlegałyby opodatkowaniu. Na ogół koszty uzyskania przychodów ze sprzedaży odpadów będą wyższe od osiąganych przychodów, a podstawą opodatkowania nie może być strata. Ponadto głównym celem zakładania stref jest pobudzanie wzrostu ekonomicznego i zmniejszenie strukturalnego bezrobocia w wybranych regionach. Zwolnienie od podatku dochodowego jest drogą do uatrakcyjnienia inwestowania i służy zachęceniu rozwinięcia działalności w strefach. Dlatego opodatkowanie dochodu od sprzedaży odpadów stoi w sprzeczności z celem specjalnych stref i sprawia że rozliczenia podatkowe są bardziej skomplikowane.

Odpady są nierozłącznym związane z każdym rodzajem produkcji i nie mogą zostać wyłączone. Są one elementem składowym podstawowej produkcyjnej działalności, więc powinny zostać potraktowane jako działalność objęta zakresem zwolnienia strefowego.

The revenue from the sale of production waste in special economic zones

Abstract

Income generated by entities pursuing economic activity in special economic zones is exempted from income taxes stipulated in zonal permit. Legislator stipulated the detailed field of activity exempted from income tax, using PKWiU (Polish Goods and Services) classification. When a permit to pursuit economic activity in special economic zones does not include specific type of production waste, revenue generated from their sale should not be subject to taxation. This interpretation would be consistent with fundamental rule of tax law, which forbids expanded interpretation of tax exemptions.

Having regard to the above regulation of personal income tax and corporate income tax, it must be noted that, "incomes earned upon zonal permit" are exempted from taxation. It means that not only incomes earned from activity defined in zonal permit are exempted from taxation but also other incomes connected with exempted zonal activity.

The separation of incomes and costs connected with the sale of production waste from zonal incomes and costs is unfounded, besides the performance of the aforementioned obligation requires additional costs to be borne by taxpayer, resulting from work of additional employees. Finally sale of waste does not bring benefits, which would be subject to taxation. Usually tax-deductible costs from sale of waste are higher than revenue, whereas tax losses cannot be a tax base. Moreover the main aim of establishing the zones is to stimulate economic growth and reduce structural unemployment in particular regions. Exemption from income tax is the way to attract investment and encourage development of economic activity in the zones. Therefore taxation of revenue from the sale of production waste would be in contradiction to the purpose of special economic zones and would make tax settlement more complicated.

Wastes are inseparably connected with every kind of production and they could not be excluded. They are a component of basic production activity so they should be treated as an activity pertaining to the scope of zonal permit


Nr 3-4/2009

Adam Bartosiewicz Pojęcie podatnika w świetle przepisów Ordynacji podatkowej

Streszczenie

Ten artykuł koncentruje się na analizie normatywnego pojęcia podatnika. Za punkt wyjścia przyjęto podstawową definicję podatnika zawartą w Ordynacji podatkowej. Badania służą stwierdzeniu, czy - i w jakim zakresie - dla posiadania statusu podatnika istotne jest ponoszenie ciężaru obowiązku podatkowego, oraz czy istnieją sytuacje, w których ustawy podatkowe określają jako podatnika inne podmioty niż "obciążone obowiązkiem podatkowym".

The Normative Concept of the Taxpayer

Abstract

This article focuses on the analysis of the normative concept of the taxpayer. The basic definition of a taxpayer included in the Tax Code was chosen as a starting point.
The studies concern verifying whether - and in what scope - it is meaningful for a taxpayer status to bear the burden of the tax obligation, and whether there are situations, in which tax acts determine as a taxpayer other subject than the one "burdened with the tax obligation".

Paweł Majka  Teoretyczne problemy delimitacji sankcji za naruszenie prawa podatkowego

Przedmiotem artykułu jest ustalenie kryteriów, które pozwalają na wyróżnienie różnych rodzajów sankcji za naruszenie polskiego prawa podatkowego. W pierwszej części artykułu autor wyjaśnia znaczenie podstawowych pojęć - przymusu i sankcji, opisuje system sankcji administracyjnych i karnych zabezpieczających realizację obowiązków przez podatników. Szczególną uwagę poświęca sankcjom podatkowym, które dotychczas nie były przedmiotem szczegółowych badań. Zdaniem autora, obecnie funkcjonujące sankcje podatkowe nie wypełniają standardów efektywnego prawa. Rozwiązaniem problemu nieefektywnych sankcji mogłoby być stosowanie kryteriów rozgraniczających sankcje karne od podatkowych. W drugiej części artykułu autor wskazuje kryteria, które mogłyby zostać wykorzystane przez ustawodawcę.

Theoretical Issues of Delimitation of Sanctions for Breaching Tax Law

Abstract

The main subject of the article is the issue of criterions which delimitate different kind of sanction for breaching Polish tax law. In the first part of the article the author presents the meaning of basic terms - legal enforcement and sanctions, as well as brief description of administrative and penalty systems of sanctions, which achieve taxpayer compliance. He pays attention to tax sanctions, which so far have not been object of particular researches. In the author's opinion current tax sanctions failed to fulfil the standards of effective law. The solution for the problem of non-effective sanctions should be applying criterions which delimitate criminal and tax sanctions. In the second part of the article author proposes different criterions which can be used by the legislator.

Leszek Kleczkowski Pojęcie dochodu w polskim prawie podatkowym

Streszczenie

W artykule omówiono pojęcie dochodu w rozumieniu prawa podatkowego. Autor analizuje cechy dochodu w ujęciu historycznym. Pojęcie prawne dochodu jest niejasne i zależy od kierunków polityki podatkowej. Autor wskazuje na zasadniczą różnicę pomiędzy znaczeniem prawnym i ekonomicznym dochodu. Prezentuje teorie ekonomiczne dochodu.

The Notion of Income in the Polish Tax Law

Abstract

The article discusses the issue of notion of income for the purpose of tax law. Author analyses the features of income in the historical process. The legal concept of income is vague and depends on directions of tax policy. The main difference between the legal meaning of income and the economic meaning of income is pointed out. The economic theories of income are presented.

Michał Wilk Wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania (CCCTB) jako wyraz harmonizacji podatków bezpośrednich

Wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania (CCCTB) jest jedną z dróg harmonizacji podatków bezpośrednich we Wspólnocie Europejskiej postulowaną przez Komisję Europejską. Ta koncepcja umożliwiłaby przedsiębiorstwom wielonarodowym (prowadzącym działalność w dwóch lub więcej Państwach Członkowskich) obliczanie podstawy opodatkowania z wykorzystaniem jednolitych zasad. Następnie ta podstawa opodatkowania podlegałaby podziałowi między poszczególne Państwa Członkowskie, w których działa firma.

Wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania ma w założeniu stanowić rozwiązanie dla przeszkód podatkowych pojawiających sie w transgranicznej działalności gospodarczej, tj. kosztów wywiązywania się z obowiązków podatkowych, ciężarów administracyjnych, złożonych zasad dotyczących cen transferowych, jak również ryzyka podwójnego opodatkowania wynikającego z transgranicznych operacji restrukturyzacyjnych. Takie rozwiązanie skutkowałoby też automatycznym transgraniczną konsolidacją zysków i strat. Ukierunkowane działania, w formie dyrektyw mających na celu neutralizację niektórych z wyżej wymienionych trudności zostały już przyjęte. Niemniej jednak mają one zbyt wąski zakres lub zostały niewłaściwie wdrożone przez Państwa Członkowskie, a w niektórych przypadkach nie dają zadowalającego efektu.

W Polsce podczas debaty nad wspólną skonsolidowaną podstawą opodatkowania podnoszone są kwestie jej wpływu na polską gospodarkę. Wydaje się, że wprowadzenie do polskiego ustawodawstwa podatkowego regulacji dotyczącej wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowana byłoby korzystne dla polskich firm ze względu na prostotę nowego systemu, jego szerokie pojęcie kosztów podatkowych i zapewnienie polskim podatnikom ochrony ETS w zakresie podatków bezpośrednich.

Common Consolidated Corporate Tax Base as an expression of harmonization of direct taxes - a threat or a chance?

Common Consolidated Corporate Tax Base (CCCTB) is one of the ways of harmonization of direct taxes in the European Community proposed by the European Commission. This concept would enable multinational enterprises (carrying out business in two or more Member States) to compute their tax base using one set of rules. Subsequently, this tax base would be apportioned among respective Member States where the company operates.

CCCTB is supposed to tackle major tax obstacles which emerge in cross-border economic activity i.e. compliance costs and administrative burdens, complex transfer pricing rules as well as risks of double taxation resulting from cross-border restructuring operations. It would also provide an automatic cross-border consolidation of profits and losses. Targeted measures in a form of directives aimed at neutralizing some of the aforementioned difficulties have been adopted. Nonetheless, they have either too narrow scope or have been improperly implemented by Member States and in some cases they do not have a satisfactory effect.

During the debate on CCCTB in Poland questions concerning the impact of CCCTB on Polish economy arise. It seems that implementing CCCTB rules into Polish tax legislation would be advantageous for Polish companies because of simplicity of the new regime, its broad notion of deductible expenses and providing Polish taxpayers with ECJ protection in the area of direct taxation.

Izabela Andrzejewska-Czernek Zastosowanie przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości wnioskowania przez analogię w wykładni wspólnotowego prawa podatkowego

Streszczenie

Problem wykorzystania analogii w wykładni prawa podatkowego jest bardzo kontrowersyjny. W artykule dokładnie zbadano to zagadnienie w świetle jurysdykcji Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W zakończeniu autorka stwierdza, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie wyartykułował swojego rzeczywistego podejścia do tej metody wykładni europejskiego prawa podatkowego. Istnieje jednak kilka spraw, w których Rzecznicy Generalni przyjęli w swoich opiniach, że niewłaściwe jest zastosowanie analogii do podstawowych zasad w zakresie tego prawa. W sprawach dotyczących słynnej VI Dyrektywy VAT zastosowanie analogii jest nawet postrzegane przez kilku Rzeczników Generalnych jako całkowicie pozbawione podstaw. Jednakże trudno jest wyciągnąć jakikolwiek jednoznaczny wniosek na takiej ubogiej podstawie. W opinii autorki, Europejski Trybunał Sprawiedliwości dotąd nie zajął się problemem wykładni przez analogię i nie jest pewne, czy kiedykolwiek będzie musiał to zrobić.

Applying Analogy in the European Court of Justice's Tax Law Interpretation

Abstract

The problem of such interpretation is a very controversial one as concerns the tax law. In the article this issue in the light of the European Court of Justice jurisdiction is thoroughly researched.

In the conclusion the author says, that the European Court of Justice did not declare its real attitude to this interpretational method as concerns European tax law. Although, there are few cases, in which the Advocates General assumed in their opinions, that it is inappropriate to apply analogy to the guiding principles in this area of the law. In cases concerning the famous Six VAT Directive applying analogy is even seen by a few Advocates General as absolutely unfounded. However, it is hard to draw an unanimous conclusion on such a poor basis. In the author's opinion the European Court of Justice has not confronted the problem of analogical interpretation of the European tax law yet, and it is not sure if it ever has to.

Hanna Filipczyk, Joanna Gałęza Wymiana udziałów - wybrane problemy implementacji Dyrektywy o fuzjach do polskiego porządku prawnego

Streszczenie

Artykuł omawia najważniejsze problemy związane z transpozycją do polskiego porządku prawnego postanowień Dyrektywy Rady z 23 lipca 1990 r. nr 90/434/EWG w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, wydzieleń, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych Państw Członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE pomiędzy państwami członkowskimi (dalej: Dyrektywy) w zakresie wymiany udziałów.

We wstępie (rozdział I) przedstawiono założenia ogólne Dyrektywy, tj. jej cel i mechanizm prawny, w szczególności w zakresie jej zastosowania do wymiany akcji. Na tym tle, w części II przedstawiono polskie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wdrażające dyrektywę w odniesieniu do analizowanej operacji.

W części III zbadano zgodność polskich przepisów z Dyrektywą. Najważniejsze stwierdzone braki są następujące: Po pierwsze, polskie przepisy wymagają, by udziałowcem przejmowanej spółki była spółka z osobowością prawną (podmiot zbiorowy) będąca rezydentem podatkowym UE lub EOG, wyłączając z zakresu neutralności podatkowej tych udziałowców, którzy są osobami fizycznymi, spółkami osobowymi osób fizycznych, a także spółkami rezydentami krajów trzecich. Po drugie, według prawa polskiego spółka przejmowana może być rezydentem dla celów podatkowych poza Wspólnotą. Po trzecie, w prawie polskim brakuje niektórych wymagań dotyczących spółki przejmującej, dotyczących jej rezydencji podatkowej, podlegania opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych bez możliwości opcji lub zwolnienia i posiadania jednej z wymienionych form prawnych. Żadne z powyższych rozwiązań nie jest zgodne z Dyrektywą.

Część IV zawiera analizę podstaw prawnych kwestionowania wymiany akcji mającej na celu unikanie płacenia podatków. Ze względu na brak w polskim systemie podatkowym szczególnych i ogólnych klauzul przeciwdziałających unikaniu opodatkowania, nie znaleziono takich podstaw.

Exchange of shares - selected problems of implementation of the Merger Directive to the Polish legal system

Abstract

The article seeks to address the most important issues of the Polish implementation of the Council Directive 90/434/EEC of 23 July 1990 on the common system of taxation applicable to mergers, divisions, partial divisions, transfers of assets and exchanges of shares concerning companies of different Member States and to the transfer of the registered office of an SE or SCE, between Member States (hereinafter: 'the Directive') with respect to an exchange of shares.

In the introduction (section I), the framework of the Directive is presented i.e. its objective and legal mechanism, in particular in their application to an exchange of shares. Against this background, section II gives the overview of the Polish Corporate Income Tax Law provisions implementing the Directive as regards the operation at issue.

In section III the conformity of the Polish regulations with the Directive is examined. The main shortcomings thus revealed are the following. Firstly, Polish provisions require a shareholder of an acquired company to be a company (corporate entity) tax resident in EU/EEA, excluding from the scope of tax neutrality those who are natural persons, partnerships composed of natural persons, as well as third countries' companies. Secondly, under the Polish law an acquired company may be resident for the tax purposes outside the Community. Thirdly, the Polish law is also deficient in transposing the requirements concerning an acquiring company, as to its tax residence, being subject to corporate taxation without the possibility of an option or of being exempt and having one of the specified legal forms. None of the above is in line with the Directive.

The analysis of legal grounds for challenging an exchange of shares aimed at tax avoidance follows in section IV. Given the absence of both specific and general anti-avoidance clauses in the Polish tax system no such grounds are found.


Nr 1/2010

Robert Jurkiewicz Sankcyjny stosunek podatkowoprawny i wymiar sankcji podatkowych

Streszczenie

W materialnym prawie podatkowym coraz częściej spotkać można konstrukcje, których celem jest odzyskanie przez związek publicznoprawny podatku lub prewencja przed uchylaniem się od opodatkowania. Nierzadko dolegliwość finansowa, która spotyka naruszyciela normy prawa podatkowego, jest wielokrotnie wyższa od wzorcowego podatku. Wydaje się, że istnienie sankcji podatkowych w wielu przypadkach pozostaje w sprzeczności z Konstytucją RP. Chodzi tu głównie o te konstrukcje sankcyjne, których podstawową funkcją jest funkcja represyjna lub prewencyjna, a dolegliwości z nimi związane znacznie przekraczają kwotę wzorcowego podatku.

Sankcje podatkowe, będąc w istocie podatkiem, mogą być wymierzane "obok" podstawowego lub w ramach tzw. zastępczego zobowiązania podatkowego. Decyzje wymiarowe ich dotyczące mają wówczas charakter konstytutywny. W materialnym prawie podatkowym spotkać można również sankcje podatkowe ukryte w podstawowym dla danego podatku zobowiązaniu podatkowym. Wymiar tych sankcji dokonywany jest z reguły w decyzjach deklaratoryjnych wydawanych w ramach postępowania podatkowego lub kontrolnego. Można również wskazać na sytuacje, w których sankcja podatkowa samoobliczana jest przez podatnika przy kalkulacji zobowiązania podatkowego.

The Tax Relation of Sanction Nature and the Assessment of Tax Sanctions

Abstract

Regardless of fiscal penal sanctions provided for in the Polish Fiscal Penal Code, more often in the Polish tax law there appear constructions aimed at retrieving by the treasury due taxes or preventing tax evasion. Application of such constructions may result in assessment of a sanction tax liability, which could be even several times higher than the standard one. It seems that tax sanctions, in many cases, breach the Polish Constitution. This situation concerns mainly those tax sanctions which fulfill a repressive or preventive function.

Tax sanctions might be assessed "independently" as an additional tax liability or in the form of a new tax liability which replaces the regular one and is much higher. In the latter case, tax decisions in which the sanction is assessed will have a constitutive character, i.e. they create a tax liability. In the Polish tax law, there exist also tax sanctions that are 'hidden' in a regular tax liability for a particular kind of tax. In principle, the assessment of those sanctions is made in a declarative tax decision (not creating a tax liability but determining the existing one in the proper amount) issued as a result of tax proceedings or fiscal control proceedings. There are also cases in which tax sanctions may be calculated and paid by a taxpayer himself without issuing a tax decision.

Bartłomiej Biga Kierunkowe dyrektywy wyboru a uznanie administracyjne w kontekście przewidywalności rozstrzygnięć organów podatkowych

Streszczenie

Celem artykułu jest omówienie funkcjonowania uznania administracyjnego w procesie decyzyjnym w zakresie prawa podatkowego oraz zaprezentowanie jego przykładów w postaci wybranych decyzji wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Artykuł odnosi się również do różnorodnych wcześniejszych koncepcji decyzji uznaniowych, szczególnie tych przyjętych na gruncie prawa podatkowego. Ponadto, praca sugeruje nowy sposób zdefiniowania dyskutowanej kategorii pojęciowej, który mógłby zapobiegać zagrożeniom dla podstawowych wartości demokratycznych państwa prawa. Poza tym, autor artykułu poszukuje odpowiedniej równowagi między ścisłością i elastycznością w stanowieniu prawa podatkowego.

Directional Directives of Choice and Administrative Discretionary, in the Context of Predictability of Decisions of Tax Administration

Abstract

The aim of this article is to discuss the functioning of the administrative discretionary decision-making in the tax law, as well as exemplify it by a selection of decisions announced on the basis of the tax statute. It also refers to a variety of past concepts of the administrative discretionary decisions, especially those accepted in the tax law. Moreover, the work suggests such a redefinition of the notional category in question that would prevent any threats it might pose to the basic democratic values of a law-governed state. Additionally, the author of this article endeavours to find the correct balance between the rigidity and the flexibility of the enactment of the tax law.

Marta Bandzmer Status podatkowoprawny spółek osobowych w świetle międzynarodowego prawa podatkowego

Streszczenie

Spółki osobowe stanowią bardzo zróżnicowaną kategorię form prowadzenia działalności gospodarczej. Ich charakter prawny wykazuje znaczne zróżnicowanie w poszczególnych państwach, zarówno w zakresie ogólnej charakterystyki prawnej, jak i charakterystyki prawnopodatkowej. Ogólnie, spółki osobowe nie posiadają osobowości prawnopodatkowej. To w uproszczeniu oznacza, że każdy ze wspólników jest odpowiedzialny za cały dług, z prawem żądania zwrotu proporcjonalnej części spłaconego długu od innych wspólników. W niektórych państwach (np. w Belgii, Rosji, Francji i Portugalii) spółki osobowe posiadają osobowość prawną. Ten artykuł prezentuje dwa podstawowe zagadnienia. Pierwsze dotyczy zasad klasyfikowania podmiotów zagranicznych. Drugie dotyczy problemów związanych z obecnym zakresem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz jednostronnych środków unikania podwójnego opodatkowania.

Klasyfikacja formy prowadzenia działalności gospodarczej ma bezpośredni wpływ na wiele ważnych kwestii. Decyduje o osobie podatnika, momencie opodatkowania, rodzaju podatku dochodowego i osobie uprawnionej do ulgi chroniącej przed podwójnym opodatkowaniem. Zagadnienie klasyfikacji podmiotów obcych jest ważne, zależnie od tego, czy państwo dokonujące klasyfikacji jest państwem rezydencji, czy państwem źródła.

Koncepcja klasyfikacji jednostki jest jednym z głównych problemów do analizy. Według raportu na temat Stosowania Modelowej Konwencji OECD do Spółek Osobowych, kwestia uprawnienia spółek do korzyści wynikających z umowy o unikaniu podwójnego podatkowania jest dość prosta, jeśli oba państwa traktują te jednostki w taki sam sposób dla celów podatkowych. Spółka osobowa jest uważana za rezydenta, a więc jest uprawniona do korzyści traktatowych, w zakresie w jakim podlega opodatkowaniu. Jeśli nie, to prawo do korzyści traktatowych przysługuje wspólnikom. Sprawa korzyści traktatowych jest szczególnie trudna, jeśli jedno państwo uznaje jednostkę za transparentną podatkowo, a drugie - za nieprzejrzystą.

Różnorodność form prowadzenia działalności gospodarczej jest przyczyną problemów z podwójnym opodatkowaniem. Na potrzeby dalszych rozważań, podwójne opodatkowanie jest rozumiane jako nałożenie porównywalnych podatków w dwóch (lub więcej) państwach na tego samego podatnika, w odniesieniu do tego samego przedmiotu i za ten sam okres. Można rozróżnić dwie sytuacje: gdy spółka jest uznawana za nieprzejrzystą w kraju rezydencji, ale jest sklasyfikowana jako przejrzysta w kraju wspólnika lub państwie źródła oraz, gdy spółka jest przejrzysta według prawa kraju rezydencji, ale jest uznawana za nieprzejrzystą w kraju wspólnika lub państwie źródła.

The Subjectivity of Partnerships in International Tax Law

Abstract

Partnerships are a very heterogeneous category of business vehicle. The legal nature of them shows considerable differences between countries, both with regard to their general law and their tax law characteristics. Generally, partnerships do not have tax law features. This basically means that each partner is liable for the whole debt, with a right to reclaim a proportionate part of the same from other partners. In some countries, (for example in Belgium, Russia, France and Portugal) partnerships have tax law features. This article presents two main problems. The first issue will focus on the rules for foreign entity classification. The second approach will look at problems with the current scope of double tax treaties and unilateral rules for double tax relief.

Classification of business vehicle has a direct impact on several important issues. It is determinative for the person liable to tax, for the timing of the taxation, for the type of income and tax and for the person entitled to double tax relief. Classification of foreign entities generally becomes relevant depending on whether the classifying country is the state of residence or the state of source.

The concept of entity classification is one of the main problems to be analyzed. According to Application of the OECD Model Tax Convention to Partnerships, entitlement to convention benefit of partnerships is reasonably straightforward where both states recognize the entity in the same way for tax purposes. A partnership is regarded as a resident, and thus given treaty benefits, to the extent that it is liable to tax. If not, this right is given to the partners. The issue of convention benefits becomes increasingly difficult, where one country regards an entity as transparent and other treat it as opaque.

The heterogeneity of business vehicle is the cause of problems with double taxation. For the purposes of future research, it is described as the imposition of comparable taxes in two (or more) states on the same taxpayer in respect of the same subject matter and for identical periods. It is possible to distinguish between two situations: where a partnership is recognized as opaque according to its home country, but is classified as transparent in the country of the partner or source, or where a partnership is recognized as transparent according to its home country, but is classified as opaque in the country of the partner or source.

Błażej Kuźniacki Treaty shopping jako mechanizm unikania opodatkowania na poziomie międzynarodowym

Streszczenie

Problemy dotyczące nadużycia prawa i unikania płacenia podatków od dawna istnieją w wielu krajach na całym świcie. Źródeł tego zjawiska należy upatrywać w globalizacji gospodarki i swobodnym przepływie kapitału. Procesy te spowodowały szybki rozwój międzynarodowego planowania podatkowego, co z kolei stwarza nowe możliwości skutecznej optymalizacji podatkowej. Jednym z takich sposobów, na poziomie międzynarodowym, jest treaty shopping.

Treaty shopping jest mechanizmem unikania opodatkowania, który polega na wykorzystywaniu zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Ogólnie, treaty shopping ma miejsce, gdy obywatel lub rezydent państwa trzeciego chce uzyskać korzyści wynikające z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między dwoma innymi państwami przez umieszczenie spółki lub innego podmiotu w jednym z tych dwóch państw.

W artykule przedstawiono wyżej wymienione zjawisko, skupiając się na technikach stosowanych w ramach treaty shopping, zarówno przez osoby prawne jak i osoby fizyczne.   Techniki te dzielą się na te, które są zgodne z prawem podatkowym i te, które stanowią naruszenie obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Opisano również ich skuteczność i sposób wykorzystania w odniesieniu do różnego rodzaju podatków.

Ponadto, artykuł ten przedstawia różnicę między skutkami treaty shopping oraz nadużyć traktatowych.   Mimo, że zarówno w orzecznictwie, jak i praktyce prawa, istnieje wiele teorii dotyczących tej kwestii, wykorzystania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych nie można a priori uznać za nadużycie traktatu.

Treaty shopping rzeczywiście powoduje obniżenie wpływów finansowych do budżetu państwa, które zwykle pochodzą z podatków.   Jednak z drugiej strony, zjawisko to może przyciągnąć zewnętrzny kapitał, który jest źródłem rozwoju gospodarki poszczególnych państw.   Niemniej jednak, treaty shopping jest jednym z najciekawszych i najważniejszych problemów z zakresu międzynarodowego unikania opodatkowania.

Abstract

Treaty Shopping as a Mechanism of Tax Avoidance on an International Level

The problems concerning abuse of rights and tax avoidance have a long history in many countries, from all over the world. The sources of this phenomenon are globalization of economy and latitude flow of capital. These processes have generated a fast development of international tax planning, which in turn creates new ways of effective tax optimization. One such way, on an international level, is treaty shopping.

Treaty shopping is a mechanism of tax avoidance, which relies on applicable exploitation of agreement for the avoidance of double taxation. In general, treaty shopping occurs when a national, or resident, of a third country seeks to obtain the benefit of a double tax agreement, between two other countries; by interposing a company or other entity in either of them.

This article presents the above mentioned phenomenon, focusing on techniques used for treaty shopping, both by legal entity and individuals. These techniques are separated into those that are compliant with tax law and those that are an infringement of the rules, existing in tax law Their efficiency and way of use, referring to the various kinds of taxes, is also described.

Furthermore, this article depicts the difference between effect of treaty shopping and treaty abuse. Although, both in jurisprudence and practice of law, there exists much theory concerning this matter; using an agreement for the avoidance of double taxation to reduce the burden of tax cannot be conceded as treaty abuse a priori.

Indeed, treaty shopping is the reason for the decrease of financial inflow into the state's budget, which normally comes from taxes. Yet conversely, this phenomenon could appeal external capital, which is an equivalent source of developing the economy of particular states. Nonetheless, treaty shopping is one of the most interesting and important problems of international tax avoidance.

Rafał Aleksander Nawrot Problematyka prawna oraz metody przeciwdziałania szkodliwej konkurencji podatkowej w kwalifikowanej postaci

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest analiza szkodliwej konkurencji podatkowej w szerokim funkcjonalnym ujęciu, które nie ogranicza się tylko do oszustw podatkowych, ale obejmuje również problem prania brudnych pieniędzy w reżimach podatkowych stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.   Autor wyróżnia kwalifikowaną formę szkodliwej konkurencji podatkowej, na którą składa się nie tylko poziom opodatkowania, lecz również brak współpracy międzynarodowej w sprawach karnych skarbowych.   Każdego roku szkodliwe reżimy podatkowe powodują straty budżetowe rzędu setek miliardów.   Kwota pieniędzy, jaka znajduje się w oazach podatkowych, rocznie liczona może być w bilionach dolarów.   Według ustaleń autora ważna część tych pieniędzy pochodzi z nielegalnych źródeł a ich lokalizacja w szkodliwych systemach podatkowych odbywa się tylko w celu ich "legalizacji", co oznacza, że zasadniczy problem szkodliwej konkurencji podatkowej w formie kwalifikowanej sprowadza się do   prania pieniędzy, a nie do uchylania się od opodatkowania.   Artykuł dowodzi, że większość nielegalnych zysków jest przekazywana i "prana" w kwalifikowanych szkodliwych reżimach podatkowych ze względu na minimalny poziom opodatkowania i ochronę tych dochodów i ich uprawnionych właścicieli zapewniane przez takie systemy prawne.   Działania z zakresu zwalczania szkodliwej konkurencji podatkowej dotychczas podejmowane przez OECD i kraje G20 miały charakter dyplomatyczny, a nie prawny.   Z tych powodów, końcowa część tego artykułu koncentruje się na możliwych normatywnych metodach przeciwdziałania szkodliwej konkurencji podatkowej w formie kwalifikowanej, opartych na zakazie przepływów finansowych z i do tych systemów

Abstract

Legal Problems and Methods of Counteracting Qualified Form of Harmful Tax Competition

The subject of this article is an analysis of harmful tax competition in a wide functional scope which is not limited only to tax evasion but also includes a problem of money laundering in harmful tax regimes. The author distinguishes qualified form of harmful tax competition which is dependant not only upon the level of taxation but also on the lack of international cooperation in fiscal-criminal matters. Each year harmful tax regimes cause the loss of hundreds billions of budget incomes. The amount of money that is located in tax oases yearly is counted in trillions US dollars. In according to researches done by the author an important part of this money comes from illegal sources and their location in harmful tax regimes is done only for their 'legalization', what means that the fundamental problem of harmful tax competition in qualified form comes down to money laundering, not to tax evasion. The article proves that most of illegal gains is transferred and laundered in qualified harmful tax regimes due to minimal level of taxation and protection of these incomes and their beneficial owners given by such legal systems. The actions counteracting harmful tax competition taken by OECD and G20 countries have so far only diplomatic not legal character. Because of that the final part of this article concentrates on possible normative methods of counteracting harmful tax competition in qualified form which are based on prohibition of financial flows from and to these regimes.

Karol Kościński Tworzenie elektronicznej administracji podatkowej - strategia, metody, rezultaty (na przykładzie Danii)

Streszczenie

Ten artykuł, oparty na materiałach dotyczących ewolucji duńskiego systemu elektronicznej administracji podatkowej, przedstawia cechy charakterystyczne i zalety administracji podatkowej zbudowanej według modelu tzw. pre-populated tax returns. A rtykuł opisuje również, jak wspomniany powyżej model, który na początku został wprowadzony na potrzeby tradycyjnego, opartego na papierze, aparatu podatkowego, został następnie, z wykorzystaniem technologii informatycznych, przekształcony w sposób pozwalający Danii stworzyć jeden z najlepszych w rankingu systemów e-podatkowych na świecie.

Powyższe rozważania umożliwiły autorowi przedstawienie, jak wdrożenie systemu e-podatków zmieniło stosunki między podatnikiem, organami podatkowymi i innymi podmiotami uczestniczącymi w procesie obliczania i poboru podatków. Autor poświęcił szczególną uwagę opisowi procesu wymiany informacji wewnątrz i na zewnątrz aparatu podatkowego, jak również przepisom chroniącym bezpieczeństwo danych osobowych podatnika.

W podsumowaniu autor podnosi tezę, iż rozwój systemów e-podatków z jednej strony prowadzi do uproszczenia i przyspieszenia procedury obliczania podatku, z drugiej strony przetwarzanie danych przez organy podatkowe staje się bardziej skomplikowane z powodu wymiany informacji podatkowych z innymi częściami aparatu podatkowego i społeczeństwem sieciowym.

Implementation of E-Taxation - Strategy, Methods, Consequences

Abstract

The article which is based on materials concerning evolution of e-taxation in Denmark presents characteristic features and advantages of tax administration founded on the model of pre-populated tax returns. The article describes also how mentioned above model which was at the start adopted for traditional, "paper-based" fiscal apparatus was subsequently transformed with the usage of information technology allowing Denmark to create one of the top-ranked e-taxation systems in the world.

Mentioned above considerations allowed author to present how the implementation of e-taxation changed relations between taxpayer, tax boards and other subjects involved in the process of calculation and collection of taxes. The author paid particular attention to describe process of exchange of information inside and outside of the fiscal apparatus as well as regulations which protect security of taxpayer's personal data.

In the conclusion author submits the proposition that evolution of e-taxation systems one the one hand leads to simplification and speeding-up the procedure of tax calculation, on the other hand data processing by the tax boards is more complicated as tax boards share information with other parts of network administrative apparatus and network society.


Nr 2/2010

Włodzimierz Nykiel, Małgorzata Sęk

Zakres czasowy ochrony przysługującej adresatowi interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej zdarzeń przyszłych w razie jej zmiany

Streszczenie

W artykule poddano analizie zakres czasowy ochrony przysługującej adresatowi interpretacji indywidualnej prawa podatkowego wydanej ex ante. Ochrona ta obejmuje zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku w kwocie przewyższającej kwotę określoną zgodnie z interpretacją, jak również nienaliczanie odsetek za zwłokę i uwolnienie od odpowiedzialności karnej skarbowej.

Artykuł ma na celu ustalenie, czy adresat interpretacji wydanej dla zdarzenia przyszłego, korzysta z ochrony, jeśli zdarzenie to wystąpi po doręczeniu interpretacji zmienionej (nowej), ale przed końcem roku podatkowego, w którym doręczono nową interpretację, jak również w przypadku zastosowania się do interpretacji pierwotnej już po doręczeniu nowej interpretacji, ale w zakresie rozliczenia zobowiązania podatkowego za rok podatkowy, w którym doręczono zmienioną interpretację. Autorzy udzielają na powyższe pytania odpowiedzi twierdzącej, posługując się wykładnią językową obowiązujących regulacji dotyczących interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, dodatkowo wspieraną rezultatami wykładni celowościowej i systemowej. W artykule przeprowadzono też analizę porównawczą sytuacji ekonomicznej adresata interpretacji ex ante i interpretacji ex post i odpowiedniego do tej sytuacji zakresu ochrony adresata.
The temporal extent of the protection afforded to the addressee of an individual interpretation of tax law relating to a future event in case the interpretation is changed

Abstract

This article examines in detail the temporal scope of the protection enjoyed by the addressee of an ex ante individual interpretation of tax law (i.e. an advance tax ruling) under the provisions of the Polish General Tax Act currently in force. This protection includes the exemption from the obligation to pay tax in the amount exceeding the amount determined in accordance with the interpretation, as well as the non-accrual of default interest and the exemption from tax criminal responsibility.

Specifically, the article aims at determining whether the addressee of an individual interpretation of tax law issued for a future event is also protected in case this event occurs after delivery of the revised interpretation but before the end of the tax year in which the revised interpretation was served, as well as in a situation where the addressee acts in accordance with the original interpretation after the delivery of its revised version but accounting for the tax liability for the tax year during which he received the revised interpretation. The affirmative answer to this keynote question is being elaborated with the use of grammatical interpretation of the existing regulations on individual interpretations of tax law and further confirmed by the results of teleological and systematic interpretation. In the quest for this answer a comparative analysis of the economic situation and corresponding reasonable level of protection of the addressee of an ex ante and ex post interpretation is also presented.

Ireneusz Nowak

Gromadzenie materiału dowodowego przez organy podatkowe

Streszczenie

Celem artykułu jest wskazanie, iż to na organie podatkowym spoczywa ciężar dowodzenia wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Autor wykazuje, że w postępowaniu podatkowym nie ma zastosowania reguła przewidująca, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu podatkowym brak jest podstaw do stosowania przepisów prawa cywilnego (art. 6 K.c.) w odniesieniu do spraw wynikających ze stosunku podatkowoprawnego, ponieważ prawo podatkowe, jako odrębna gałąź, zawiera własną regulację tego zagadnienia.

The collection of evidence by the tax authorities

Abstract

The aim of the article is to indicate that the burden of proving all the facts relevant to the resolution of the case, this is the obligation to accurately determine the facts of the case, rests on the tax authority. The author shows that in case of tax proceedings the rule providing that the burden of proof lies with the person who derives legal consequences from this fact does not apply. Thus, in tax proceedings there are no grounds for the application of the provisions of civil law on the burden of proof (Article 6 of the Civil Code) in relation to matters arising from the tax legal relationship, because tax law as a separate branch, includes its own rules of that matter.

Dominik Gajewski

Zjawisko dualizmu podmiotowości podatkowej holdingów

Streszcznie

The dualism of the legal status of holding companies

Abstract

The subject matter of the article is the assessment of the legal status of holding companies under the tax law in Poland. Holding companies are analyzed to determine whether they carry rights and obligations under tax law, in respect of the balance sheet and under civil law. In the Polish system, a holding company can both acquire rights and obligations under tax law or, equally, it may not possess these rights and obligations. This produces a dualism in establishing whether holding companies carry rights and obligations under tax law. A direct consequence of this is that varying methods and forms are used to tax holding companies, which differ significantly, and consequently a holding company acquiring rights and obligations is in a more advantageous tax position. The variable tax status of holding companies is reflected in the use of two theories in their taxation - the theory that they are to be treated as an 'economic whole' and the theory of dispersion. The taxation of holding companies in Poland is assessed against a background of disparity - there is no uniformity in the way they are regarded.

Agnieszka Olesińska

Konstrukcja i funkcjonowanie klauzuli ogólnej zapobiegającej unikaniu opodatkowania w prawie podatkowym Kanady

Streszczenie

Generalną klauzulę zapobiegającą unikaniu opodatkowania Kanada wprowadziła do ustawy o podatku dochodowym w 1998 r. Norma ta - w uproszczeniu - stanowi, że transakcja, która ma na celu umożliwienie podatnikowi uniknięcia opodatkowania, będzie przez organy podatkowe uznana za nieskuteczną, a konsekwencje podatkowe w danej sytuacji zostaną określone tak, aby pozbawić podatnika nieuprawnionej korzyści podatkowej. Artykuł poświęcony jest analizie znaczenia poszczególnych elementów powyższej normy oraz przedstawieniu sposobu jej interpretacji i stosowania przez kanadyjskie organy podatkowe i sądy.

Analizowana w artykule klauzula została wprowadzona do systemu podatkowego Kanady w atmosferze gorącej dyskusji i obaw, zgłaszanych zwłaszcza przez środowiska doradców podatkowych. Po kilkunastu latach jej funkcjonowania są jednak podstawy aby stwierdzić, że obawy w dużej mierze okazały się nieuzasadnione; organy podatkowe stosują klauzulę nader wstrzemięźliwie, a sądy interpretują ją ściśle.

General Anti-Avoidance Rule in Canadian Tax Law

Abstract

The General Anti-Avoidance Rule (GAAR) was introduced in Canada in 1988. Subsection 245(2) of Income Tax Act 1985 says that where a transaction is an avoidance transaction, the tax consequences to a person shall be determined as is reasonable in the circumstances in order to deny a tax benefit that, but for this section, would result, directly or indirectly, from that transaction.

This article considers the meaning and the interpretation and application of GAAR by Canadian tax authorities and courts. Revenue Canada has applied GAAR selectively, and a matter of policy has required that before GAAR is employed the GAAR Committee must review the proposed assessment and agree that GAAR should be applied. GAAR has only in recent years begun to be interpreted by the Supreme Court of Canada.

Michał Budnicki

Zwolnienia podatkowe w prawie dyplomatycznym

Początki przywilejów i immunitetów dyplomatycznych sięgają czasów starożytnych. Jednak pierwsze wzmianki na temat zwolnień podatkowych przyznawanych posłom pojawiły się dopiero w XVI wieku. Pomimo głośnego sprzeciwu wyrażanego głównie przez XIX-wiecznych filozofów prawa zwolnienia podatkowe przetrwały w prawie dyplomatycznym i stały się powszechnie stosowaną praktyką. W celu ujednolicenia ich zakresu przyjęta 18 kwietnia 1961 r. Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych ustanowiła minimalny poziom przywilejów podatkowych, których strony traktatu zobowiązane są przestrzegać.

Artykuł zawiera stosunkowo dokładny opis postanowień Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych dotyczących zwolnień podatkowych udzielanych misjom dyplomatycznym
i przedstawicielom dyplomatycznym, wyjątków od zasad ogólnych oraz wywołanych przez nie sporów. Komentarz poprzedzony jest krótkim rysem historycznym. Aby w pełni zrozumieć zakres podmiotowy zwolnień od opodatkowania należy zapoznać się z podstawowymi terminami pojawiającymi się w konwencji.

Zaprezentowano również drogę do osiągnięcia porozumienia co do ostatecznego brzmienia przepisów regulujących zwolnienia podatkowe z naciskiem na najbardziej sporne kwestie poruszane w czasie Konferencji wiedeńskiej. Poza tym, została także przybliżona praktyka państw istniejąca przed 1961 rokiem oraz jej zmiany, które nastąpiły pod wpływem przyjęcia Konwencji wiedeńskiej.

Autor dochodzi do wniosku, że przywileje podatkowe nie znikną z prawa międzynarodowego pomimo kontrowersji jakie wywołują. Wręcz przeciwnie - ich specyficzna natura oraz oparcie na zasadzie wzajemności przyczynią się do ich dalszej ekspansji.

Tax Exemptions in Diplomatic Law

Abstract

The origins of diplomatic privileges and immunities date back to ancient history. However, the first mentions of tax exemptions granted to envoys did not appear until the XVI century. Despite encountering opposition mainly on the part of XIX century legal philosophers tax exemptions in diplomatic law have subsisted and become a practice widely complied with. So as to unify the scope thereof the Vienna Convention on Diplomatic Relations was adopted on 18th April, 1961 laying down the minimum level of fiscal privileges the contracting parties are obliged to abide by.

The article gives a relatively accurate description of the provisions of the Vienna Convention on Diplomatic Relations on tax exemptions accorded to diplomatic missions and diplomatic agents, several exceptions thereto and legal disputes entailing them. A brief overview of the history of fiscal privileges precedes it. In order to fully understand the personal scope of the exemption from taxation it is of paramount importance to be acquainted with a few elementary terms used in the agreement.

The road to the definitive wording of the articles stipulating fiscal privileges is also presented with the emphasis on the most essential moot points argued over at the Conference. Apart from outlining state practice existing prior to the adoption of the Vienna Convention the article analyses the impact the treaty has had on international relations after 1961.

The author concludes that in spite of claims to the contrary fiscal privileges are not likely to recede. Instead, their specific rationale and reciprocal nature will contribute to the further expansion thereof.


Nr 3-4/2010

Artykuły

Bogumił Brzeziński Zagadnienie wykładni prawa podatkowego w kontekście członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Wykładnia prounijna

Streszczenie

Artykuł ma na celu przedstawienie jednej z podstawowych zasad wykładni wewnętrznego prawa podatkowego, to znaczy zasady wykładni prounijnej. Autor przypomina czytelnikom historyczne tło i ewolucję tej zasady w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i jej zastosowanie w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. W artykule przeprowadzono analizę roli i statusu tej zasady wśród standardów wykładni ustaw podatkowych.

Interpretation in Conformity with EU Law as Principle of Construing Statutes in Polish Tax Law

Abstract

This paper aims at presenting one of the main principles of interpretation of domestic tax law, namely the principle of interpretation in conformity with EU law.  The author reminds readers about historical background and evolution of this principle in the judgments of the European Court of Justice and its implementation in judicial decisions of administrative courts in Poland.”The analysis of the role and status of the above-mentioned principle among the standards of construing tax law statutes in Poland has been performed.

Annette Bussmann Wpływ orzecznictwa ETS na wykładnię umów o unikaniu podwójnego opodatkowania

Streszczenie

Każdego roku wzrasta liczba spraw, które musi rozstrzygnąć Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS).  Większość tych spraw dotyczy zgodności krajowych przepisów prawa podatkowego z wolnościami traktatowymi. Wiele spraw jest przekazywanych przez sądy krajowe. Również Komisja Europejska coraz częściej wszczyna przeciwko państwom członkowskim postępowania w sprawie naruszenia przepisów unijnych. W rezultacie ETS ma coraz więcej okazji do udzielania odpowiedzi w zakresie sposoby wykładni prawa UE.  Trybunał zajmuje się tematyką podatków bezpośrednich w państwach członkowskich dopiero od około 25 lat, poczynając od słynnego wyroku z dnia 28 stycznia 1986 r. w sprawie Avoir Fiscal. Podczas gdy początkowo ETS badał przede wszystkim zgodność norm prawa podatkowego krajowego w stosunku do prawa UE, to w ostatnich latach pojawiło się coraz więcej ciekawego orzecznictwa na temat zgodności umów o unikaniu podwójnego opodatkowania z prawem UE. Wyroki ETS w tej dziedzinie i ich wpływ na wykładnię tych umów są przedmiotem tego opracowania.

Interaction Between EC Law and Tax Convention Law Analyzed by the European Court of Justice (ECJ) in Recent Cases with Regard to Direct Taxation

Abstract

Every year the number of direct cases that the European Court of Justice (ECJ) has to decide is increasing. Most of these cases concern the compatibility of domestic tax provisions with the freedoms. A large number of the cases are referred by domestic courts or tribunals. ”The European Commission is more and more often initiating infringement procedures against member states. The obvious result of these developments is that the European Court of Justice (ECJ) is getting more and more opportunities to provide answers to the questions of the interpretation of EC Law.

Magdalena Budziarek Charakter prawny poboru podatku przez płatnika

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest analiza charakteru prawnego poboru podatku przez płatnika. Oddzielenie czynności poboru od pozostałych obowiązków definiujących płatnika i poddanie jej odrębnej analizie nastąpiło m.in. ze względu na skutki prawne, jakie pobór płatniczy wywołuje w sytuacji osobistej i majątkowej podatnika oraz płatnika. Pobranie podatku przez płatnika znosi – zdaniem Autorki - spoczywający na podatniku publicznoprawny obowiązek uiszczenia podatku, rozumiany jako własna (podatnika) inicjatywa zapłaty podatku. Pobór płatniczy skutkuje również przyjęciem przez płatnika w posiadanie - do czasu upływu terminu wpłacenia - środków należących od chwili pobrania do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W przekonaniu autorki od chwili poboru płatnik posiada nieodpłatne prawo do czasowego dysponowania powierzonym mu mieniem tak jak własnym. Na skutek dokonania czynności poboru środki pieniężne nie stają się jednak własnością płatnika. W świetle Konstytucji RP wpływy z podatków mogą stanowić dochody Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.  Zdaniem autorki, spoczywające na płatniku publicznoprawne zobowiązanie - w przeciwieństwie do zobowiązania podatkowego - nie ma charakteru pieniężnego. Jego treścią jest obowiązek dokonania trzech czynności wskazanych w art. 8 o.p. odnoszących się do środków pieniężnych pochodzących od podatnika. Autorka podnosi również tezę, iż obowiązki płatnicze (obowiązek obliczenia, poboru i wpłacenia pobranej kwoty podatku) oraz towarzyszące im tzw. instrumentalne obowiązki są swoistego rodzaju ciężarami publicznymi w rozumieniu art. 84 Konstytucji RP. Są one ciężarami publicznymi innymi niż podatki (daniny), które w pewnym sensie pomagają w utrzymaniu państwa, choć nie mają one charakteru pieniężnego i ich celem bezpośrednim nie jest cel fiskalny. Pobór płatniczy może być wprowadzany przez ustawodawcę wyłącznie z uwzględnieniem zasady proporcjonalności - a więc w zakresie niezbędnym oraz koniecznym dla ochrony interesu publicznego oraz w taki sposób, aby nie naruszał on istoty wolności i praw majątkowych płatnika (art. 31 ust. 3  Konstytucji RP).

Legal Status of Tax Withholding by a Tax Withholder

Abstract

The subject matter of this article is an analysis of a legal status of an act regarding tax withholding by a tax withholder. Dissociation of the act of withholding from the rest of tax withholding obligations and analyzing it separately, among other reasons, because of the legal consequences which tax withholding has for a personal as well as financial situation of both the taxpayer and the tax withholder. ” The act of tax withholding results in taking possession of the taxes – until their maturity date – by the tax withholder. From the moment of tax withholding the tax withholder gains a free of charge right to temporary administer the tax withheld in the same manner as his own money. Nevertheless, the tax withholder does not become the owner of the tax withheld as a result of the act of tax withholding. Tax withholder’s public law obligation – unlike tax obligation – is not of monetary character. This obligation defines the duty to perform three acts referred to in Article 8 of the Tax Ordinance Act (1997) with respect to taxes levied on the taxpayer. Tax withholding duties (a duty to count the amount to be withheld, a duty to withhold, a duty to transfer the amount withheld) and accompanying so called instrumental obligations constitute a class of public burden as stipulated in Article 84 of the Constitution of the Republic of Poland.  They constitute a different class of public burden than taxes and they do contribute to some extent to financing the State, although they are not of monetary character and their immediate goal is not a fiscal one. Tax withholding can be implemented by a legislator only provided that the principle of proportionality is observed – thus in a scope which is necessary and indispensable for the protection of public interest and in a manner which does not infringe the essence of freedoms and property rights of a tax withholder (pursuant to Article 31 Paragraph 3 of the Constitution of the Republic of Poland).

Anna Mazur, Jolanta Kowalczyk Obowiązek sporządzania i przekazywania informacji podatkowych

Streszczenie

Realizacja zadań publicznych wymaga stałej współpracy organów administracji państwowej z obywatelami i organizacjami. Współczesne państwo nie byłoby w stanie wykonywać swoich zadań, bez sprawnego systemu przepływu informacji, także w sprawach podatkowych. Dlatego niektórym podmiotom powierzono obowiązki udostępniania pewnych informacji do celów publicznych. W artykule omówiono pojęcie informacji podatkowych przekazywanych organom podatkowym, w tym zagadnienie tajemnicy skarbowej, czyli procedurę  ochrony informacji uzyskanych przez organy podatkowe. Kwestia to wywołuje niejasności i spory wśród przedstawicieli doktryny. W zakresie informacji podatkowych występują niejasności oraz problemy wykładni, będące przedmiotem sporów przedstawicieli doktryny. Główne wątpliwości interpretacyjne dotyczą katalogu podmiotów podlegających obowiązkowi przekazywania informacji podatkowych organom podatkowym a dokładniej rozstrzygnięcia czy obowiązek ten został nałożony wyłącznie na podatników czy też obejmuje także osoby trzecie? W artykule zaprezentowane zostało zagadnienie zakresu informacji dostarczanych na podstawie art. 182 Ordynacji podatkowej. Opracowanie przedstawia procedurę udzielania organom podatkowym informacji podatkowych i zawiera analizę porównawczą opinii doktrynalnych, między którymi istnieją pewne  rozbieżności. Odnosi się to również do orzeczeń sądowych dotyczących omawianej kwestii. Mimo rozbieżności  w zakresie przepisów dotyczących procesów informacyjnych w sprawach podatkowych, będących nierzadko przedmiotem odmiennych interpretacji dokonywanych przez przedstawicieli doktryny, należy stwierdzić, iż informacje podatkowe są jednym z istotnych źródeł wiedzy służącej organom podatkowym w ustaleniu stanu faktycznego mogącego mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego. Pozwalają one często na zweryfikowanie posiadanych już danych oraz mogą stanowić materiał dowodowy w kontroli podatkowej i w postępowaniu podatkowym. Nie można przy tym zapominać, iż na organach podatkowych spoczywa dodatkowo obowiązek zapewnienia ochrony pozyskanych i gromadzonych informacji. Informacje podatkowe jako instrument działania administracji publicznej mają istotne znaczenie, ponieważ dostęp do potrzebnych informacji służy lepszej realizacji celów publicznych nałożonych na organy podatkowe oraz  prawidłowemu i właściwemu wywiązywaniu się przez obywateli z obowiązków wynikających z przepisów prawa.

The Obligation of Preparing and Furnishing Tax Information

Abstract

Performance of public tasks requires a constant cooperation of the state administration bodies with the citizens and organizations. The currently functioning state would not be able to perform its tasks if it were not for the efficient system of information flow, also in the tax matters. Therefore relevant entities have been entrusted with the obligations to make some information available for public purposes. This thesis discusses the notion of tax information furnished to tax authorities, including information related to the procedure of fiscal secret, i.e. the protection of information received by the tax authorities. This notion evokes ambiguities and disputes of the representatives of the doctrine. The interpretation doubts concern mainly the catalogue of entities subject to the obligation of furnishing tax information to tax authorities and more precisely the question whether this obligation was imposed on the taxpayers only or on the third parties, too. Then, the notion of the scope of information furnished on the basis of art. 182 of the Tax Ordinance was presented. The thesis describes the procedure of furnishing tax information to the tax authorities and includes a comparative analysis of the opinions presented by some representatives of the doctrine, which indicate some discrepancies. It also relates to the court decisions connected with the discussed issue. Although discrepancies in the scope regulations concerning information processes in tax cases are sometimes subject to separate interpretations made by the representatives of the doctrine, tax information constitutes one of the major sources of knowledge used by tax authorities to determine the factual condition which may influence the need for tax obligation or the amount of the tax due. Access to required information matters a lot in the implementation of public goals imposed on the tax authorities and facilitates a correct and proper performance of the citizens' duties resulting from the law.

Błażej Kuźniacki Norweskie doktryny orzecznicze skierowane przeciwko unikaniu opodatkowania

The Tax Avoidance Case Law Created by Norwegian Supreme Court

Abstract

In individual countries can be seen different ways of combating the phenomenon of tax avoidance. The primary criterion for the division of mention legal tools is an existence adequate regulations to prevent the reduction of the tax burden in written law. Due to the above criterion can be distinguished two main groups of countries. The first of these are countries that have such regulations in the tax legislation. However, in the second group are countries where these regulations in written law do not exist or are insufficient, therefore the burden of combating with tax avoidance take care by practice of tax law. For this group of countries it could be include, inter alia, the Kingdom of Norway. In the Norwegian written tax law, there are no general rules against tax avoidance. Instead the legislator, the relevant legal rules are created by the case-law. The source of the emergence and development of these principles is the legal doctrine created by judicial decisions of the Norwegian Supreme Court in tax cases. Furthermore, the representatives of the science of tax law also play a large role in creating norms against tax avoidance, because they make the analysis and systematization of them. However, it is primarily that the doctrine aimed against tax avoidance are the most important factor which creating these standards. Discussed article contains an analysis of the Norwegian Supreme Court rulings, which created a general legislative measures against tax avoidance. This includes teaching the basic test doctrine and the all-around test doctrine. In addition, this article is a description of the criteria under which the Norwegian Supreme Court of the creation of general rules for tax avoidance. This article shows also some independence and originality in developing and implementing the Norwegian Supreme Court rules in question, which seems to be the natural result of differences in tax jurisdictions and the economic realities existing in the world. In Norway, this applies primarily to legal regulations concerning the taxation of profits from the undersea exploration of oil and natural gas. This argument stems from the fact that the Norwegian judicial doctrine according to tax avoidance, among other things, formed the basis of the judgments such as, Aker Maritime, Hydro Canada and ConocoPhilips, so in matters of tax optimization carried out by oil companies.

Marta Bandzmer Opodatkowanie transgranicznego przeniesienia siedziby spółki kapitałowej

 

Tax Effects of a Cross-Border Transfer of the Registered Office of a Company

The following study presents tax effects of a cross-border transfer of the registered office of a company. Company migration is one of the most controversial issues concerned with contemporary economic circulation in the countries of the European Union since it is still awaiting complex regulation. This article describes the modes of transferring registered offices of companies and the related tax effects, with consideration of the standpoint presented in the doctrine and judicial decisions of the Court of Justice of the European Union, as well as the provisions of the European Parliament resolution of 10 March 2009 with recommendations to the Commission on the cross-border transfer of the registered office of a company (2008/2196(INI).

Opinie

Bogumił Brzeziński Szaleństwo opodatkowania nieodpłatnych świadczeń

Autor zwraca uwagę na interesująca sytuację, jaka współcześnie zaistniała w odniesieniu do kwestii opodatkowania nieodpłatnych świadczeń, nie tylko ze względu na intensywność sporów wokół tego zagadnienia. Autor stawia pytanie o realne granice pojęcia „otrzymanie nieodpłatnego świadczenia”.

Madness about taxation of free benefits

The author draws attention to the interesting situation that recently occurred in relation to the taxation of free benefits, not only because of the intensity of the disputes around this issue. The author poses the question about the real scope of the concept of “receiving free benefits”.


Nr 1/2011

Marek Kalinowski Zgodność z Konstytucją przepisów nakładających obowiązek uzyskania oświadczeń od nabywcy oleju o jego przeznaczeniu na cele opałowe

W artykule poddano analizie zgodność rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. , w sprawie podatku akcyzowego, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego z art. 51 ust. 1 i 5 Konstytucji. We wszystkich tych aktach przewidziano możliwość skorzystania z obniżonych stawek podatku akcyzowego z tytułu zakupu oleju na cele opałowe. Jednakże uprawnienie to zostało uzależnione od uzyskania przez sprzedawcę oleju od jego nabywcy będącego osobą fizyczną oświadczenia stwierdzającego, iż nabywane wyroby są przeznaczone na cele opałowe. Oświadczenia te muszą zawierać wiele danych osobowych nabywcy.  Tymczasem przepis art. 51 ust. 1 Konstytucji stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby, a art. 51 ust. 5 Konstytucji stanowi, że zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa. W konsekwencji należy zatem stwierdzić, że powołane przepisy w/w rozporządzeń Ministra Finansów są niewątpliwie sprzeczne z art. 51 ust. 1 i 5 Konstytucji.

Abstract

The paper examines the compliance of the regulation of the Minister of Finance of 22 March 2002 on the excise duty, regulation of the Minister of Finance of 23 December 2003 on excise duty and the regulation of the Minister of Finance of 22 April 2004 on the reduction of excise duty with Article 51 (1) and (4) of the Constitution. All of these regulations foresee the possibility to benefit from reduced rates of excise duty on the purchase of heating oils for heating purposes, provided that the seller receives from the buyer, who is a natural person, a statement that the goods are intended for heating purposes. In these statements a number of personal details is required. However, the Article 51 (1) of the Constitution establishes the principle that persons may be required to disclose information about themselves only on the basis of the statute and the Article 51 ( 5) of the Constitution stipulates that the rules and procedures for collection and sharing of information are specified by a statute. Thus, the analysis of the Constitution leads to the conclusion that the provisions of the regulations are inconsistent with the provisions of the Constitution.

Marek Kalinowski, Krzysztof Lasiński-Sulecki Znaczenie prawa Unii Europejskiej dla wykładni przepisów dotyczących oświadczeń nabywców oleju opałowego – wybrane problemy

Zgodnie z polskim prawem sprzedawca oleju opałowego ma obowiązek uzyskać oświadczenie nabywcy, że olej opałowy będzie wykorzystywany do celów grzewczych. W przeciwnym razie sprzedawca nie może stosować stawki akcyzy właściwej dla oleju opałowego, która jest znacznie niższa niż stawka dla oleju stosowanego jako paliwo silnikowe. Autorzy niniejszego artykułu dokonali analizy konsekwencji nieprawidłowości w deklaracjach dla sprzedawców z punktu widzenia prawa polskiego i prawa UE.

The Impact of EU Law on the Interpretation of Provisions Concerning  the Buyers’ of Heating Oil Declarations. Selected Issues

Abstract

Under Polish law a seller of heating oil is required to obtain the declaration of a buyer that the heating oil would be used for heating purposes. Otherwise, the seller cannot apply an excise duty rate applicable to the heating oil, which is significantly lower than a rate applicable to the oil used as motor fuel. The authors of this article have analyzed the consequences of irregularities in these declarations for the sellers from the perspective of Polish and EU law.

Katarzyna Klimkiewicz Regulacje podatkowe odnośnie oświadczeń paliwowych. Argumentacja organów w zakresie kwestionowania oświadczeń

Oświadczenia paliwowe zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego jako konsekwencja obniżonych stawek akcyzy na oleje wykorzystywane do celów grzewczych, w porównaniu ze stawkami akcyzy na oleje napędowe do pojazdów. Składając oświadczenie paliwowe, nabywcy oleju z obniżoną akcyzą deklarują, że będą ten olej wykorzystywać wyłącznie do celów grzewczych. Należy jednak zwrócić uwagę, że w praktyce to sprzedawca a nie nabywca ponosi konsekwencje, jeśli oświadczenie nie spełnia wymogów formalnych i to niezależnie od przyczyn nieprawidłowości (np. w przypadku, gdy nabywca wypełni oświadczenie danymi, które są nieprawidłowe lub umyślnie fałszywe, lub w przypadku, gdy sprzedawca nie dochowa należytej staranności). Uwzględniając potencjalne negatywne konsekwencje dla sprzedawców paliw płynnych – takie jak zastosowanie wyższych stawek akcyzy, jak gdyby olej został wykorzystany do napędu pojazdów – powstają wątpliwości, czy obecny system spełnia cel, dla którego został wprowadzony, czyli zapobiega niewłaściwemu wykorzystaniu oleju i chroni sprzedawców przez negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z naruszeń, które wystąpiły po stronie nabywcy.

Tax Regulations Regarding Fuel Declarations. The Standpoint Adapted by Polish Tax Authorities when They Question a Fuel Declaration.

Abstract

Fuel declarations were introduced into Polish legal framework as a consequence of the lower excise taxation for oils to be used for heating purposes, as opposite to oils meant for the propulsion of vehicles. When providing the fuel declaration, the purchasers of low-excise oil declare they will only use it for heating purposes. It should be noticed though that in practice the seller and not the purchaser is punished when the fuel declaration does not fulfill all formal requirements, and this irrespective of the reasons for the invalidity (e.g., in case the purchaser fills the declaration with data which is wrong or intentionally false, or in case the seller acted without due care). Considering the practical negative implications that can potentially result for sellers of fuel oil – such as the application of higher excise rates, as if the oil were used for the propulsion of vehicles – doubts arise on whether the current system fulfills its purpose of preventing the misusage of oil and protecting the sellers from negative consequences resulting from misbehavior from the side of the purchasers.

Tomasz Kolanowski Sądowa kontrola decyzji związanych z oświadczeniami paliwowymi

Opracowanie dotyczy aktualnych problemów orzeczniczych związanych z obniżonymi stawkami akcyzy na oleje opałowe. Polskie prawa przewiduje zastosowanie preferencyjnych stawek akcyzy do transakcji sprzedaży oleju opałowego, po spełnieniu licznych warunków. Aby skorzystać ze swtaki preferencyjnej, podatnik musi miedzy innymi uzyskać od nabywcy oleju oświadczenie, że wyrób ten jest nabywany na cele grzewcze („oświadczenie paliwowe”). Pierwotnie wymogi formalne dls oświadczeń paliwowych były określone w rozporządzeniach  wydanych na podstawie ustawy o podatku akcyzowym. Ta praktyka budziła wiele wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją. Z tego powodu przepisy rozporządzeń dotyczące oświadczeń paliwowych, były i nadal są przedmiotem pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto przepisy te są intepretowane i stosowane w indywidualnych sprawach przez sądy administracyjne. Sądy administracyjne, rozstrzygając sprawy, zwracają uwagę na znaczenie tych rozporządzeń dla wyniku sprawy. Artykuł przedstawia obecny stan orzecznictwa w zakresie oświadczeń paliwowych. Opracowanie skupia się na konsekwencjach wadliwości oświadczenia paliwowego na gruncie prawa materialnego. Początkowo orzecznictwo było rozbieżne. Podglądy na kwestię znaczenia oświadczeń paliwowych w postępowaniu podatkowym różniły się. Z uwagi na wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją przepisów dotyczących oświadczeń paliwowych, w kilku sprawach sądy postanowiły zawiesić postępowanie i wystąpić z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego. Rozstrzygnięcie tej kwestii w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt P 94/08, opublikowane w Z.U. 2010/7A/76 oznacza, że postępowania należy podjąć. Do chwili obecnej tylko kilka takich spraw zostało rozstrzygniętych w orzeczeniach sądów administracyjnych. Artykuł omawia również obecnie obowiązujące przepisy dotyczące oświadczeń paliwowych.

Judicial Review of Tax Decisions Regarding Fuel Statements

The study focuses on the current issues related to adjudication on matters of preferential rates of duty on fuel oil. Polish legislation gives the possibility of preferential taxation of fuel oil sales, provided that numerous conditions are met. In order to take advantage of the preferential tax, the taxpayer must inter alia, obtain a statement from the purchaser of oil that the goods are purchased for heating purposes (‘fuel statement’). Initially the legal requirements for fuel statements were set in a form of regulations issued on the basis of the provisions of the Law on Excise Duty. This practice caused much controversy as to the compliance with the Polish Constitution. For this reason, these regulations were, and still are a subject of the question of law submitted to the Constitutional Court. Moreover, such regulations are to be interpreted and applied in individual cases by administrative courts. The administrative courts, while resolving cases, indicate the purpose of the regulations and their importance to the outcome of the case. This paper describes the current state of adjudication in matters of fuel statements. The study focuses on the consequences of the defective statement of fuel in the sphere of substantive law. Initially, the case-law was not consistent. There were different views as to the importance of the fuel statements in tax proceedings. Because of the doubts of compliance with the Constitution of the Republic of Poland of the provisions related to fuel statements, in several cases the courts decided to suspend the proceedings and submit a question of law to the Constitutional Court. Final settling of the question of the constitutionality of these provisions by the Constitutional Court’s ruling issued on 7 September 2010, Ref. P 94/08, publ Z.U. 2010/7A/76 means that the proceedings have to be resumed. So far, only few of such cases were resolved by administrative courts’ ruling. The paper also comments the current law related to the fuel statements.

Maciej Pikuła Business lunch a koszty uzyskania przychodów

Przedmiotem artykułu jest analiza problematyki zaliczenia wydatków ponoszonych przez podatników do kosztów uzyskania przychodów. Autor wskazuje cechy, jakie musi posiadać dany wydatek, aby można go było klasyfikować jako koszt uzyskania przychodów. Następnie definiuje pojęcie „reprezentacji” oraz „business lunchu” wskazując jednocześnie na cechy łączące oraz odróżniające oba pojęcia. Ponadto autor zgłasza postulat de lege ferenda wprowadzenia ustawowej definicji pojęcia reprezentacji, tak aby nie budziło ono wątpliwości znaczeniowych, a tym samym uniemożliwiało jego dowolną interpretację przez organy podatkowe.

Business lunch and tax deductible expenses

Abstract

The article analyzes the issues of classification of expenses born by taxpayers as tax deductible. The author underlines the essential features of an expense which may be classified as tax deductible. He also defines the notions of “representation expense” and “bussiness lunch”, indicating similarities and differences. Furthermore, the author makes de lege ferenda postulate of introducing a legal definition of the notion “representation expense” in order to eliminate interpretative doubts and to prevent tax authorities from discretional interpretation.

Bogumił Brzeziński, Włodzimierz Nykiel Stan prawa podatkowego w Polsce. Raport 2010

Raport  – trzeci z kolei, po raportach z 2000 i 2005 r. – zawiera diagnozę stanu polskiego prawa podatkowego. Zdaniem autorów, aktualna jest nadal postawiona wcześniej diagnoza, że stan tej gałęzi prawa jest dalece niezadowalający, a perspektywy zmiany tego stanu – bliżej nieokreślone. Raport – w zamierzeniu – jest odzwierciedleniem stanu wiedzy i ocen wyrażanych przez szerokie gremia osób związanych profesjonalnie z podatkami – przedsiębiorców, doradców podatkowych, sędziów, dziennikarzy i przedstawicieli nauki. W raporcie ograniczono się do zagadnień prawnych opodatkowania. Jego celem nie jest więc ocena kształtu systemu podatkowego, a w tym racji istnienia poszczególnych podatków, ich wysokości, ulg, zwolnień itp. Takie ujęcie jest uzasadnione tym, iż ekonomiczne, socjologiczne i polityczne zagadnienia opodatkowania są przedmiotem uwagi i dyskusji publicznej; natomiast zagadnienia prawne są niedoceniane i przemilczane, a co najwyżej podnoszone sporadycznie w związku z konkretnymi, zwłaszcza popularyzowanymi przez środki masowej komunikacji, kontrowersjami wokół przepisów prawa podatkowego. W związku z tak określonymi celami, oceny wymagają mechanizmy tworzenia prawa podatkowego, aktualny stan tego prawa oraz procesy jego stosowania.

The State of the Polish Tax Law. 2010 Report.

The report – its third issue, after reports of 2000 and 2005 - contains a diagnosis of the state of Polish tax law. According to the authors, still valid is earlier diagnosis that the condition of this branch of law is far from satisfactory, and the prospects for improvement are unspecified. The report is intended as a reflection of the state of knowledge and opinions expressed by large groups of persons professionally involved  with taxes - entrepreneurs, tax advisers, judges, journalists and academics. The report is limited to legal aspects of taxation. Its purpose is not to assess the shape of the tax system, including reasons for the existence of given taxes, their height, reliefs, exemptions, etc. Such an approach is justified by the fact that economic, sociological and political issues of taxation are subject to public attention and discussion, while legal issues are undervalued and ignored, and at most occasionally raised in relation to particular controversies concerning tax law, especially those popularized mass media. In connection with the so-defined objectives, the report evaluates the mechanisms of enacting tax legislation, the current state of tax legislation and the process of applying tax law. 


Nr 2/2011

Bogumił Brzeziński Zagadnienie domniemania pierwszeństwa języka prawniczego wobec języka powszechnego przy wykładni prawa podatkowego

The Problem of Primacy of Legal Language Meanings over the Ordinary Ones in Tax Law

Abstract

The content of law depends on the understanding of its provisions. Interpreter of the law texts is sometimes in front of the dilemmas that a specific word contained in the mentioned text should be understood as the universal language, or as it is understood in the language of specialist law practitioners, e.g. technical (law) meaning. Technical meaning of some word sometimes vary then that word has in common. Proper choose between universal meaning and special meaning of some word might be a serious challenge for an interpreter, e.g. judge in tax case. The literature in the field of tax law often expressed view that in determining the meaning of the expressions of a legal text in the case of the difference should be rather preferred meanings from legal language than universal one. The main argument for this concept is the use of the existing acquis of legal doctrine and/or judiciary leads to achieve greater uniformity and consistency in judicial decisions. The article formulates important caveat to this approach, particularly as far as the guarantee function of the law is concerned. The taxpayer is nor obliged to know neither doctrinal nor judicial review and language used. In addition, some interpretive misconceptions surprisingly often gain unequivocal applause of the courts, which suggests the existence of the required uniformity of view in understanding a particular word legal tex contained.

Ilona Waksmundzka Sądowa kontrola indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zagadnienia wybrane

Judicial review of individual interpretation of tax law - main issues

Abstract

The review of the activity of public administration by courts shall include adjudicating on complaints against individual interpretation of tax law. The article concerns legal aspects of that review. Firstly, says about distinctive feature of the individual interpretation of tax law as a legal form of public administration’s activity. Secondly, presents main points of public administration’s judicial review within criterion of the review and the administrative court matter’s definition. In conclusion of the article it is argued that under the present regulation of law the judicial review of merit of individual interpretation of tax law has no justified grounds.

Aneta Szymczak Determinanty kształtowania pojęcia nadpłaty podatkowej

Streszczenie

Pojęcie oraz zakres nadpłaty podatkowej w systemie prawa podatkowego nie zostały do końca sprecyzowane, co w praktyce rodzi szereg problemów, związanych z odróżnieniem nadpłaty od innych świadczeń nienależnych spełnianych organom podatkowym. Najwięcej wątpliwości budzi wskazanie, które z przypadków spełnienia świadczenia pozbawionego podstawy prawnej jako „podatku” przez podmiot, który sam uznał się za podatnika może zostać uznane za nadpłatę podatkową. Z definicji zawartej w art. 72 § 1 O.p. nie wynika bowiem, czy do stwierdzenia, że świadczenie takie jest nadpłatą podatkową wymagane jest powstanie zobowiązania podatkowego, czy wystarczy, gdy powstał obowiązek podatkowy, czy też w ogóle nie ma znaczenia czy obowiązek taki powstał. Analiza poszczególnych aspektów związanych z powstawaniem nadpłat podatkowych prowadzi do wniosku, że w świetle przepisów rozdziału 9 Ordynacji podatkowej nie ma wątpliwości, iż nadpłata powstanie na skutek błędnego określenia zobowiązania podatkowego w decyzji przez organ podatkowy, jak i w wyniku błędnego określenia i poboru „podatku” przez płatnika, nawet jeżeli w ogóle nie powstał obowiązek podatkowy. Dlatego też należy uznać, że uiszczenie świadczenia pozbawionego podstawy prawnej jako „podatku” przez podmiot, który uznał się za „podatnika” jest objęte zakresem nadpłaty podatkowej także wówczas, gdy nie powstał obowiązek podatkowy. Inne rozumowanie prowadziłoby do stwierdzenia, że istnieje różnica w zakresie pojęcia nadpłaty w zależności od tego, kto doprowadził do jej powstania (organ podatkowy, płatnik, „podatnik”).  Nie każde jednak świadczenie uiszczone bez podstawy prawnej jako podatek powinno być uznane za nadpłatę. W celu odróżnienia nadpłaty podatkowej od innych cywilnoprawnych nienależnych świadczeń uiszczanych organom podatkowym, istotnym kryterium jest uzewnętrzniony zamiar zapłaty podatku. Ze względu na obiektywny charakter prawa podatkowego nie jest możliwe badanie subiektywnego zamiaru podmiotu uiszczającego świadczenie jako „podatek”. Dlatego też w celu stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy powinien ustalić, czy podmiot, który uznał się za podatnika określił, choć błędnie, swoje „zobowiązanie” na podstawie ustawy podatkowej, tj. czy dokonał subsumcji, zastosował stawkę określoną w konkretnej ustawie podatkowej, itp. Są to bowiem zobiektywizowane elementy, poddające się kontroli organów podatkowych.

Substantial aspects of tax overpayment

Abstract

Undue payment in tax law is still a subject of debate in Polish legal doctrine and jurisdiction. Main controversy refers to the nature of recovery claim of amounts paid but not due. The views regarding the scope of recovery under tax law proceedings are not homogeneous. This article analyses constitutional and tax systems’ factors determining the scope of repayment claim and features to distinguish between fiscal or civil undue payments.  The State, framing and implementing policies in the area of taxation, enjoys a wide margin of appreciation. However it does not mean that it can act arbitrary. Constitutional derivation of State’s obligation for repayment causes that tax rules for recovery of undue payments must be compatible with Constitution to protect individual rights conferred by it. In the light of the Constitution the State cannot maintain that it has a legitimate right not to pay beck the amount paid but not due. The Parliament cannot implement any regulation in order to stifle the opportunity to recover tax overpayment. It would be unlawful expropriation of assets, repugnant to principle from Article 84 taken in conjunction with article 217 of Constitution.
Such action couldn’t be justified as being necessary to secure the fiscal interest (financial consequences not provided for in the budget). The State has a legitimate  expectation to collect only taxes levied by means of statute.

Przemysław Ostojski Zabezpieczenie jurysdykcyjne w polskim prawie podatkowym

Streszczenie

Treść artykułu dotyczy zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych w trybie ustawy – Ordynacja podatkowa, nazywanego w doktrynie prawa zabezpieczeniem jurysdykcyjnym, dla odróżnienia go od zabezpieczenia uregulowanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W polskim prawie podatkowym pojawiło się ono dopiero pod rządami ustawy z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Intencją polskiego ustawodawcy podatkowego tworzącego ten swoisty tryb zabezpieczenia należności podatkowych było zapobieżenie uszczuplaniu majątku podatnika już na etapie postępowania podatkowego, a nawet kontroli  podatkowej, czy – alternatywnie – poza tymi postępowaniami, lecz gdy nie upłynął jeszcze termin płatności podatku.
Cel oraz sama istota zabezpieczenia powoduje, że postępowanie w tej sprawie ma charakter odrębny i uproszczony w stosunku do typowego – jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. W konsekwencji decyzja o zabezpieczeniu jest aktem szczególnego rodzaju, znamionowanym tymczasowością oraz akcesoryjnością wobec postępowania co do meritum sprawy podatkowej.
Także sposoby wykonania decyzji o zabezpieczeniu mają specyficzny charakter. Pierwszy sposób opiera się na przymusie administracyjnym i jest dokonywany w trybie ustawy egzekucyjnej. Drugi zaś – traktowany w zamyśle ustawodawcy priorytetowo, lecz w dotychczasowej praktyce rzadko stosowany – unormowany jest w szczególnych przepisach Ordynacji podatkowej i przypomina swym kształtem umowę administracyjną. Wprowadzenie przez to swoistego novum do polskiego prawa zasługuje na aprobatę, zarówno ze względu na usprawnienie procedury zabezpieczenia, jak i na jego znaczenie w zakresie oddziaływania na świadomość podatkowoprawną podatników.
Niniejszy artykuł postanowi próbę kompleksowego ujęcia instytucji prawnej, wszelako w granicach objętościowych publikacji. Znaczenie praktyczne problemów w nim podjętych zarówno dla organów podatkowych, jak i podatników powoduje, że mógłby on stanowić impuls dla szerszego zainteresowania tematem.

Jurisdictional Securing of the Enforceability in the Polish Tax Law

Abstract

The e article refers to the securing of the enforceability of tax obligations under the Polish Tax Code – so called jurisdictional securing (to distinguish it from the securing regulated in the Administrative Enforcement Proceedings Law). This term was introduced into the Polish tax law under the rule of the Tax Obligations Law (1980). The intention of the Polish legislator creating this method of securing of a tax obligation was to prevent from depletion of taxpayers’ property at a phase of tax proceedings or even at a phase of a tax control or, alternatively, out of these proceedings – but when the term of a tax payment still has not passed. The aim, as well as the securing itself, makes the proceedings distinct and simplified in comparison to a typical jurisdictional tax proceedings. As a consequence, a securing decision is specific. Temporariness and an accessory character to substance of a case are its main features. Also the ways of carrying out of a securing decision are specific. The first way is based on an administrative constraint and is conducted according to the regulation of the
Administrative Enforcement Proceedings Law. The second way (treated by the legislator as a main way but in fact used very rarely) is provided by a special regulation of the Tax Code and is similar to an administrative contract. Introducing of this novelty should be appreciated as a rationalization of the securing proceedings and as a factor that improves the legal conscience of taxpayers. This article is an attempt to present this institution in its entirety. Being conscious of a fact that the volume of the essay implies some limitations, I think that some of presented problems are of such importance both to fiscal bodies and to taxpayers, that can make it a spur for further studies.

Izabela Andrzejewska-Czernek Przepisy przejściowe dotyczące zmian stawek VAT w odniesieniu do umów długoterminowych

Long Term Contracts and Transitional Provisions Relating to VAT Rates Change

VAT rates in Poland changed on January 1st 2011. Because of planned subsequent VAT rate changes (which had been quite rare in Poland), the permanent intertemporal provisions were also introduced. Because of their incompleteness, these provisions violate European Union law and Polish Constitution. The violation concerns tax consequences of long term agreements (existing contracts) concluded before the new rates have been introduced. This paper presents problems caused by mentioned above intertemporal provisions. It presents also legal solutions applied in similar situations in other jurisdictions.

Mieszko Łukaszewicz Dżizja i haracz – historyczne podatki muzułmańskie

Streszczenie

Artykuł omawia dwa podatki muzułmańskie: dżizję i haracz. Część pierwsza szczegółowo omawia dżizję; podstawy jej wprowadzenia, podmiot i przedmiot opodatkowania, tryb i sposób poboru podatku, trudności z tym związane, a także jego ekonomiczne i społeczne znaczenie. Był to podatek pogłówny pobierany od niemuzułmanów żyjących w państwach muzułmańskich. Poza celem ekonomicznym posiadał cel społeczno- religijny. W drugiej części został w analogiczny sposób opisany haracz, który był podatkiem gruntowym, z początku również pobieranym od niemuzułmanów, co z czasem uległo zmianie. Część trzecia opisuje występowanie obydwu podatków w Europie - w części Bałkanów, która należała do Imperium Osmańskiego, a także ich zanik w świecie muzułmańskim.

Abstract

Jizyah and Kharaj- classical Muslim taxes

The aim of the article is to present two Muslim taxes: jizyah and kharaj. First part describes jizyah, including such problems as: the fundaments of imposing the tax, the subject of taxation, the procedure and exclusive base. The economic and social aspects of jizyah are mentioned in the article as well. In the same way kharaj is described in the second paragraph.  The last part discusses the fact that both taxes existed in Balkan Peninsula till the XIX century.  In the end the process of abolition of both taxes is described.


Nr 3/2011

Adam Bartosiewicz Podatnik podatku od towarów i usług. Próba rekonstrukcji pojęcia

Streszczenie

Jednym z podstawowych pojęć w przypadku każdego podatku jest określenie podatnika. Nie inaczej jest w przypadku podatku od towarów i usług. Dla tego podatku określenie podatnika wydaje się mieć szczególne znaczenie, bowiem pozwala na wyznaczenie granicy między obrotem profesjonalnym (podlegającym temu podatkowi) a obrotem nieprofesjonalnym (z założenia podlegającym podatkowi od czynności cywilnoprawnych). Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje jednak na to, że pojęcie podatnik jest tam definiowane na kilka różnych sposobów. Podatnik – wedle podstawowej definicji tego pojęcia – to podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Czy jest to podmiot obciążany obowiązkiem podatkowym? Czy dla statusu podatnika podatku od towarów i usług obciążenie obowiązkiem podatkowym ma znaczenie? Czy też podmiot ten nazwany jest przez ustawę podatnikiem dla zupełnie innych celów?
Potrzebę postawienia tych pytań i poszukiwania na nie odpowiedzi wykazuje autor niniejszego artykułu. Stara się usystematyzować pojęcie „podatnik podatku od towarów i usług”, wykazując, że tą nazwą objęto wiele różnych podmiotów, często dla zupełnie innych celów. Analizuje znaczenie pojęcia „podatnik” w jego najpowszechniejszym i podstawowym znaczeniu (jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) i wykazuje, że to pojęcie zdaje się mieć zupełnie odmienną treść od powszechnie (i pobieżnie) przyjmowanej.

Abstract

One of the key concepts for each tax is to define the taxable person. This also applies to value added tax. to determine a taxable person of this tax seems to be of particular importance.
It allows to delimitation the boundary between professional trade (subject to VAT) and non-professional trading.
Analysis of the polish law on value added tax, however, indicates that the term „taxable person” is defined in several different ways. Taxable person - according to the basic definition - it is a person carrying economic activity. Is it a person liable for tax? Is the status of the taxable person tax liability burden is important?  Or is this entity is called „taxable person” for entirely different purposes?
The need to bring these questions and seek answers to them indicate the author of this article. He tries to systematize the concept of "VAT taxable  person", showing that the name of covered many different subjects, often for completely different purposes.  Examines the meaning of "taxable person" in its most common and fundamental importance (as an person carrying economic activity) and indicate that this concept seems to have completely different content from widely (and vaguely) ingestion.

Adam Nita Zaliczka podatkowa jako zobowiązanie podatkowe w podatkach dochodowych

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest problem odsetek za zwłokę jako zobowiązania podatkowego w podatkach dochodowych. Autor przedstawia przyczyny stosowania tej instytucji w podatkach dochodowych kształtowanych przez podatkowy stan faktyczny o charakterze powtarzalnym i rozliczanych w rocznym przedziale czasu. W artykule polemicznie odniesiono się do przekonania, że byt prawny zaliczek podatkowych ustaje wraz z zakończeniem roku podatkowego, w którym powinny one być odprowadzane. Pogląd taki, widoczny w orzecznictwie sądów administracyjnych nie znajduje jednak żadnego potwierdzenia w przepisach Ordynacji podatkowej. Jego formułowanie wydaje się być zaś efektem dostrzegania w instytucji zaliczki podatkowej wyłącznie jej ekonomicznej treści. Autor wskazuje moment, w którym zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek staje się częścią całorocznego zobowiązania podatkowego, a także analizuje problem biegu odsetek za zwłokę od zaległej zaliczki podatkowej. W tym zakresie rozwiązanie normatywne wynikające z art. 53a Ordynacji podatkowej poddane zostało krytyce.        

Abstract

The subject of this article is tax advance as a tax liability in income taxes (especially in personal income tax). Author presents the concept of tax advance and the justifications of its application in income taxes. First of them is a necessity of adjusting a yearly tax obligation to the individual payment ability of a taxpayer. Another justification is guaranteeing a continuous input of revenues for the State Treasury during a fiscal year. These tax advance liabilities are deducted from the yearly tax liability. As a result the tax payer receives a surplus payment from the revenue office or has to pay the difference between the yearly tax liability and the sum of the tax advances paid if the latter is lower. If the taxpayer hadn’t pay a tax advance during a fiscal year he is obligated to pay a default interest in addition.
Author of the paper indicates the point in time when a tax advance liability is merges into a yearly tax liability. The advance-tax default interest runs only to this moment. Another problem discussed in the article is prescription of a tax advance arrears and default interest connected with them. In author’s opinion they terminate in the result of prescription independently from prescription and termination of year tax arrear in income tax.
Last of the issues presented in the article is critical evaluation of the legal concept of the default interest running up to the day of the submission of the tax declaration. The author suggests the change of this solution. It would be better if the default interest ran up to the payment of a yearly tax liability or up to the moment of declaration of excess payment (difference between the higher tax advances and lower tax obligation).  

Bogumił Brzeziński O nadużyciu artykułu 82 § 2 Ordynacji podatkowej i jego procesowych skutkach

Streszczenie

Ogólne prawo podatkowe przewiduje szereg prawnych instrumentów gromadzenia informacji przez administrację podatkową. Jedną z możliwości jest żądanie informacji od podmiotów, będących stronami stosunków cywilnoprawnych z podatnikiem. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie i zanalizowanie niektórych niewłaściwych praktyk organów podatkowych w tym zakresie.

Abstract

General tax law provides a number of legal instruments for the collection of information by the tax adinistration. One possibility is to request information from the entities which are parties to civil law agreements with the taxpayer. This article aims to reveal and analyze some improper practices of the tax administration in this field.

Dominik Gajewski Zasada sprawiedliwości a opodatkowanie holdingów

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest analiza zasad opodatkowania holdingów w kontekście jednej z podstawowych zasad - zasady sprawiedliwości. Opodatkowanie holdingów w Polsce może odbywać się na podstawie zasad ogólnych, albo przez powołanie instytucję podatkowej grupy kapitałowej. Jednak, żeby mógł skorzystać holding z rozwiązań podatkowej grupy kapitałowej musi spełnić określone warunki ustawowe. W zależności od tego z którego rozwiązania holding skorzysta, jego sytuacja podatkowa różni się zasadniczo. Istotną kwestią jest fakt, że różne traktowanie holdingów w świetle prawa podatkowego może naruszać zasadę sprawiedliwości podatkowej. Zasada sprawiedliwości bezpośrednio powiązana jest zasadami równomierności, powszechności opodatkowania i zdolności płatniczej. Artykuł jest analizą tych zasad przez pryzmat zróżnicowanego statusu podatkowego holdingów. Warto się zastanowić, czy różnicowanie zasad podatkowych, a co za tym idzie nadawanie podmiotowości podatkowej holdingom, które co do swej istoty nie różnią się, nie narusza zasady sprawiedliwości opodatkowania.

Abstract

The article deals with the analysis of the taxation of holdings in the context of the one of the fundamental principles- i.e. the principle of justice. In Poland the taxation of holdings may be organized according to general standards or by forming a tax capital group. Depending on the choice of the option, a holding will buy or not the subject to taxation and its situation will substantially differ. The principle of justice is directly connected with the principle of uniformity, universality of taxation, payment capacity. Thus, the article presents the analysis of these principles vs. the diverse status of holdings.

Mieszko Łukaszewicz Podatek zakat - instytucja, powstanie i ewolucja do czasów współczesnych

Streszczenie

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie zakatu, jako formy opodatkowania istniejącej w państwach muzułmańskich od powstania islamu.
Na początku przedstawiona jest ewolucja opodatkowania od czasów proroka Muhammada. Jednocześnie podane są religijne przesłanki wprowadzenia zakatu, oraz jego konstrukcja z punktu widzenia Koranu, tradycji i klasycznego prawa muzułmańskiego.
Dalej przedstawione jest funkcjonowanie zakatu w czasach współczesnych w państwach, które uważają za swój obowiązek regulację tego zagadnienia. Posłużono się przykładem Pakistanu, Kuwejtu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Pozwala to na analizę, jak współczesne państwa muzułmańskie w kwestii zakatu regulują relacje wpływu tradycji islamskiej i szariatu na prawo stanowione.

Abstract

This article aims to present zakat, as a form of taxation, which has been existing from the beginning of Islam till the present. Religious reasons of imposing the zakat as well as its construction from Quran's point of view, tradition and classical Muslim law are mentioned and presented in the article.
Afterwards the nowadays regulations of the zakat in particular Muslim states are presented: in Pakistan zakat is a state tax, in Kuwait zakat is imposed only on enterprises, in United Arab Emirates state "Zakat Found" has been created.

Opinie

Krzysztof Lasiński-Sulecki Ochrona adresata interpretacji indywidualnej nieuwzględniającej stanowiska wnioskodawcy

Streszczenie

W Polsce podatnicy mogą wystąpić o indywidualną interpretację prawa podatkowego w przypadku, gdy mają wątpliwości dotyczące przepisów prawa podatkowego, które są - lub potencjalnie mogą mieć do nich zastosowanie. We wniosku o interpretację podatnik ma obowiązek przedstawienia swego stanowiska dotyczącego wykładni spornych przepisów. Jeśli organ podatkowy wydający interpretację zgadza się z wnioskodawcą, interpretacja stanowi tylko, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. W przeciwnym wypadku organ podatkowy przedstawia swoje własne stanowisko dotyczące wykładni spornej regulacji.

Autor w niniejszym artykule dowodzi, że zakres ochrony posiadacza interpretacji podatkowej jest taki sam, niezależnie od tego czy interpretacja potwierdza stanowisko wnioskodawcy czy też nie.

Abstract

In Poland taxable persons may apply for tax rulings whenever they have doubts concerning tax provisions that are – or potentially can be – applicable to them. In an application for a tax ruling a taxable person is required to present his, her or its own position concerning the interpretation of tax law provision in question. If a tax authority issuing a tax ruling agrees with the applicant, the ruling merely states that the applicant’s position is correct. If this is not the case, the tax authority presents its own position on the interpretation of the regulation in question.
The author argues that the scope of protection of the holder of a tax ruling is the same, whether the ruling confirms the applicant’s position or not.


Nr 4/2011

Ewa Prejs Granice suwerenności państw członkowskich UE w sferze podatków bezpośrednich

Streszczenie

Zmiany stosunków o charakterze politycznym i gospodarczym spowodowały konieczność transformacji koncepcji suwerenności. Państwa ograniczają swoje suwerenne prawa poprzez przyjmowanie na siebie zobowiązań na płaszczyźnie międzynarodowej, co z kolei stwarza konieczność redefinicji podstawowych funkcji państwa.
Współcześnie można zaobserwować tendencję do rezygnacji przez państwa z realizacji coraz szerszego katalogu kompetencji i przekazywania ich wykonywania na szczebel międzynarodowy, co zdaniem autorki pozostaje wprawdzie bez wpływu na suwerenność państw, jednak ogranicza uprawnienia do samodzielnego wykonywania ich uprawnień władczych. Zjawisko to dotyczy również sfery nakładania podatków. Autorka poddaje analizie ewolucję koncepcji suwerenności państwa oraz jej atrybutów. Dowodzi, że koncepcja suwerenności państwa w dobie integracji europejskiej, mimo znacznej ewolucji tego pojęcia, nie straciła na znaczeniu.
W oparciu o powyższe założenia autorka podejmuje rozważania nad suwerennością państwa członkowskiego Unii Europejskiej w sferze nakładania podatków bezpośrednich. Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ani też żaden z poprzedzających go Traktatów, nie przyznaje Unii Europejskiej prawa do nakładania podatków bezpośrednich. Prawo to pozostaje wyłączną domeną państw członkowskich Unii Europejskiej. Realizacja funkcji władczych przez państwa członkowskie w tym obszarze wpływa na zdolność Unii Europejskiej do wykonywania kompetencji związanych z funkcjonowaniem i tworzeniem wspólnego rynku, co nieuchronnie prowadzi do stanu, w którym przepisy prawa krajowego w sferze opodatkowania bezpośredniego pozostają w sprzeczności z postanowieniami Traktatu przyznającymi swobody gospodarcze. Rozstrzygnięcie tego konfliktu należy do kompetencji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który dokonując wykładni prawa unijnego w odniesieniu do przepisów krajowych regulujących podatki bezpośrednie, zdaniem autorki, winien dążyć w możliwie szerokim zakresie do realizacji uprawnień władczych zarówno przez państwa członkowskie jak i Unię Europejską. Trybunał Sprawiedliwości UE zasadniczo z tego obowiązku się wywiązuje, choć - jak pokazuje dotychczasowe orzecznictwo - niejednokrotnie poza tak zakreślone ramy jego kompetencji również wykracza.

Abstract

Changes in political and economic relations have necessitated reformulation to the concept of national sovereignty. States have limited their sovereign rights by taking obligations at an international level, which in turn makes necessary to rededefine ne the basic functions of the state.
Nowadays there is a tendency of the states to abandon their sovereign prerogatives and transfer them to the international level, which in the author’s opinion indeed do not affect the sovereignty of states, however, limits the authority to exercise independently their powers in some fields. This phenomenon applies also to taxation.
The author analyzes the evolution of the concept of state’s sovereignty and its attributes. Proves that the concept of state sovereignty in the light of European integration, despite its significant evolution, has not lost its importance. Relying on these assumptions the author considers the sovereign rights of the EU Member State in the field of direct taxation. Nor the Treaty on the Functioning of the European Union, nor any of foregoing Treaties, did not confer the right to levy direct taxes to the European Union. This right remains the exclusive domain of the EU Member States. However, the competence of the EU Member States to levy direct taxes affects the ability of the European Union to exercise powers relating to the founding and creation of a common market, and that inevitably might lead to situation that national direct tax law is in contrary to the provisions of the Treaty granting freedom of movement. The authority to solve this conflict is exercised by Court of Justice of the European Union, who is also entitled to interpret EU law in respect of national rules governing direct taxes. The case law of the ECJ has tried to strike a balance between the freedom of movement and the Member’s States’ sovereignty to levy direct taxes. While interpreting the EU law, the ECJ is obliged to protect the simultaneous exercising of powers by both – the European Union and the Member States. The ECJ essentially fulfills this obligation, although – as shown by the examples in the case law – sometimes went beyond its jurisdiction.

Maja Chodacka Skuteczność czynności prawnej a ocena ważności umowy w świetle art. 199a Ordynacji podatkowej

Streszczenie

Na podstawie art. 56 k.c. czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów. Niezbędnym elementem każdej czynności prawnej jest oświadczenie woli.
Przepis art. 199a ustawy Ordynacja podatkowa dotyczy trzech zagadnień, a mianowicie:
1) ustalenia treści czynności prawnej,
2) skutków podatkowych w przypadku pozorności czynności prawnej oraz
3) wystąpienia do sądu o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Art. 199a § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa powtarza – chociaż niedosłownie – zasadę interpretacji oświadczeń woli zawartą w art. art. 65 § 2 k.c., a także dyrektywę zamieszczoną
w zdaniu drugim art. 83 § 1 k.c. odnoszącą się do oceny pozornego oświadczenia woli, złożonego w celu ukrycia innej czynności prawnej
Instytucja sądowego ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na podstawie art. 1891 k.p.c. w związku z art. 199a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa z powództwa organu podatkowego ma służyć prawidłowemu ustaleniu przebiegu zdarzeń cywilnoprawnych, a w konsekwencji właściwej ocenie skutków podatkowych działań podatnika. Wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie na podstawie art. 199a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa następuje wtedy, gdy po przeprowadzeniu postępowania pozostają wątpliwości, co do istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa, a przedmiotem ustalenia mogą być tylko prawa i stosunki prawne, a nie ustalenia faktyczne.
Nie ma podstaw do wystąpienia o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa na podstawie art. 199a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, gdy przedmiotem prawnopodatkowej oceny jest sama treść oświadczeń woli, które kształtują istniejący (wywołujący skutki prawne) stosunek prawny.

Abstract

Based on art. 56 k.c. (Polish Civil Code) legal act brings not only results which are mentioned there, but also ones that are named in the legislation, rules of social cohabitation and certain practice. What is the most essential element of every legal act is will statement.
The institution of judicial establishing of existence or non existence of legal relation or law, which is based on art. 1891 k.p.c. in connection with art. 199a § 3 General Tax Act (1997), with action from tax institution, was created for correct establishing course of legal incidents. In consequence it causes right judgement of taxpayer's action tax results. Pressing charges to ordinary court according to establishing based on art. 199a § 3 General Tax Act (1997), happens when after legal proceeding, there are doubts referring to existence or non existence of this legal relation or law. The subjects of establishing can only be laws and law relations not establishing facts.
There are no legal reasons for claiming of establishing existence or non existence this legal relation or law, according to art. 199a § 3 General Tax Act (1997), when the subject of tax appraisal is content of acts of will which creates existing (causing legal results) legal relation.

Bartłomiej Biga Dyskrecjonalny i swoisty charakter interpretacji prawa podatkowego w sprawach indywidualnych

Streszczenie

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na swoisty i dyskrecjonalny charakter interpretacji prawa podatkowego w sprawach indywidualnych. Cechy te w istotnym stopniu determinują funkcjonowanie omawianej instytucji. W wielu przypadkach bowiem niemożliwe jest interpolowanie rozwiązań z typowych form działania administracji – m.in. dotyczących uznania administracyjnego, czy zakresu sądowej kontroli - na interpretacje. Mogą być one przydatnym narzędziem tylko wtedy, gdy będą wykorzystywane ze świadomością wyjątkowego ich charakteru. Przejawia się on przede wszystkim w fakcie, że choć nie są aktem stosowania prawa, to stanowią źródło praw i obowiązków.
Niezwykle istotne jest także właściwe rozumienie ich dyskrecjonalnego charakteru. W tym aspekcie trzeba patrzyć na zagadnienie dwupoziomowo. W samych poszczególnych normach prawa materialnego ustawodawca zwykle nie wprowadza dyskrecjonalności. Natomiast z racji niespójności systemu, zawiłości niektórych sytuacji faktycznych, czy nieugruntowanej linii interpretacyjnej wielu pojęć nieostrych, podatnicy sięgają po instytucję urzędowych interpretacji. Z racji tych przesłanek, na poziomie wyższym – interpretacyjnym - pojawia się miejsce na dość daleko idącą dyskrecjonalność. W obliczu tej sytuacji interpretacje powinny być postrzegane jako instytucja, która ten często niepożądany stan próbuje ująć w ramy, które będą minimalizować zagrożenie dla wartości afirmowanych przez demokratyczne państwo prawa.

Abstract

The aim of this text is to compare the interpretations of tax law in individual cases (advance tax rulings) with typical forms of administration activity. It contains also the comparison with administrative act, because individual interpretations are often confused with this form of administration activity. Moreover, the work suggests such a redefinition of the interpretations that would prevent any threats it might pose to the basic democratic values of a law governed state. Therefore this text also describe how judicial control works. The purpose of the text is also emphasizing the discretionary nature of the interpretations of tax law in individual cases.

Alicja Brodzka Przyszłość (nie)uczciwej konkurencji podatkowej

Streszczenie

Postępujące w ostatnich latach zjawisko konkurencji podatkowej stało się pretekstem do dyskusji nad wpływem narodowych systemów podatkowych na kierunek międzynarodowych przepływów finansowych. Kraje rozwinięte, pragnąc uniknąć erozji własnych baz podatkowych, podjęły szereg inicjatyw zmierzających zarówno do ograniczenia konkurencji podatkowej w jej szkodliwej formie, jak i do poprawy przejrzystości rynków finansowych. Jednocześnie wzrastająca rola transnarodowych korporacji zaskutkowała działaniami, mającymi zabezpieczyć narodowe systemy podatkowe przed nadmierną utratą wpływów na skutek agresywnego planowania podatkowego, szeroko stosowanego przez międzynarodowe podmioty.

Abstract

‡The growing popularity of the tax competition practices has caused the discussion on the in–fuence of national taxation systems to the international financial – flows. Developed countries, willing to avoid the erosion of their tax bases, have taken several countermeasures leading to limitation of harmful tax competition, and to improving financial markets' transparency. Simultaneously, the growing role of multinational corporations has caused some initiatives, which were aimed to protect the national tax systems against the widely used aggressive tax planning practices.

Opinie

Agnieszka Olesińska Doręczenia pism w postępowaniu podatkowym - wybrane zagadnienia

Streszczenie

Zgodnie z przepisami polskiej procedury podatkowej, pismo urzędowe doręcza się podatnikowi osobiście lub też w skrzynce pocztowej na drzwiach podatnika pozostawia się informację o tym, że przeznaczone dla niego pismo zostało złożone na poczcie. Nawet jeśli podatnik nie odbierze pisma, uważa się je za doręczone z chwilą upływu 14 dni. Po tym terminie poczta powinna zwrócić pismo do nadawcy.
Niekiedy zdarza się, że pismo pozostaje na poczcie dłużej niż 14 dni, a podatnik po tym terminie osobiście je odbiera. Pytanie, czy w takiej sytuacji pismo także uważa się za doręczone po 14 dniach, czy też - skoro podatnik odebrał je osobiście – za datę doręczenia (z prawnymi konsekwencjami) należy wówczas uznać datę, kiedy podatnik pismo faktycznie odebrał.
Polskie organy podatkowe oraz sądy stoją na stanowisku, że zawsze – także w takiej sytuacji – pismo uważa się za doręczone z upływem 14 dni. Autorka artykułu polemizuje z tym stanowiskiem.

Abstract

Under the provisions of Polish tax procedure, a writ shall be served to the taxpayer personally or he should be noticed by the information provided in a mailbox on the door of the taxpayer that the writ meant for him is left• at the post office. Even if the taxpayer does not receive a writ, it is deemed to be delivered upon expiry of 14 days. A•fter this date the post office should return a writ to the sender.
Sometimes it happens that a writ stays at the post office longer than 14 days and is collected by the taxpayer personally upon expiry of 14 days. The question is whether in this case the writ shall be deemed to be delivered a•fter 14 days or – since the taxpayer finally collected it personally – as the date of service (with all legal consequences) should be considered the date when a writ was actually served to the taxpayer. Polish tax authorities and tax courts take the view that a writ shall be deemed to be delivered upon expiry of 14 days even it is collected by the taxpayer personally upon expiry of 14 days. ‡ The author of this article argues with this position.

Bogumił Brzeziński Opłata dystrybucyjna w grupie spółek jako koszt uzyskania przychodów

Streszczenie

W praktyce gospodarczej coraz częściej powstają międzynarodowe grupy spółek, spośród których jedna pełni funkcje zarządczą, wytyczając strategię działania całej grupy oraz organizując współpracę między spółkami należącymi do grupy. Inne spółki, mające nierzadko siedzibę w różnych krajach, realizują funkcje szczególne, takie jak badania i rozwój, produkcja, koordynacja
i nadzór nad sprzedażą, marketingiem, logistyką, zarządzanie prawami własności intelektualnej etc. Struktury takie uzupełniają zazwyczaj jednostki pełniące rolę lokalnych dystrybutorów produktów, działające na z góry określonych rynkach.
Podstawą bieżących rozliczeń między spółką zarządczą a spółkami dystrybucyjnymi bywają umowy dystrybucyjne, z których wynikają zasady rozliczeń finansowych między spółkami. W tych rozliczeniach kluczową funkcję pełni opłata dystrybucyjna.
Umowa dystrybucyjna ma taki charakter, że przyznaje spółce polskiej (podatnikowi) korzyść w postaci procentu wartości zrealizowanej sprzedaży. Jeżeli rezultaty ekonomiczne osiągnięte
w danym roku przekraczałyby kwotę tak obliczonego wynagrodzenia, spółka polska zobowiązana jest do dokonania wpłaty różnicy między wskazanymi wartościami, tj. opłaty dystrybucyjnej. Gdyby natomiast spółka nie osiągnęła w danym roku ustalonego poziomu zysku, zagraniczna spółka zarządzającą wypłaci spółce polskiej kwotę stanowiącą wyrównanie do umówionego poziomu zysku. Problemem jest podatkowoprawna kwalifikacja „opłaty dystrybucyjnej". Organy podatkowe uznają, że nie mieści się ona w kategorii kosztów uzyskania przychodów. Pogląd ten nie jest jednak dostatecznie uzasadniony. W artykule wskazano i przeanalizowano szereg istotnych argumentów przemawiających za tezą odmienną.

Abstract

In contemporary economic practice there is a grooving number of international group of companies. Frequently in such a group one of companies acts as the management by proposing a strategy of the group and organizing cooperation between companies belonging to the group. Other companies, having often location in different countries, carry out specific functions, such as research and development, production, coordination and supervision of sales, marketing, logistics, management of intellectual property rights, etc.
Such structures are usually completed by the local units which act as a local distributors of products, operating in predetermined local markets (distribution companies).
The basis of the cooperation between the management company and distribution companies are often distribution agreements, giving rise to the principle of financial settlements between companies. In these settlements the main role plays a distribution fee.
The distribution agreement is such that it admits the Polish company (the taxpayer) benefit as a percentage of the realized value of sales. If the economic results achieved in a given year exceeds the amount of benefits, the Polish company is obliged to make payment covering the difference between the indicated values, i.e. the distribution fee.
If, however, the company has not reached in a given year fixed profit level, foreign management company will pay Polish company an amount representing compensation for the agreed but not achieved level of profit.
The problem is qualification above mentioned distribution fee from the tax law point of view. The tax authorities consider that it does not fit in the category of deductible costs. This view is not suffciently substantiated. The article identified and analyzed a number of important arguments in favor of a different view.

 


Nr 1/2012

Adam Nita Konsensualne kształtowanie powinności podatkowej w wyniku wyboru opcji podatkowej

Streszczenie

Podatek jest świadczeniem jednostronnie i władczo nakładanym na wszelkie osoby, które swoim zachowaniem zrealizowały stan faktyczny określony w ustawie podatkowej. Oznacza to, że kształtowanie wysokości należności podatkowej nie może być następstwem porozumień zawieranych przez strony stosunku podatkowoprawnego. Podatnik jest natomiast zobowiązany do zapłaty podatku w kwocie wynikającej z ustawy podatkowej. Taki sposób determinacji powinności podatkowej sprawia jednak, że wysokość zobowiązania podatkowego, a także zasady zapłaty podatku mogą nie być dostosowane do sytuacji konkretnego podatnika. Z tego względu, chcąc uwzględnić zdolność płatniczą tego podmiotu podczas nadawania treści powinności podatkowej ustawodawca operuje instytucją opcji podatkowej (wyboru podatkowego). W następstwie jej zastosowania podatkowy stan faktyczny jest kształtowany w sposób wariantowy. Podatnikowi przysługuje zaś prawo wyboru tej wersji podatkowego stanu faktycznego i zobowiązania podatkowego, która najbardziej mu odpowiada. Na tym tle pojawia się problem zgodności takiej konstrukcji z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, a także różnego rodzaju zagadnienia związane ze stosowaniem opcji podatkowych – w szczególności kwestia błędu w wyborze i jego następstw.

Abstract

The only method of creation of tax liability is a fulfillment of the chargeable event set up in the tax act by the taxpayer. This is a necessary legal condition for the tax liability to come into being. Therefore, the tax liabilities couldn't be determined by agreements between the tax revenue offices and taxpayers. The taxpayer is obliged to pay the tax and the amount and paying conditions of the tax are regulated directly in the tax act. The most important disadvantage of such construction is its inconvenience for the taxpayer. It is normally impossible to include in the tax act any general tax concept broad enough to take into account the situation of every particular taxpayer. That is why the institution of the tax option was introduced. It gives the taxpayer a possibility to choose between two or more methods of taxation provided in the tax act. In the article the forms of tax options have been presented along with the practical problems connected with their application.

Hanna Filipczyk Normatywne podstawy postulatu pewności stosowania prawa podatkowego

Streszczenie

Celem artykułu jest prezentacja podstaw normatywnych postulatu pewności stosowania prawa podatkowego.

Pewność prawa jako wartość stanowi kryterium oceny prawa stanowionego (tekstu prawnego) oraz – co przynajmniej równie ważne – praktyki stosowania prawa. Prawo z punktu widzenia swoich „użytkowników" jest bowiem zawsze zapośredniczone w akcie jego stosowania, w tym zwłaszcza w wykładni operatywnej. To wykładnia operatywna – jej przebieg i wynik – decyduje o tym, jaki kształt przybierze prawo w swoich skutkach dla indywidualnego podmiotu. Pewność w obszarze prawa podatkowego odznacza się szczególną doniosłością ze względu na charakterystykę tej gałęzi prawa: ingerencyjnego, skomplikowanego i zmiennego oraz posługującego się techniką samoobliczenia.

Podstawą normatywną nakazu uwzględniania pewności prawa w wykładni operatywnej prawa podatkowego są art. 2 (samodzielnie i w zw. z 217) Konstytucji RP i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Pozytywizacja (w tym konstytucjonalizacja) tego nakazu jest przejawem inkorporowania przez prawo podstawowych standardów moralnych. W odniesieniu do przepisów prawa podatkowego pozostających w rzeczowym zakresie prawa Unii Europejskiej obowiązek taki wynika dodatkowo z zasady pewności prawa, jako zasady prawa UE.

Z praktycznego punktu widzenia powyższe ustalenia mają podstawowe znaczenie. Okazuje się bowiem, że postulat wykładania przepisów prawa podatkowego w sposób urzeczywistniający pewność prawa nie jest niewiążącym zaleceniem, którego realizacja pozostaje w sferze dyskrecjonalności, uzależniona od dobrej woli urzędnika czy życzliwości sędziego, lecz prawnym nakazem.

Abstract

Legal certainty is a feature of law consisting in its predictability. It is of particular importance in the „ field of application of the tax law, due to its nature as interfering with property rights, typical complexity of their provisions and the technique of self-calculation, as commonly used by the Polish legislator, which burdens taxpayers with challenging exegetic tasks. The article addresses the question of legal grounds for postulating legal certainty in this domain."The discussion of this issue leads through the analysis of relevant provisions of the Polish Constitution, the general principles of the European Union law and the Tax Ordinance Act (Ordynacja podatkowa). The conclusion, which is far from devoid of implications for legal practice, is that ensuring legal certainty in the interpretation and application of the tax law is not a question of good will or the exercise of discretionary powers of a tax official but a well-defined and unquestionable legal obligation resting upon the tax authorities and tax courts.

Bogumił Brzeziński Urzędowe interpretacje prawa podatkowego. Kilka refleksji na tle ewolucji systemu prawa

Streszczenie

Urzędowe interpretacje prawa podatkowego zostały w Polsce sformalizowane wraz z wprowadzeniem w życie Ordynacji podatkowej z 1997 r. Spełniają one pożyteczną rolę w relacjach między podatnikami oraz administracją podatkową, zwiększając przewidywalność działań tej ostatniej w zakresie stosowania prawa. System udzielenia urzędowych interpretacji jest jednak ponad miarę rozbudowany i pracochłonny. Jego rysem szczególnym jest dwuinstancyjna kontrola sądowa prawidłowości urzędowych interpretacji. Spowodowało to zmianę paradygmatu instytucji interpretacji urzędowych. Pierwotną jej funkcją było uzyskanie przez podatnika odpowiedzi na pytanie, jakie konsekwencje, zdaniem organu podatkowego pociąga za sobą zaistnienie określonego stanu faktycznego. Obecnie podstawową funkcją jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jaka jest najlepsza interpretacja danego przepisu. Rozwiązania prawne nie są jednak w pełni dostosowane do realizacji tej ostatniej funkcji.

Abstract

Advanced tax rulings in Poland has been formalized in the moment of implementation of the General Tax Act (1997). They perform a useful role in relations between taxpayers and tax administration, increasing the predictability of behavior the second one. However, advanced tax rulings system in Poland is exceedingly laborious. Two instance judicial review of the correctness of the rulings it's his special feature. This resulted in a shift of paradigm of the institution. It's primary function was to obtain by the taxpayer an answer question what would be the tax consequences, according to the tax authority entails the existence of certain facts. The current function is to seek answer to the question, what is the best interpretation of the certain legal provision. Legal solutions are not fully suited to that function.

Anna Marzec Wykładnia językowa w prawie podatkowym – prymat czy wyłączność?

Streszczenie

Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie jakie jest miejsce wykładni językowej przy interpretacji przepisów podatkowych, a także czy wykładnia przepisów prawa podatkowego powinna odbywać się w świetle koncepcji klasyfikacyjnej czy też derywacyjnej. Autor poprzez odwołanie się do podstawowych zasad egzegezy tekstów prawnych i zestawienie ich z pojawiającymi się praktyce problemami natury terminologicznej, przedstawia szczególne znaczenie wykładni językowej w prawie podatkowym oraz wskazuje argumenty, które przemawiają za przyznaniem jej takiego znaczenia.

W artykule zwrócono uwagę na zdolności egzegetyczne adresata norm prawa podatkowego oraz na konieczność objęcia podatnika szczególną ochroną, która powinna przejawiać się między innymi w takiej redakcji aktów normatywnych, która pozwala na uzyskanie jasności i klarowności znaczenia przepisu tylko i wyłącznie przy zastosowaniu wykładni językowej. Jednocześnie Autor wskazuje na konsekwencję przyjęcia wykładni językowej jako jedynej metody ustalenia znaczenia przepisu oraz na konieczność odstępstwa od jej zastosowania, nawet gdy wykładnia ta prowadzi do rezultatów jednoznacznych.

Abstract

The article is an attempt to answer the question concerning the place of textual interpretation for explaining tax provisions and state whether the interpretation of the provisions of the tax law should be done according to the concept of classification or derivation. The author through reference to basic principles of exegesis of legal texts and their comparison with problems connected with terms which appear in practice presents specific meaning of language interpretation in the tax law and lists arguments which approve its significance.

The author paid attention to the taxpayer's ability to understand legal text and the necessity to protect a taxpayer which should be performed through proper edition of legal acts making them obvious and clear in terms of meaning only with the use of textual interpretation. Apart from that, the author emphasizes the consequence of accepting textual interpretation as the only one method for establishing the meaning of a provision and the necessity not to use it even in cases when this brings synonymous results.

Marek Kalinowski Lokalne władztwo podatkowe a unijne zasady udzielania pomocy publicznej przedsiębiorcom

Streszczenie

W myśl art. 107 TFUE wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Jednym z kryteriów kwalifikacji pomocy publicznej z punktu widzenia przepisu art. 107 TFUE jest selektywność. Za pomoc niezgodną ze wspólnym rynkiem jest bowiem uznawana taka pomoc, która jest stosowana w odniesieniu do „niektórych przedsiębiorstw lub towarów".

W artykule autor analizuje to właśnie kryterium w celu ustalenia, czy w każdym wypadku, gdy na określonym terytorium kraju stosowane są instrumenty podatkowe prowadzące do obniżenia ciężaru podatkowego, środki te muszą zostać zakwalifikowane jako pomoc publiczna niezgodna ze wspólnym rynkiem. Innymi słowy, autor stara się odpowiedzieć na pytanie, czy każda selektywność terytorialna w stosowaniu instrumentów podatkowych powodujących obniżenie ciężaru podatkowego dla określonej grupy przedsiębiorców, prowadzi do uznania ich za niedozwoloną pomoc publiczną.

Z analizy przeprowadzonej w artykule płynie wniosek, że zróżnicowanie obciążeń podatkowych wewnątrz terytorium państwa członkowskiego może być wynikiem trojakiego rodzaju zdarzeń. Po pierwsze, może je ustanawiać władza centralna państwa członkowskiego, która jednostronnie podejmuje decyzję o zastosowaniu na określonym obszarze geograficznym przepisów, których skutkiem będzie obniżenie ciężaru podatkowego. Po drugie, może ona być wynikiem działania władz lokalnych tego samego szczebla (regiony, gminy i inne), które dysponują w równym stopniu kompetencjami do kształtowania określonych elementów konstrukcji podatku. W końcu może ono być efektem działalności prawotwórczej jedynie niektóre spośród ogółu władz lokalnych, którym została przyznana taka kompetencja.

W pierwszym ze wskazanych wypadków przyjęte rozwiązanie normatywne ma zawsze selektywny charakter ze względu na to, że zostało przyjęte przez jeden organ, a jednocześnie znajduje zastosowanie wyłącznie na części terytorium podlegającego jego kompetencjom.

Natomiast w drugim ze wskazanych wypadków, rozwiązania normatywne przyjęte przez władze lokalne zgodnie z przysługującymi im kompetencjami, stosowane generalnie na obszarze ich kompetencji, nie są selektywne w rozumieniu przepisu art. 107 ust. 1 TFUE, nawet jeśli przedsiębiorcy działający na tym obszarze będą ponosili mniejsze obciążenia podatkowe, niż przedsiębiorcy działający na pozostałym terytorium kraju.

W końcu, w trzecim ze wskazanych wypadków, rozwiązanie normatywne przyjęte przez władze lokalne i obowiązujące jedynie na wybranym obszarze państwa członkowskiego nie będzie uznawane za selektywne, gdy przyjmujące je władze lokalne będą dysponowały autonomią instytucjonalną, proceduralną oraz ekonomiczną, pod którą należy rozumieć autonomię gospodarczą i finansową.

Abstract

According to article 107 (1) of the Treaty "any aid granted by a Member State or through State resources in any form whatsoever which distorts or threatens to distort competition by favouring certain undertakings or the production of certain goods shall, in so far as it affects trade between Member States, be incompatible with the common market". To be termed aid, a measure must satisfy the four criteria set out in the article. One of them is the selectivity criterion.

The Author concentrates on the selectivity issue. He analyzes if the selectivity criterion is satisfied if a reduction of a tax burden does not extend to the entire territory of a Member State also in the case where that reduction is introduced by devolved or autonomous regions which apply throughout their jurisdiction and are not sectorally specific.

Author claims that differentiation of the tax burden in a defined geographic area of a Member State may be the result of three types of events.

First, it can be result of the autonomous and unilateral decision of the central government of a Member State. Such a measure is clearly selective, as taken by a single body applying only to part of the geographical territory within its competence.

It may be also the result of the local authorities decision who have the autonomous power to set for example the tax rate or the tax relief for their geographical jurisdiction. Measures taken by a local authority pursuant to these powers that apply generally throughout its jurisdiction are not selective within the meaning of Article 107 (1) Treaty – even if one authority adopts lower tax rates than all the rest, provided that all local authorities at a particular level (regions, districts or others) have the same kind of power.

Finally, a tax burden lower than the national tax burden, decided upon by a local authority and applicable only within the territory of that local authority does not constitute State aid within the mining of Article 107 (1) Treaty if that local authority is institutionally, procedurally and economically autonomous from the central government of the Member State.

 

Magdalena Górska Możliwość wyboru sposobu opodatkowania przez spółki we francuskim prawie podatkowym

Streszczenie

W Polsce opodatkowaniu podlegają dochody osób fizycznych i osób prawnych. Prowadzenie działalności w formie spółki kapitałowej z jednej strony umożliwia ograniczenie odpowiedzialności wspólników, z drugiej prowadzi do podwójnego opodatkowania w sensie ekonomicznym. O Wyborze formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce decydują przede wszystkim konsekwencje podatkowe, a nie potrzeby ekonomiczne. Odmienne rozwiązanie istnieje we Francji. Przedsiębiorcy mają możliwość wyboru sposobu opodatkowania. Spółki osobowe mogą wybrać zasady opodatkowania przewidziane dla spółek kapitałowych, jak również zyski niektórych spółek kapitałowych mogą być opodatkowane tylko na poziomie wspólników. Powyższa możliwość jest przewidziana dla tzw. rodzinnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Ponadto od 2008 r. nowoutworzone spółki kapitałowe, mogą pozostać neutralne podatkowo przez pierwsze pięć lat swojej działalności. Rozwiązanie istniejące we francuskim prawie podatkowym jest interesujące, ponieważ nie uzależnia ograniczenia odpowiedzialności wspólników od dwukrotnego opodatkowania dochodu najpierw przez spółkę a następnie przez jej wspólników.

Abstract

Conducting business in form of a limited liability company or joint-stock company entails economic double taxation. This problem does not exist in France, where enterprises have the possibility to choose a tax regime. A partnership can choose the tax regime applicable for a limited liability company, or it can work the other way around and certain companies may choose to be taxed only at the level of the shareholders. The remaining option is provided for family-run liability companies and for some companies who are starting out their activities. The flexibility of French tax law stimulates business activity.

 


Nr 2/2012

Paweł Wójciak Aspekt prawotwórczy uchwały NSA w sprawie tzw. pakietów medycznych

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest analiza uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II FPS 7/10 w zakresie dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, regulujących zasady ustalania wartości nieodpłatnych świadczeń. W toku analizy wykazane zostały metodologiczne mankamenty procesu interpretacyjnego przeprowadzonego przez Sąd, polegające na ograniczeniu procesu wykładni do kanonu wykładni językowej, wykorzystującej w zasadzie wyłącznie słownik języka polskiego. Podejście takie uznane zostało za przejaw redukcjonizmu interpretacyjnego, który może maskować prawotwórczy charakter rozstrzygnięcia. W szczególności zaś wykazano, że przeprowadzenie wykładni celowościowej, uwzględniającej zasady ogólne prawa podatkowego, normatywnie umocowane w Konstytucji, mogłoby skutkować całkowicie odmiennym rozstrzygnięciem Sądu.

Abstract

The subject of the article to analyse the resolution of the Supreme Administrative Court of October 24, 2011 (case no. II FPS 7/10), regarding the Court's interpretation of the Personal Income Tax Act in respect of the principles of determining the value of free of charge benefits. In the course of the analysis methodological weak points of the Court' interpretation are demonstrated, such as limitating interpretation to language interpretation, which in general refers only to the Polish language dictionary. Such approach is considered a symptom of interpretational reduction, which may mask law-making character of the resolution. In particular, it is demonstrated that use of functional interpretation, which takes into consideration general principles of the tax law laid out in the Constitution, could result in completely different Court's decision.

Paweł Pankiewicz, Michał Pankiewicz Kontrowersje wokół opodatkowania usług związanych z nieruchomościami podatkiem od towarów i usług

Streszczenie

Niniejszy artykuł omawia najważniejsze problemy dotyczące opodatkowania podatkiem od towarów i usług w Polsce tzw. usług związanych z nieruchomościami. Po pierwsze, praca zawiera analizę prawno-językowych różnic w tym zakresie pomiędzy regulacjami polskiej ustawy o podatku od towarów i usług oraz Dyrektywy VAT 112/2006, które mogą w praktyce przysparzać problemów w prawidłowej wykładni oraz prowadzić do powstawania ryzyk podatkowych. Po drugie, autorzy podejmują w artykule koncepcję złożonego świadczenia związanego z nieruchomościami przy uwzględnieniu tez płynących z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ponadto w tekście poruszono problem istotności i jednoznaczności identyfikacyjnej nieruchomości w usługach z nimi związanych. W zakończeniu zaprezentowano dodatkowo krótką analizę usług związanych z szeroko pojętymi targami i wystawami oraz prawidłowy sposób ich klasyfikacji dla celów opodatkowania. Konkluzje pracy podporządkowane są jej nadrzędnemu celowi – tj. dostarczeniu Czytelnikowi wiedzy pozwalającej zrozumieć trudne zagadnienie opodatkowania usług związanych z nieruchomościami na gruncie polskich przepisów o podatku od towarów i usług.

Abstract

The article covers a few pivotal dilemmas regarding VAT taxation of real estate-related services in Poland. Firstly, it analyzes the differences between Polish VAT Act and Directive 112/2006/EC stemming from legal and linguistic subtleties, which might lead to ambiguous interpretations and potential tax hazards. Secondly, authors discuss the idea of a complex real estate-related services with consideration of sentences issued by the Court of Justice of the European Union. Additionally, the problem of real estate's identification and significance for service provision is addressed. Finally, the paper comprises a concise analysis on services concerning exhibitions with necessary distinctions to be made for a proper, fully compliant taxation of such services. The conclusions of the article serve the ultimate goal of providing the reader with a piece of well-balanced, practical knowledge on taxation of difficult and complex real estate-related services with Polish VAT.

Błażej Kuźniacki Unikanie opodatkowania przez wykorzystanie kontrolowanych spółek zagranicznych

Streszczenie

Jednym z najczęściej stosowanych mechanizmów unikania opodatkowania w ramach struktur międzynarodowych jest zakładanie spółek w preferencyjnych jurysdykcjach podatkowych, za pomocą których dokonuje się określonych inwestycji. Mechanizm ten realizuje się poprzez transfer dochodów z państwa rezydencji podatkowej udziałowców (wspólników) do kontrolowanych spółek zagranicznych (KSZ), które zostały założone w państwie lub na terytorium, gdzie opodatkowanie dochodów osób prawnych nie występuje lub jest bardzo niskie. Rezultatem omawianych działań jest „ucieczka dochodu" podlegającego opodatkowaniu z państwa rezydencji udziałowców KSZ; ergo erozja wpływów podatkowych w tych państwach. Innymi negatywni skutkami tego typu działań podatników jest także nierówność opodatkowania oraz wzrost szkodliwej konkurencji podatkowej, w tym jej kwalifikowanej postaci, czyli „prania brudnych pieniędzy".

W związku z powyższym, nie tylko wskazanym, ale również pożądanym jest, aby państwa rezydencji udziałowców unikających opodatkowania przez wykorzystanie KSZ podejmowały właściwe działania mające na celu zwalczanie lub przynajmniej ograniczanie rozwoju tego zjawiska. Środki prawne, które pozwalają uzyskać ten cel nazywane są ustawodawstwem dotyczącym kontrolowanych spółek zagranicznych – przepisy dotyczące KSZ ¬(ang. CFC rules), które obecnie obowiązują w systemie prawa podatkowego 27 państw z całego świata. W niniejszym artykule dokonana została analiza tego typu przepisów prawnych po uprzednim przedstawieniu przyczyn i skutków zjawiska, któremu mają przeciwdziałać. Taka struktura artykułu umożliwia weryfikację hipotezy dotyczącej potrzeby wprowadzania i stosowania przepisów dotyczących KSZ w poszczególnych państwach.

Abstract

This article deals with the causes and results of international tax avoidance through the controlled foreign companies (hereinafter referred to as KSZ) as well as the way of combating with this phenomenon.

The main cause of the tax avoidance through KSZ is differentiation in the level of companies income taxation among the countries and territories from all over the world. As a results many of taxpayers decide to transfer their income from a residence country to the company established in preferential tax jurisdiction. This may lead taxpayers to increase an after tax return.

By contrast, the main results of the tax avoidance via KSZ is an erosion of tax base leading to an enormous loss of tax revenues in KSZ's shareholders home country. Consequently, in order to curtail the abuse of companies established on an international level for the sole purpose of deferring taxation, some countries decided to introduce special anti-avoidance measures called controlled foreign companies legislation (hereinafter referred to as KSZ rules).

In nutshell, KSZ rules can be defined as specific anti-tax avoidance measures that grant the right of shareholders' country to attribute certain income generated by KSZ to its shareholders and subsequently levy tax on it. The KSZ rules may be applied either by regarding the company as a transparent entity (disregarded legal entity/piercing the veil approach), or deeming a distribution of the undistributed profits generated by foreign company to the shareholder (deemed dividend approach). It should be noted that without the KSZ rules, taxation of income generated or received by a KSZ by the shareholders'country is deferred until the distribution of profits by the KSZ. Furthermore, if the KSZ is established in a jurisdiction that does not impose taxes or imposes taxes at the very low rates, for instance tax haven, or in a state or territory with lenient tax regime and the dividends are never distributed to the shareholders, the income is not subject to tax eventually.

Anna Kiereś Dochód a strata – determinanty pomocy publicznej z tytułu prowadzenia działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej

Streszczenie

Celem artykułu jest prezentacja wpływu wyniku z działalności strefowej tj. dochodu albo straty na wykorzystanie przysługującego przedsiębiorcy limitu pomocy publicznej w świetle obowiązujących przepisów.

Dochód uzyskany z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia korzysta ze zwolnienia podatkowego. Pomoc publiczna uzyskana w formie tego zwolnienia jest limitowana i nie może przekroczyć dopuszczalnej wielkości pomocy publicznej przysługującej danemu przedsiębiorcy. Po wyczerpaniu dopuszczalnego limitu pomocy publicznej, dochód z działalności strefowej nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, ale podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach. Uwzględniając specyfikę zwolnienia strefowego, dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność na terenie strefy istotne znaczenie ma ustalenie wielkości dochodu zwolnionego spod opodatkowania, ale również bieżąca kontrola poziomu wykorzystania przysługującej pomocy publicznej.

Bezwzględnie czynnikiem kształtującym wielkość uzyskanej pomocy publicznej z tytułu działalności strefowej jest wielkość dochodu strefowego (nadwyżki przychodów z działalności strefowej nad kosztami uzyskania tego przychodu). Posiłkując się definicją pomocy publicznej, zasadne jest uznać pomocą publiczną z tytułu działalności strefowej podatek niezapłacony od dochodu zwolnionego spod opodatkowania. Niemniej nie można zapominać, że zasady oraz metodę obliczania nominalnej wielkości otrzymanej pomocy publicznej regulują również przepisy krajowe. Zgodnie z wzorem przyjętym przez ustawodawcę, strefową pomocą publiczną jest różnica między kwotą podatku należnego bez uwzględniania obniżenia podstawy opodatkowania a kwotą podatku po jej obniżeniu. Zakładając, że podatnik osiąga dochód zarówno na działalności strefowej jak i pozastrefowej, wielkość obliczona z wykorzystaniem wzoru odpowiada kwocie podatku niezapłaconego od dochodu strefowego.

W praktyce może mieć miejsce sytuacja, gdy z działalności strefowej podatnik osiąga dochód, ale na działalności opodatkowanej ponosi stratę, której wartość nominalna jest wyższa od wielkości dochodu z działalności strefowej (wynik na całej działalności jest ujemny). W tym wariancie powstają liczne wątpliwości w zakresie rozliczenia zwolnienia strefowego. Po pierwsze czy fakt wyodrębnienia dochodu zwolnionego spod opodatkowania jest przesłanką wystarczającą dla określenia korzyści (pomocy publicznej) po stronie podatnika? W analizowanym przykładzie, przedsiębiorca strefowy jako podstawę opodatkowania wskaże stratę, ale odpowiednio wyższą od straty, którą mógłby określić jako przedsiębiorca pozastrefowy. Stratę tą będzie uprawniony rozliczyć z dochodem przyszłych okresów, niemniej nie ma pewności, czy w przyszłości z działalności opodatkowanej osiągnie dochód, który pozwoli w całości odliczyć poniesioną stratę. Czy można zatem bezwzględnie wskazać istnienie korzyści po stronie podatnika? Po drugie należy również zwrócić uwagę na konstrukcję stworzonego przez ustawodawcę wzoru obliczania pomocy publicznej. Nasuwa się pytanie, czy jeśli na działalności opodatkowanej oraz całej działalności (łącznie działalność strefowa oraz pozastrefowa) ponoszona jest strata, można od tych wielkości obliczyć „należny podatek".

Mając na uwadze, że pomocą publiczną jest „korzyść", wydaje się oczywiste, że w przypadku poniesienia straty z działalności strefowej, podatnik nie otrzymuje pomocy publicznej. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem strata strefowa jest wielkością ekonomiczną, której nie można rozliczać ani z bieżącym ani przyszłym dochodem działalności opodatkowanej, jak również z przyszłym dochodem z działalności strefowej. Niemniej strata z działalności strefowej przyczyni się do zmniejszenia straty albo podwyższenia dochodu z działalności opodatkowanej (podstawa opodatkowania będzie mniej korzystna, niż w przypadku podatnika który ze zwolnienia podatkowego nie korzysta). Z drugiej strony ustawodawca nie przewidział możliwości pomniejszenia kwoty wykorzystanej pomocy publicznej o poniesioną stratę strefową. W świetle powyższego, strata na działalności strefowej jest zjawiskiem bardzo niekorzystnym dla podatnika. Konstrukcja zwolnienia strefowego, która z założenia ma służyć uprzywilejowaniu pewnej grupy przedsiębiorców, w tym przypadku stawia ich w jeszcze gorszej pozycji niż przedsiębiorców, którzy ze zwolnienia podatkowego nie korzystają. Wydaje się zasadne, że w celu zrekompensowania strat ustawodawca powinien pozwolić pomniejszyć limit wykorzystanej już pomocy publicznej o przedmiotową stratę strefową.

Reasumując, rozliczenie zwolnienia strefowego jest tematem wielopłaszczyznowym i złożonym. Bezwzględnie dochód oraz strata z działalności strefowej a pośrednio również dochód i strata z działalności opodatkowanej, wpływają i kształtują konsumpcję pomocy publicznej.

Abstract

Special economic zones were formed to attract investment and encourage development of economic activity. Income generated by entities pursuing economic activity in special economic zones is exempted from income tax stipulated in zonal permit.

It should be noted that zonal exemption is a form of limited state aid monitored by European and local administration bodies. Due to this fact taxpayer is obliged to control the consumed state aid. Additionally, zonal exemption requires separation of the zonal revenues and costs from the total amount of revenues and costs.

The article presents problem with the settlement of state aid on account of the economic activity in special economic zone in the light of Regulation of the Council of Ministers regarding the methods of calculation of the value of state aid and the Treaty on the Functioning of the European Union (definition of the state aid). The main aim of this publication is thorough analysis of zonal loss and tax loss and their influence on the amount of state aid and the tax exemption. As a result, author defines main factors which are crucial for the proper calculation of the tax base for activity pursuing in special economic zones.

Agnieszka Hanaczewska Umowa składu konsygnacyjnego a magazyn konsygnacyjny – kilka uwag terminologicznych

Streszczenie

Niniejszy artykuł ma dowieść, że na gruncie prawa prywatnego prawidłowe jest posługiwanie się nazwą „umowa składu konsygnacyjnego" w kontekście konstrukcji prawnopodatkowej „magazynu konsygnacyjnego". Ażeby można było posługiwać się zrekonstruowanym typem umowy, jako pojęciem klasyfikującym umowie nienazwanej trzeba nadać nazwę. Proponowana nazwa powinna być adekwatna do treści umowy i jej celu gospodarczego.

W artykule pokrótce omówiono cel gospodarczy umowy składu konsygnacyjnego, opisano minimalną jej treść, a także rolę regulacji ustawowej „magazynu konsygnacyjnego" zawartej w ustawie z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług oraz wyniki analizy językoznawczej wieloznacznych pojęć „magazynu konsygnacyjnego oraz „składu konsygnacyjnego".

Artykuł kończy się syntetycznym przedstawieniem argumentów, dlaczego najbardziej adekwatna w kontekście opisywanej umowy jest nazwa „umowa składu konsygnacyjnego".

Abstract

This paper is an attempt to explain the differences between the call-off stock and the consignment stock as well as the specific meaning of the term "consignment stock" in the Polish Act on the goods and services tax. It also provides some fundamental nomenclature and defines what are the obligations of parties of the call-off stock agreement, what is essential in delivery of goods to a call-off warehouse, and when the ownership of these goods is transferred to a consignee.

 

 


 

Nr 3/2012

Elżbieta Żuchaj Zasada sprawiedliwości społecznej na przykładzie szwedzkiej i polskiej polityki podatkowej w dobie kryzysu

Streszczenie

System podatkowy powinien sprzyjać rozwojowi gospodarczemu i tworzeniu nowych miejsc pracy, a także dbać o zaufanie obywateli do państwa. Artykuł poświęcony jest zagadnieniu polityki podatkowej, która powinna być narzędziem realizacji zasady sprawiedliwości społecznej. W dobie kryzysu gospodarczego, polityka podatkowa może być również wykorzystywana w celu zapobiegania skutkom tego kryzysu.

Autorka prezentuje stanowisko i przytacza dowody, że w sytuacji, gdy polityka podatkowa ma głównie na celu osiągnięcie rezultatu profiskalnego, wówczas zostają osiągnięte jedynie doraźne efekty zapobiegania skutkom kryzysu. Państwo nie chce rezygnować ze swoich przychodów i robi wyjątek tylko dla najbardziej potrzebujących. Stąd w państwach realizujących politykę profiskalną, benefity społeczne są co do zasady przyznawane w oparciu o kryterium ubóstwa. W aspekcie długofalowym takiej polityki następuje wyraźny wzrost nieufności obywateli do państwa, a w dalszej perspektywie niechęć obywateli do płacenia podatków. W przypadkach skrajnych występuje zjawisko odchodzenia obywateli do tzw. szarej strefy.

Z drugiej strony, tam, gdzie polityka podatkowa ma na celu głównie realizację zasady sprawiedliwości społecznej, a modyfikacja polityki podatkowej w dobie kryzysu gospodarczego polega na pobudzaniu siły nabywczej obywateli i ograniczaniu obciążeń publicznoprawnych, tam efekt jest długotrwały. Zaufanie obywateli do Państwa, a także ich postawa prospołeczna, utrwalają się. Obywatele Państwa realizującego taką politykę są skłonni płacić wyższe podatki, ponieważ benefity społeczne należne są każdemu, a ubóstwo nie jest wyłącznym kryterium ich otrzymania. W efekcie, obywatel wie, że płacąc podatki płaci również na swój dobrobyt, ponieważ może liczyć na wzajemność Państwa.

Zadaniem polityki państwa jest kształtowanie takiego rozłożenia ciężarów podatkowych, które uwzględnia właściwości redystrybucyjne podatku.

Polityka podatkowa państw członkowskich Unii Europejskiej podlegała w latach 2010-2011 silnej presji ekonomicznego i finansowego kryzysu jaki rozpoczął się w drugiej połowie 2008 r. Reformy podatkowe, implementowane w niektórych państwach europejskich, szły w kierunku wzmocnienia popytu i konsumpcji w celu zredukowania skutków kryzysu. W innych krajach, natomiast, nastąpiło dążenie do konsolidacji finansów publicznych oraz wzrostu przychodów skarbu państwa na skutek podwyższenia opodatkowania.

Przykładem kraju, który wybrał pierwsze rozwiązanie w zakresie reform systemu podatkowego jest Szwecja, przykładem kraju realizującym drugie rozwiązanie jest Polska.

Szwecja przeznacza kilkakrotnie więcej swojego PKB na opiekę społeczną niż inne państwa unijne, w tym Polska. Uprawnienia społeczne dotyczą wszystkich obywateli szwedzkich. Ubóstwo nie jest warunkiem uzyskania świadczenia.

Szwedzki system podatkowy realizuje zasadę pomocniczości (subsydiarności) również poprzez bezpośrednie finansowanie samorządu terytorialnego w zakresie realizowanych przez ten samorząd zadań społecznych na poziomie lokalnym. Oznacza to uniezależnienie się samorządów lokalnych od dystrybucji budżetów na poziomie administracji centralnej.

Szwecja pozostała niejako osamotniona w realizacji modelu państwa solidarnego i opiekuńczego, stąd jej polityka podatkowa uwzględnia z jednej strony zapotrzebowanie na realizację funkcji redystrybucyjnej podatków, a z drugiej bierze pod uwagę politykę fiskalną realizowaną przez państwa sąsiednie. Pomimo przeprowadzenia reform mających na celu wsparcie funkcji redystrybucyjnej podatków, które to reformy istotnie obniżyły wpływy budżetu państwa z podatków – Szwecja utrzymała na stabilnym poziomie współczynnik opodatkowania do PKB. Oznacza to, że szwedzka polityka podatkowa znalazła równowagę i punkt krytyczny pomiędzy obniżaniem opodatkowania i wprowadzaniem ulg podatkowych a utrzymanie stabilnego poziomu dochodu narodowego.

W kontraście do celów i założeń szwedzkiej polityki podatkowej, wyłania się pro-fiskalny obraz polskiej polityki podatkowej z pominięciem podmiotowości podatnika oraz zasady sprawiedliwości społecznej, która tę podmiotowość chroni. Wśród założeń polskiej strategii podatkowej jest stworzenie systemu podatkowego pełniącego przede wszystkim cele fiskalne. Inne cele (redystrybucja, stabilizacja, wspieranie działań społecznych) mają znaczenie drugorzędne. Efekty powyższych rozwiązań systemowych w zakresie polityki podatkowej widoczne są od lat w polskim prawie podatkowym oraz w podejściu do podatników przez polskie organy skarbowe. Kontakty polskiego podatnika z fiskusem polegają bardziej na próbie sił niż na zgodnej współpracy. Kontakty te cechuje ponadto wzajemny brak zaufania i podejrzliwość.

Szwedzki system podatkowy jest zatem przykładem jaki wpływa na kondycję społeczną i gospodarczą państwa ma ukształtowanie świadomości społecznej, polegającej na przeświadczeniu, że podatnik bezpośrednio korzysta na zapłacie swojego podatku. W literaturze przedmiotu mówi się o tzw. zasadzie ekwiwalentności, zgodnie z którą przekonanie o sprawiedliwości podatków powinno wyrastać nie tylko na podstawie traktowania podatku jako „obywatelskiej powinności", ale powinno mieć swoje uzasadnienie w korzyściach, jakie daje państwo w zamian za świadczenia podatkowe. Innymi słowy, co obywatel daje społeczeństwu, powinno do niego wrócić w momencie, kiedy najbardziej będzie tego potrzebował. Szwedzki system podatkowy uwzględnia tę zależność i odpowiada na potrzeby swoich obywateli w sposób nie spotykany w całej Unii. W tych okolicznościach nie powinno dziwić, że Szwecja w dobie kryzysu, przy postępującym obniżaniu opodatkowania i wpływów do budżetu państwa, nadal odnotowuje imponujący wzrost gospodarczy, niespotykany w innych krajach Unii.

Abstract

Swedish tax system can be considered as a standard for the Scandinavian model of the State. It is a transparent system and relatively simple to use. Swedish tax authorities are focused on far-reaching support for the taxpayers. In its ideological assumption, the Swedish tax system is in a continuous improvement, simplification and reduction of the tax burdens.

Sweden grants much more of its GDP on social protection than other EU countries, including Poland. In addition, social benefits and social aid are granted to all Swedish citizens being in a similar situation, e.g. exceeding the retirement age, poverty is not a condition for receiving the social aid.

Swedish tax system implements the principle of subsidiary by ensuring that the local public authorities are funded directly by the tax collection system of income taxes in order to realize the social tasks at the local public level. This means that the Swedish local authorities are powered directly by the taxpayers (individuals) who are in the first place to pay local tax, and only above a certain income threshold, they are to pay the national tax. It means independence of the local budgets from allocation of budgets at the central government level. In Poland, income taxes are collected at national level, and taxes paid locally represent a small percentage of the revenue of local authorities.

Swedish tax system is an example of how public awareness affects the social and economic condition of the state. Doctrine says about the so-called. "equivalence principle", according to which belief in the justice of taxes should grow not only on the basis of tax treatment as a "public duty", but should be justified by the benefits offered by the state in exchange for tax payments. In other words, what taxpayer gives to the society, this should return to him at a time when mostly needed. Swedish tax system reflects this relationship and responds to the needs of citizens in a way not found in the whole European Union.

Even in time of global crisis, it is not surprising that Sweden, though even a progressive reduction of the taxation and reduction of the state revenue, records impressive growth, unprecedented in other EU countries.

Włodzimierz Nykiel, Michał Wilk Opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych zbycia udziałów (akcji) spółce w celu umorzenia

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest ustalenie zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych dochodu ze zbycia udziałów spółce w celu umorzenia po 1 stycznia 2011 roku. W wyniku nowelizacji z 25 listopada 2010 r. dochód z dobrowolnego umorzenia udziałów podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, o czym przesądza wykreślenie tej kategorii dochodów z katalogu przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Mimo to ustawodawca nie dokonał jednoczesnej zmiany art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy, tworzącego wraz z wykreślonym art. 10 ust. 1 pkt 2 spójną koncepcję opodatkowania dochodów z dobrowolnego umorzenia udziałów przed 1 stycznia 2011 roku. Tak ukształtowany stan prawny oraz wykładnia językowa art. 12 ust. 4 pkt 3 ustawy prowadzi do sprzeczności pomiędzy sposobem ustalania przychodu ze zbycia udziałów na gruncie tego przepisu a zasadą ustalenia dochodu z dobrowolnego umorzenia udziałów wynikającą z art. 7 ust. 1 oraz a contrario z art. 10 ust. 1 ustawy.

W ocenie autorów sprzeczność ta powinna zostać usunięta w drodze systemowej wykładni art. 12 ust. 4 pkt 3 poprzez dokonanie jego interpretacji łącznie z art. 7 ust. 1 i art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy. Opodatkowaniu podlegać winien dochód z dobrowolnego umorzenia udziałów rozumiany jako nadwyżka przychodu nad kosztami jego uzyskania (wydatkami na objęcie bądź nabycie tych udziałów). W razie nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodami w danym roku podatkowym poniesiona strata podlegać winna rozliczeniu na zasadach ogólnych.

Abstract

Th is article aims at determination of rules of corporate income taxation of income from the sale of shares in a company for redemption after 1 January 2011. As a result of an amendment of 25 November 2010 taxation of income from voluntary redemption of shares is subject to general rules due to crossing out this category of income from a catalogue of income from a share in profits of legal persons. Nonetheless the legislator did not amend art. 12 sec. 4(3) of the CIT Act, which constituted, along with revoked art. 10 sec. 1(2) of the CIT Act, a concept of taxation of income from voluntary redemption of shares before 1 January 2011. Such situation as well as a literary interpretation of art. 12 sec. 4(3) lead to a contradiction between a method of determination of income from a sale of shares for redemption under art. 12 sec. 4(3) of the CIT Act and a principle of determination of income from voluntary redemption of shares resulting from art. 7 sec. 1 and a contrario art. 10 sec. 1 of the CIT Act.

In the view of the authors this contradiction should be removed by applying the systemic interpretation of art. 12 sec. 4(3) of the CIT Act and interpreting that provision jointly with art. 7 sec. 1 and art. 15 sec. 1 along with art. 16 sec. 1(8) of the CIT Act.

Income from voluntary redemption of shares construed as an excess of income over deductible costs (expenses on taking up or acquisition of shares) should be subject to tax. In case of an excess of deductible costs over income such loss shall be carried forward under general rules.

Małgorzata Sęk Funkcje zharmonizowanej regulacji miejsca powstania obowiązku podatkowego we wspólnym systemie podatku od wartości dodanej Unii Europejskiej

Streszczenie

Celem artykułu jest analiza funkcji zharmonizowanej regulacji miejsca powstania obowiązku podatkowego we wspólnym systemie podatku od wartości dodanej Unii Europejskiej. W artykule w pierwszej kolejności omówiono istotę wspólnego systemu VAT UE, zagadnienie harmonizacji podatkowej oraz cele harmonizacji VAT w UE. Najważniejszą część rozważań poświęcono roli regulacji miejsca powstania obowiązku podatkowego we wspólnym systemie VAT, w tym również analizie wpływu zasady, którą wdraża ta regulacja (zasady państwa pochodzenia czy zasady państwa przeznaczania), na ocenę z jakim modelem systemu VAT UE mamy do czynienia (przejściowym czy docelowym). Przeprowadzona analiza potwierdza wniosek, że obszerny zestaw regulacji dotyczących miejsca powstania obowiązku podatkowego jest jednym z kluczowych, najbardziej charakterystycznych elementów wspólnego systemu VAT UE, silnie oddziaływującym na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Abstract

The aim of this article is to analyze the function of the harmonized rules on the place of taxable transactions in the common system of VAT in the EU. Firstly, the essence of the common system of VAT, the concept of tax harmonization and the aims of VAT harmonization in the EU are discussed. The most important part of the article is dedicated to the role played in this system by the rules on place of taxable transactions, as well as the influence of the principle implemented by these rules (origin principle or destination principle) on the model of the common VAT system (transitional or definite). Results of the analysis confirm that the extensive rules on place of taxable transactions are one of the key, most characteristic elements of the common system of VAT in the EU, strongly influencing the functioning of the internal market.

Przemysław Pest Ocena sprawiedliwości podatków w pytaniach ankietowych

Streszczenie

Sprawiedliwość podatków często jest przedmiotem badań ankietowych. Respondenci oceniają w tych badaniach stawki podatkowe, wysokość płaconego podatku, działalność organów podatkowych itp. Artykuł dotyczy kwestii na ile ocena sprawiedliwości podatków w typowych badaniach opinii publicznej zależy od sposobu formułowania zadawanych badanym pytań – w sposób abstrakcyjny lub konkretny. Artykuł stara się dać odpowiedź na pytanie czy ocena sprawiedliwości różnych stawek podatkowych – regresywnej, proporcjonalnej (liniowej) i progresywnej – zależy od sposobu w jaki sformułowane są pytania ankietowe dotyczące tych stawek.

Abstract

Tax fairness is a frequent subject of public opinion surveys. Respondents assess the tax rates, the tax administration behavior, how much tax they would have to pay, etc. The article concerns how the assessment of tax fairness in public opinion polls depends on the way of formulating surveys questions – in abstract or concrete terms. This article examines respondents attitudes toward different tax rates fairness – regressive, fl at and progressive – depends on the way in which survey questions concerning these tax rates are formulated.

 

 


 

Nr 4/2012

Marek Kalinowski Kilka uwag o pojęciu obowiązku i zobowiązania podatkowego w Ordynacji podatkowej z 1934 roku

Streszczenie

Obowiązek i zobowiązanie podatkowe to zarówno pojęcia języka prawnego, jak też prawniczego. Często uznaje się je za synonimy terminu stosunek podatkowoprawny. Przedmiotem niniejszego artykułu jest zbadanie znaczenia jakie miały one w Ordynacji podatkowej z 1934 r. W szczególności autor będzie starał się odtworzyć znaczenie tych terminów i w konsekwencji ustalić, czy istnieją podstawy do uznania, iż w tym akcie prawnym terminy te były używane na określenie stosunku podatkowoprawnego.

Abstract

The tax liability and the tax obligation are concepts of both the legal and judicial languages. They are frequently considered synonyms to the term tax legal relation. The subject matter of the article is to analyse the meaning they had in the 1934 Tax Ordinance Act. Particularly the author will attempt to reconstruct the meaning of these terms and consequently to determine, whether there are any grounds to determine, that these terms were used as synonyms of the term legal tax relation.

Leszek Kleczkowski Definicja kosztów uzyskania przychodów jako klauzula generalna

Streszczenie

Celem artykułu jest wyjaśnienie, czy definicja kosztów uzyskania przychodów oparta jest na klauzuli generalnej. Odwołując się do poglądów doktryny autor przyjmuje, że klauzula generalna to zwrot języka prawnego, nieokreślony znaczeniowo w tym sensie, że odsyła adresatów normy prawnej do ogólnie ukierunkowanych, ocennych kryteriów pozaprawnych, na podstawie których podmioty te wyprowadzają konkretne oceny w obrocie prawnym. W definicji tej zwraca się uwagę na dwie najistotniejsze cechy klauzuli generalnej: niedookreśloność znaczeniową i wartościujący charakter odesłania pozaprawnego.

W tym kontekście przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej „u.p.d.f."), zawierający definicję kosztów uzyskania przychodów, mógłby zostać uznany za klauzulę generalną, gdyby zawierał zwrot, który w celu sprecyzowania znaczenia odsyłałby do pozaprawnych ocen, wskazujących generalne mierniki oceniania poprzez określenie wartości, którymi należałoby się kierować. Innymi słowy, zwrot ten powinien być niedookreślony znaczeniowo i zawierać odesłanie pozaprawne. Tę cechę powinien mieć zwrot - „w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów", bo to on w istocie stanowiłby klauzulę generalną.

Analizując treść art. 22 ust. 1 u.p.d.f. należy stwierdzić, że działanie celowe, o którym mowa w tym przepisie to działanie racjonalne w sensie ekonomicznym. Oznacza to, że podatnik spośród możliwych sposobów działania, po dokonaniu kalkulacji zysków i strat, wybiera taki wariant, który jest dla niego najbardziej opłacalny, a wyrazem tej opłacalności jest przychód. Następuje zatem odesłanie do pewnych wartości ekonomicznych (racjonalności ekonomicznej, opłacalności, rachunku ekonomicznego), które nie są wyraźnie inkorporowane do systemu prawa. Wartości te stanowią ogólne kryterium w oparciu, o które jest formułowana ocena. Jest to ocena zrelatywizowana instrumentalnie, chodzi bowiem o ustalenie, czy poniesiony wydatek zmierza obiektywnie do osiągnięcie celu, tj. przychodu.

W rezultacie autor przychyla się do poglądów, wedle których art. 22 ust. 1 u.p.d.f. zawiera klauzulę generalną.

Abstract

The article focuses on verifying whether the definition of deductible costs is based on general clause. In the beginning, the different definitions of general clause are presented. Then the author discusses characteristic features of this clause. The definition of deductible costs is included in the Act of 1991 on personal income tax. Pursuant to the article 22.1 of the PIT Act deductible costs are costs incurred in order to derive revenues or secure or preserve sources of revenues. The author analyses the definition of deductible costs from the point of view of features of general clause. He comes to the conclusion that the definition of deductible costs is based on general clause.

Aneta Szymczak Zaliczenie nadpłaty – rozwiązania modelowe

Streszczenie

Artykuł poświęcony jest rozliczeniu nadpłaty w drodze zaliczenia na zaległości, bieżące i przyszłe zobowiązania podatkowe. Analiza obecnie obowiązujących przepisów ordynacji podatkowej dotyczących zaliczenia wskazuje na brak precyzji uregulowań, które pozostawia organom podatkowym dużą swobodę decyzyjną w tym zakresie. Konsekwencją takiej sytuacji jest brak przewidywalności rozstrzygnięć organów, na które z zobowiązań podatnika zostanie zaliczona nadpłata. Podatnik, na podstawie ustawy, nie jest bowiem w stanie określić, które z zobowiązań zostanie uznane przez organ podatkowy jako zaległość, zobowiązanie bieżące lub przyszłe. Nie wie zatem, którego zobowiązania nie musi uiszczać bez ryzyka, że powstanie zaległość podatkowa. Z ordynacji podatkowej nie wynika bowiem na jaki moment organy podatkowe dokonują oceny istnienia zaległości, zobowiązań bieżących i przyszłych. Sytuacja faktyczna i prawna podatnika mającego nadpłatę podatkową będzie kształtować się inaczej w zależności od tego na jaki moment organ będzie oceniał istnienie zaległości, bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych. Inaczej będzie wyglądała jego sytuacja na dzień powstania nadpłaty, inaczej na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeszcze inaczej w momencie dokonywania czynności w sprawie zaliczenia przez organ podatkowy. Z uwagi na to, że podatnik nie wie, w którym momencie organ dokonuje takiej oceny, inne zobowiązania mogą być np. zobowiązaniami bieżącymi z punktu widzenia podatnika, a inne z punktu widzenia organu podatkowego. Podatnik składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty może zaniechać uiszczenia najbliższego zobowiązania traktując je jako zobowiązanie bieżące, na które organ zaliczy mu nadpłatę w całości z urzędu. Jednakże jeżeli organ nie dokona zaliczenia przed upływem terminu płatności tego zobowiązania, wówczas stanie się ono zaległością.

Brak precyzyjnych uregulowań w tym zakresie prowadzi do niekorzystnych konsekwencji finansowych dla podatników mających nadpłatę podatkową.

W świetle orzecznictwa widać także, że regulacje te stwarzają wiele problemów na gruncie stosowania prawa nie mówiąc o tym, że niektóre z nich są niemożliwe do zastosowania. Z art. 76a o.p. wynika, że za zaległości podlegające zaliczeniu należy uznać tylko zaległości istniejące przed dniem powstania nadpłaty. Natomiast w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że nadpłata zaliczana jest na zaległości powstałe już po powstaniu nadpłaty, choć teza taka nie znajduje podstawy w Ordynacji podatkowej. Znikome są również szanse na zaliczenie nadpłaty z urzędu na zobowiązania bieżące. Zaliczenie takie może bowiem nastąpić tylko w dniu wymagalności zobowiązania, a zobowiązanie to jest wymagalne tylko w jednym dniu – w ostatnim dniu upływu terminu do zapłaty. Należy jednak pamiętać, że podatnik może złożyć deklarację właśnie w tym dniu lub nadać je na poczcie. Praktycznie nie ma zatem możliwości by organ w tym dniu dokonał zaliczenia. Niezapłacone w dniu wymagalności zobowiązanie staje się natomiast już następnego dnia zaległością. Nie istnieje również możliwość zaliczenia nadpłaty na tzw. „zobowiązanie przyszłe". Z uwagi na to, że skutkiem zaliczenia jest wygaśnięcie zobowiązań wzajemnych nie jest możliwe dokonania takiej kompensaty jeżeli nie jest znana wysokość jednego z tych zobowiązań.

Zaliczenie nadpłaty wymaga kompleksowego uregulowania powyższych kwestii. Aby było możliwe zaliczenie na zobowiązania bieżące należałoby przyjąć, że zaliczenie na te zobowiązania dokonywane jest na wniosek podatnika, natomiast zaliczenie na tzw. „zobowiązania przyszłe" powinno być uregulowane w ramach innej instytucji, podobnej do akredytywy, której treścią byłoby zrzeczenie się przez podatnika zwrotu nadpłaty w przewidzianym w ustawie terminie do czasu powstania zobowiązania, na które możliwe będzie zaliczenie.

Abstract

The subject matter of this article is the accounting of overpayment for arrears, current and future tax obligations. According to art. 76 Polish Tax Ordinance Act (1997), overpayment with interest thereon shall be ex officio credited to arrears and current tax obligations. Future tax obligations can be subject to accounting only on taxpayer's application.

However, the lack of precision in the Tax Ordinance Act leaves a great scope of interpretation up to administrative discretion. In consequence, taxpayers are unable to foresee which tax obligation overpayments will be accounted. From the Tax Ordinance Act it is unclear which tax obligations will be treated as overdue, current and future tax obligations by the tax authority. The tax payer's legal situation will be different as of the day of overpayment arising, different on the date of when the application to establish an overpayment is submitted, and different again during tax proceeding and issue of ruling. The current obligation on the date of overpayment arising or on the date the application was submitted can be overdue tax obligation on a date of issuing ruling. The lack of clear regulation in this matter can be disadvantageous for the taxpayer.

Agnieszka Pabiańska Ochrona praw podatnika w kontekście międzynarodowej wymiany informacji podatkowych

Streszczenie

Międzynarodowa wymiana informacji podatkowych stanowi jedną z najefektywniejszych form współpracy międzynarodowej. Zwłaszcza obecnie, gdy aktywność zawodowa i życiowa podatników coraz częściej wykracza poza granice jednego kraju. W literaturze niejednokrotnie podkreśla się, że zasadniczą przesłanką podjęcia tej formy współpracy jest chęć zapobieżenia oszustwom podatkowym związanym z transgranicznym transferem pieniędzy. Jednakże, międzynarodowa wymiana informacji podatkowych może stanowić również realne zagrożenie dla praw i wolności przyznanych podatnikom (w tym: prawa do prywatności czy prawa do ochrony danych osobowych).

W poniższym artykule zebrano i omówiono najważniejsze uprawnienia, jakie przysługują podatnikom w kontekście międzynarodowej wymiany informacji podatkowych. Analizie poddano normy Konstytucji RP, krajowych ustaw podatkowych oraz regulacji unijnych. Powyższy zabieg, w opinii autora, ma szczególne znaczenie, bowiem w krajowym ustawodawstwie nie sposób wskazać wyodrębnionego zbioru uprawnień podatników. Wręcz przeciwnie, przyznane wolności i prawa są rozproszone i zbyt często sformułowane w sposób niejednoznaczny, co niewątpliwie utrudnia podatnikom ich praktyczne zastosowanie.

Abstract

International exchange of tax information needs to be treated as an important and useful tool of international cooperation. It offers a new standard for partnership across borders. Nevertheless, it also requires measures that protect taxpayers against unentitled disclosure of information exchanged. Thus, taxpayers’ rights (such as right to privacy, the protection of personal details) ought to be clearly and precisely regulated at both the national and European level. This article gives an overview of rules for protecting taxpayer’s rights provided by Polish tax law. Th is is particularly important for taxpayers who experience difficulty in enjoying their rights.

Ewa Prejs Klauzula zawieszająca a prawo do korzystania z podatkowej pomocy publicznej w formie zwolnienia w podatku od nieruchomości

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest odpowiedź na pytanie czy w przypadku wprowadzenia przez Polskę podatkowej pomocy publicznej w formie zwolnienia w podatku od nieruchomości, państwo to jest zobowiązane do jednoczesnego implementowania klauzuli suspensywnej pod rygorem uznania udzielonej w tym zakresie pomocy za bezprawną w rozumieniu art. 108 ust. 3 TFUE, a dawniej art. 88 ust. 3 TWE. Autorka prezentuje stanowisko, zgodnie z którym z uwagi na zakaz udzielenia pomocy publicznej do czasu wydania decyzji aprobującej tę pomoc przez Komisję Europejską, podatnik nie powinien korzystać ze zwolnienia w podatku od nieruchomości postulując w tym zakresie wnioski de lege ferenda.

Abstract

In this article the author focuses on question whether in the case of fiscal state aid in the form of property tax exemption is granted by Polish State, it is required to secure that standstill clause is properly implemented within the meaning of article 108(3) TFEU, formerly article 88 (3) EC, falling fiscal measure put into effect in disregard of this obligation is considered as unlawful. The author presents the view that until the investigation procedure has resulted in a positive final decision issued by the European Commission, the taxpayer should not benefit from the property tax exemption and calls for proposals with a view to the future law.

Jowita Pustuł Podatkowoprawne konsekwencje umowy o podziale kosztów usług wykonywanych na rzecz spółek powiązanych (cost sharing agreement)

Streszczenie

Umowa w sprawie podziału kosztów (cost sharing agreement) zawierana jest najczęściej przez spółki będące częścią dużych grup kapitałowych. Sens takiej umowy polega na centralizowaniu w wybranej spółce należącej do grupy kosztów dotyczących wszystkich spółek, a następnie dzieleniu ich inne spółki według ustalonego klucza podziału. Artykuł ma na celu przybliżenie zagadnień podatkowych, które towarzyszą zawieraniu umowy o podziale kosztów w sytuacji, gdy spółki należące do grupy kapitałowej tworzą wewnętrzne jednostki zajmujące się świadczeniem usług dla wszystkich jej członków. W artykule omówione zostały problemy podatkowe związane z zaliczaniem wynagrodzenia płaconego na podstawie umowy do kosztów uzyskania przychodów i poboru podatku u źródła.

Abstract

A cost sharing agreement, also known as cost contribution arrangement, is a contractual agreement among business enterprises to share costs and risks of developing, producing or obtaining assets, services or rights and to determine the nature and extent of the interests of participants in those assets. Such arrangements are particularly attractive to multinational groups. This article regards some rules related to tax deduction and withholding tax applicable in the cost sharing agreement which is made to share costs of services.

Wojciech Morawski Ewolucja orzecznictwa sądów belgijskich dotyczącego ochrony interesów jednostki działającej w zaufaniu do urzędowej interpretacji prawa podatkowego

Streszczenie

Autor opisuje ewolucję podejścia belgijskich sądów dotyczącego ochrony praw jednostki, która uzyskała interpretację prawa podatkowego niezgodną z regulacjami prawa podatkowego. Obecnie, w opinii sądów podatnik nie może powołać się na taką interpretację. Ewolucja orzecznictwa w tym zakresie spowodowała zmianę przepisów prawa podatkowego.

Abstract

The author describes the evolution of the attitude of Belgian courts toward the protection of the taxpayer, who possesses a tax ruling incompatible with tax law regulations. Nowadays in the opinion of courts, the taxpayer can’t quote the tax ruling mentioned above. The evolution of jurisprudence was followed by changing tax law regulation.

Krzysztof Lasiński-Sulecki, Wojciech Morawski Możliwość opodatkowania jako dochodu z nieujawnionych źródeł dochodu wykazanego w skorygowanym zeznaniu podatkowym, gdy należny podatek nie został zapłacony

Streszczenie

Zdaniem autorów organy podatkowe nie mogą nałożyć na podatnika podatku dochodowego od dochodu z nieujawnionych źródeł (w stawce 75%), gdy podatnik zadeklarował poziom swojego dochodu (w wysokości odpowiadającej nieujawnionej kwocie), nawet jeśli podatnik nie zapłacił zadeklarowanego podatku.

Abstract

The authors claim that tax authorities cannot impose income tax on income from undisclosed sources (at a rate of 75%) when a taxpayer has declared the level of his income (at the level corresponding with the undisclosed amount) even if this taxpayer has not paid declared tax.

Radomir Kolendowicz Podmiotowość podatkowoprawna przy konstrukcji łącznego opodatkowania dochodów małżonków

Streszczenie

Podmiotowość podatkowoprawna małżonków przy konstrukcji łącznego opodatkowania dochodów stanowi jedną z kluczowych płaszczyzn niezgody odnośnie instytucji ilorazu małżeńskiego. Rozstrzygnięcie powyższego problemu ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia teorii prawa, ale także na gruncie wymiaru podatku oraz określenia odpowiedzialności podatników za zobowiązania podatkowe. Wskazane wyżej powody w głównej mierze zdeterminowały charakter i układ opracowania. Z jednej strony autor stara się zebrać oraz przedstawić dotychczasowe poglądy doktryny dotyczące analizowanego tematu, z drugiej odnosi się do nich i zajmuje własne stanowisko. Przy analizie przepisów dotyczących badanego problemu zastosowano nie tylko wykładnię językową, ale także wzbogacono rozważania o wykładnią systemową

Abstract

In this article the author presents one of the main problems associated with the construction of joint taxation of spouses. In this design the subjectivity of the spouses is not only important from the point of view of the theory of law, but also on the basis of assessment and the determination of liability for the obligations of taxpayers.

The purpose of this article is to present the current views regarding the doctrine of the title problem, their evaluation, supplementing the arguments and take a position by the author. It turns out that the quoted argument designed to resolve this issue, it is diverse and sometimes contradictory to each other.

The author attempts to make a selection of arguments and point to the one, which he believes indicate that the taxpayer is each spouse. Joint taxation of spouses is a technical means to reduce tax obligation and does not change the personal plane.


 


 


Nr 1/2013

Adam Nita Porozumienia w prawie podatkowym – konsensualne ustalenia i współpraca w procesie wymiaru podatku

Streszczenie

Niewzruszalnym kanonem polskiego prawa podatkowego jest to, że powinność podatkowa powstaje w następstwie realizacji podatkowego stanu faktycznego, a podatnik urzeczywistniając zachowanie będące przedmiotem opodatkowania wstępuje w „gotowy", „z góry" zaprogramowany przez ustawodawcę stosunek podatkowoprawny. Służy to kształtowaniu sprawiedliwego, równego obciążenia podatkowego wszystkich podatników, którzy urzeczywistnili podatkowy stan faktyczny określony w ustawie podatkowej. Jednocześnie, taki model determinacji podatkowej sprawia, że powszechnie przyjmuje się, iż w prawie podatkowym nie ma miejsca na porozumienia. Relacja prawna kształtowana na gruncie prawa podatkowego powszechnie klasyfikowana jest zaś jako, charakterystyczny również dla prawa administracyjnego, stosunek podległości kompetencji, przeciwstawiany stosunkowi zobowiązaniowemu (określanemu również mianem stosunku cywilnoprawnego).

Zarówno we współczesnej teorii prawa, jak i w pokrewnym prawu podatkowemu, prawie administracyjnym dostrzega się pozytywne aspekty kształtowania powinności prawnych w oparciu o czynnik dialogu. Na gruncie prawa administracyjnego doprowadziło to nawet do stworzenia formy działania zupełnie nieznanej prawu podatkowemu, tzn. umowy administracyjnej. W prawie podatkowym taki sposób kształtowania uprawnień i obowiązków stron stosunku prawnego nie jest dopuszczalny, a jedyną formą determinowania uprawnień lub obowiązków niezmiennie pozostaje decyzja. Akcentuje się jednak, że administracja podatkowa jest podporządkowana ustawie podatkowej, a nie skrępowana ustawa podatkową. Dlatego, czynności poprzedzające wydanie decyzji podatkowej (ustalenie treści podatkowego stanu faktycznego oraz ocena zachowania podatnika urzeczywistniającego zakres przedmiotowy podatku) mogą być podejmowane we współdziałaniu z dłużnikiem podatkowym. Przybierają one postać porozumień co do faktów oraz porozumień co do prawa.

Inna sprawa to pytanie o to, czy „w polskich realiach" administracja podatkowa istotnie jest gotowa do współdziałania z podatnikiem w procesie wymiaru podatku. Jak się wydaje, oprócz działań ustawodawcy, który poprzez konkretne konstrukcje prawne inspiruje dialog podmiotu obowiązanego z tytułu podatku z wierzycielem podatkowym wiele w tym względzie zależy od samych organów podatkowych. Ich autentyczna skłonność do porozumiewania się z dłużnikiem podatkowym zdaje się zależeć zarówno od jakości wykształcenia fachowego pracowników administracji podatkowej, jak i od poziomu ich etyki urzędniczej. Istotne jest bowiem to, aby podmiot wydający rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej gotów był ograniczyć wygodną dla niego pozycję „sędziego we własnej sprawie" władczo i bez udziału strony decydującego w postępowaniu podatkowym. Zejście do płaszczyzny dialogu w fazie poprzedzającej wydanie decyzji podatkowej i dobrowolne zrównanie swojej pozycji z położeniem strony wymaga zaś od organu podatkowego i jego pracowników nie tylko otwarcia na argumenty tego podmiotu, ale i prezentacji oraz uzasadnienia własnych racji.

Abstract

The only method of creation of tax liability is a fulfillment of the statutory chargeable event by the taxpayer. This is a necessary legal condition for the tax liability to come into being. Such a restriction is justified by the equality of all taxpayers. Every taxpayer is obliged to pay the tax and both the amount and paying conditions of the tax are regulated directly in the tax statute. Therefore the tax liabilities could not be determined by agreements between the tax revenue officers and taxpayers. They also cannot replace the tax decision. However, the agreements could precede the administrative decision in the tax case. The facts or legal conditions can be precised in such agreements, what makes the tax procedure more efficient. The basic theoretical issues of those agreements as well as conditions and perspectives of tax assessment agreements are analysed and discussed in this paper.

Małgorzata Sęk Wspólna regulacja miejsca powstania obowiązku podatkowego w ewoluującym wspólnym systemie podatku od wartości dodanej Unii Europejskiej

Streszczenie

Artykuł omawia genezę oraz proces budowy wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucji wspólnej regulacji miejsca powstania obowiązku podatkowego. Mimo że harmonizacja VAT trwa już ponad 40 lat, niestety nie udało się dotąd wyeliminować, niezgodnych z ideą rynku wewnętrznego, zjawisk podwójnego opodatkowania, podwójnego nieopodatkowania, niewłaściwego opodatkowania i uciążliwości administracyjnych w transakcjach między państwami członkowskimi UE. Wprowadzenie docelowego modelu systemu VAT, zakładającego opodatkowanie w państwie pochodzenia z redystrybucją wpływów podatkowych do państwa przeznaczenia, nie wydaje się politycznie możliwe w dającej się przewidzieć przyszłości. Stąd potrzeba podjęcia prac nad ulepszoną wersją systemu VAT UE – systemem określanym przez Komisję jako prostszy, bardziej efektywny, solidny i odporny na oszustwa.

Abstract

Th is article discusses the origins and the process of building the common system of value added tax, with particular emphasis on the evolution of the common rules on place of taxable transactions. Although the harmonization of VAT has been going on for over 40 years, unfortunately the phenomena of double taxation, double non-taxation, improper taxation and increased administrative burden on intra-UE transactions (inconsistent with the idea of the internal market) has not been eliminated. The introduction of the VAT definite system, based on the origin principle and reallocation of tax revenue to the country of destination, does not seem politically feasible in the foreseeable future. Hence, the need to work on an enhanced version of the EU VAT system – a system defined by the Commission as simpler, more efficient, robust and resistant to fraud.

Alicja Brodzka Dobre rządy podatkowe w Unii Europejskiej – perspektywy rozwoju

Streszczenie

Kraje członkowskie, borykające się z kryzysem gospodarczym i ograniczeniami budżetowymi, starają się zapobiegać zmniejszaniu dochodów fiskalnych i erozji bazy podatkowej. Podejmując działania mające na celu zwiększenie poziomu ściągalności podatków i ograniczenie zjawisk unikania i uchylania się od opodatkowania, jednocześnie muszą pamiętać o stymulowaniu rozwoju gospodarczego oraz konkurencyjności – zarówno gospodarek narodowych, jak i całej Unii Europejskiej. Wymaga to stałych prac nad likwidacją barier w tworzeniu jednolitego rynku i prowokuje do dyskusji nad potrzebą silniejszej koordynacji w obrębie narodowych polityk podatkowych. Zarządzanie podatkami na szczeblu unijnym, ma – zgodnie z Radą ECOFINu – opierać się na zasadach przejrzystości, wymiany informacji i uczciwej konkurencji podatkowej. Zgodnie z rekomendacjami skoordynowane działania w zakresie dobrowolnego wprowadzania jednakowych standardów w dziedzinie opodatkowania na wielu terytoriach, zarówno wśród państw członkowskich, jak i krajów trzecich, mogą doprowadzić nie tylko do stopniowej likwidacji przeszkód w działaniu wspólnego rynku, ale również skutecznie zabezpieczyć krajowe bazy podatkowe przed zjawiskiem szkodliwej konkurencji podatkowej.

Abstract

EU member states, struggling with economic crisis and budgetary constraints, try to prevent the reduction of fiscal revenues and erosion of the tax base. Governments, acting towards increasing the level of tax collection and reducing the scale of tax evasion, must also take into account the aim of stimulating the economic development and the competitiveness – both of national economies and the European Union. The goal requires constant work towards the elimination of obstacles in the single European market. It also provokes discussion on the need for stronger coordination within the national tax policies. Tax management at EU level – according to the ECOFIN Council – is based on the principles of transparency, exchange of information and fair tax competition. According to the European Union, coordinated efforts aimed at voluntary implementation of good tax governance standards in many territories, both among Member States and third countries, can lead not only to the gradual elimination of obstacles to the common European market, but also effectively protect the national tax bases from the harmful tax competition.

Marcin Rząsa Oszustwa w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług a prawo do odliczenia podatku naliczonego

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest w istocie próba odpowiedzi na pytanie dotyczące skutecznej obrony przed oszustwami w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług. Na początku artykułu, autor przedstawia krótką charakterystykę występujących w praktyce życia gospodarczego oszustw dokonywanych przez podmioty w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług m. in. obrót „pustymi" fakturami oraz przestępstwa karuzelowe. Dalsza analiza dotyczy odniesienia wstępnych rozważań do instytucji odliczenia podatku naliczonego z uwzględnieniem stanowisk sądów administracyjnych oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w tym zakresie. Analiza obejmuje różne linie orzecznicze będące skutkiem niejednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie oszustw w kontekście odliczenia podatku naliczonego. Ostatnia część artykułu obejmuje analizę przepisów prawa krajowego i unijnego w zakresie ograniczenia w prawie do odliczenia podatku naliczonego. Stanowi ona logiczne następstwo części poprzedzającej, a w jej treści znajduje się odpowiedź na pytanie o skuteczną obronę przez oszustwami w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług. Odpowiedź została zawarta w stwierdzeniu, że wprowadzone przez polskiego ustawodawcę wyłączenia w prawie do odliczenia podatku naliczonego są zgodne z prawem unijnym, przy czym stwierdzenie dotyczy zasadniczego przedmiotu rozważań w artykule.

Przeprowadzona analiza pozwoliła na przedstawienie stosunku regulacji zawartych w ustawie o podatku od towarów i usług w zakresie zakazu odliczenia podatku naliczonego do przepisów unijnych oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Podsumowując artykuł, autor zwraca uwagę na pozytywną tendencję zbieżności treści nowych wyroków sądów administracyjnych w zakresie oszustw podatkowych w rozliczeniu podatku od towarów i usług a prawa do odliczenia podatku naliczonego z linią orzeczniczą Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Abstract

This article is an attempt to answer the question concerning the effective defense against fraud in VAT (goods and services tax) settlements. At the beginning of the article, the author presents a short characteristics of fraud, as it manifests itself in practice of the economic life, committed by entities in their VAT settlements, i. a., trading in "empty" invoices and carousel fraud. In what follows these preliminary deliberations are referred to the institution of the input VAT deduction, account being taken of the approach of the administrative courts and the European Court of Justice in this respect. The analysis encompasses different lines of case law which result from the inconsistent position of the Polish administrative courts regarding fraud in the context of the input VAT deduction. The last part of the article is devoted to the analysis of the provisions of the national legislation and the EU law, respectively, dealing with the limitations of the right to deduct input tax. It logically follows from the previous part and it gives the answer to the question about effective defense against VAT fraud. The answer consists in the statement that the exceptions to the right to deduction of input tax introduced by the Polish legislator are compatible with the EU law, insofar as this statement concerns the main topic of the article.

The analysis made allowed to show how the provisions of the Goods and Services Tax Act precluding deduction of input VAT relate to the EU law provisions and the case law of the European Court of Justice. In the concluding remarks, the author points to the positive trend of convergence between the case law of the European Court of Justice and the new judgments of the administrative courts on tax fraud in VAT and the right to deduction of input tax.

Marek Szymała Ciężar dowodu w postępowaniu w sprawie opodatkowania dochodów nieujawnionych

Streszczenie

Omawiając zagadnienie ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym dochodów nieujawnionych autor doszedł do wniosku, że genezą istniejących rozbieżności w doktrynie jest brak jednolitej definicji ciężaru dowodu na gruncie prawa podatkowego. Zjawisko to wynika również z ograniczania analizy porównawczej tego zagadnienia, do pojęcia ciężaru dowodu funkcjonującego w prawie cywilnym, pozostawiając zupełnie na uboczu znaczenie przypisywane mu w prawie karnym. W artykule wyjaśnione zostały różnice pomiędzy pojęciami ciężaru dowodu a obowiązkiem dowodzenia, a także pomiędzy normą celowościową a normą prawną. Omówione zostały również konsekwencje prawnoproceosowe dla strony postępowania podatkowego w związku z dysponowaniem przez organ podatkowy dowodami wskazujących na to, że wydatki poczynione przez podatnika nie znajdują pokrycia w zgromadzonych przez niego dochodach. W ostatniej części opracowania autor zaproponował własną koncepcję związaną z ciężarem dowodu w postępowaniu dotyczącym opodatkowania dochodów nieujawnionych, porównując sytuację prawnoprocesową w jakiej znalazł się podatnik do pozycji oskarżonego, wobec którego organ ścigania posiada dowody wskazujące na jego sprawstwo.

Abstract

In the Polish tax jurisprudence, the issue of who bears the burden of proof in tax proceedings has been quite often discussed, which undoubtedly stems from the fact that it is directly related to rights and obligations of both a tax authority that conducts tax proceedings and a taxpayer who is a party to such proceedings. The issue in question has remained a subject of divisive debate among tax scholars, who are divided into those who support the view that the burden of proof may be shift ed to a taxpayer and those who oppose it. In this article, an attempt is made to established reasons why the issue of who bears the burden of proof in tax proceedings related to income from undisclosed sources is a subject of controversy and also to present the author's view of the issue.

 

 


 

 

Nr 2/2013

Marek Kalinowski Pojęcie obowiązku i zobowiązania podatkowego w przepisach ogólnych polskiego prawa podatkowego w okresie powojennym

Streszczenie

Przedmiotem artykułu jest analiza treści pojęcia obowiązku i zobowiązania podatkowego, występujących w przepisach ogólnych prawa podatkowego, obowiązujących w Polsce po drugiej wojnie światowej. Przedmiotem analizy są zarówno same przepisy ogólnego prawa podatkowej, tj. kolejnych dekretów oraz ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz Ordynacji podatkowej, a także przepisy poszczególnych ustaw podatkowych. W wyniku tej analizy autor dochodzi do wniosku, że żaden z tych terminów nie jest odpowiednikiem terminu stosunek podatkowoprawny. Pierwszy z nich oznacza bowiem pewną sytuację faktyczną, w trakcie trwania której zachodzą zdarzenia mogące doprowadzić do powstania stosunku podatkowoprawnego. Natomiast drugie z nich oznacza zobowiązanie podatkowe rozumiane jako dług podatkowy.

Abstract

The subject matter of the paper is the analysis of the terms tax liability and tax obligation, that are found in the general provisions of tax law that were in force in Poland after Second World War. The subject of the analysis are both the general provisions of tax law themselves (the subsequent Tax Obligation Decrees, the Tax Obligation Act and Tax Ordinance Act) and the provisions of the particular tax laws. As a result of the analysis, the author has reached a conclusion, that neither of this terms is the equivalent of the term tax legal relation. The first one specifies a certain factual situation, during which the events that may lead to the creation of the tax legal relation occur. The second one is a tax obligation interpreted as a tax debt.

Adam Bartosiewicz Podmiot obciążony podatkiem w ramach mechanizmu odwrotnego obciążenia (reverse charge) – uwagi na tle konstrukcji prawnej podatku

Monika Laskowska Zasada arm’s length w relacjach pomiędzy podmiotami powiązanymi

Streszczenie

Artykuł przedstawia argumentację przemawiającą za opinią, iż normy prawne dotyczące cen transferowych nie mają charakteru norm prawnych odnoszących się do unikania opodatkowania. Celem artykułu jest uporządkowanie wzajemnych relacji występujących pomiędzy wskazanymi instytucjami, albowiem ich mylenie prowadzi do nieuzasadnionych wniosków co do zakresu uprawnień organów podatkowych w kontroli cen transferowych. Kwestie dotyczące cen transferowych nie powinny być utożsamiane z kwestiami unikania opodatkowania lub oszustw podatkowych, mimo że ceny transferowe mogą być wykorzystywane do takich celów.

Konieczność klasyfikacji zdarzeń gospodarczych na te podlegające korekcie w ramach stosowania norm prawnych odnoszących się do cen transferowych i te, które powinny być zakwalifikowane jako unikanie opodatkowania jest również konieczna z tego względu, że przywilejów dotyczących unikania podwójnego ekonomicznego opodatkowania przewidzianych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie przyznaje się w sytuacjach unikania opodatkowania.

Zakres kontroli cen transferowych przez organy podatkowe wskazuje, iż podmioty powiązane mogą nie tylko bezpośrednio wpływać na wysokość ceny transakcyjnej, ale także mogą strukturyzować tę transakcję w sposób odmienny od podmiotów niezależnych, co wpływa na cenę w sposób pośredni, mogą też wchodzić w transakcje, które co do zasady nie zaistnieją pomiędzy podmiotami niezależnymi. Zastosowanie norm prawnych dotyczących cen transferowych daje możliwość ingerencji w charakter transakcji przeprowadzanych pomiędzy podmiotami powiązanymi, czyli dokonania ich recharakteryzacji, choć z uwzględnieniem ograniczenia do porównania do niezależnych podmiotów.

W artykule stwierdzono, iż organy podatkowe mają prawo dokonania recharakteryzacji w ramach prowadzonego postępowania dowodowego. Wskazano na instrumenty prawa krajowego uprawniające organy podatkowe do stosowania zasady faktycznie przeprowadzonej transakcji w świetle 1.64 Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych, w tym dokonania recharakteryzacji transakcji. Przedstawiono argumentację, popierającą opinię, iż recharakteryzacja transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi jest związana z weryfikacją stanu faktycznego, nie zaś oceną ważności czynności cywilnoprawnej, dokonywanej w ramach stosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania.

Abstract

The article presents arguments for backing up the opinion that transfer pricing regulations can not be confused with anti-avoidance tax regulations. The aim of the article is to straighten up the relations between both regulations as the confusion of both may provide wrong conclusions with regard to the scope of audit entitlements for tax administration.

It is necessary to make straight division between controlled transactions that may be under scope of transfer pricing adjustment from those classified for anti-avoidance rules, economic double taxation can be eliminated only with regard to the first group of transactions.

Transfer pricing audit reveals that associated enterprises may directly influence on the level of transfer price but also may structure the controlled transactions in a different way than the unassociated enterprises, and thus they may influence the price indirectly. Transfer pricing regulations legitimize tax auditors to recharacterise such transaction.

The article reflects the tax auditor right to recharacterise controlled transaction within the proof making procedure. This indicates the domestic regulations that entitle tax auditors to follow  the transaction actually undertaken rule, including recharacterisation, with regard to 1.64 OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations.  Presented argumentation back up the opinion that recharacterisation is directly linked to actual state of affairs verification than the assessment of  validity of agreement under anti-avoidance rules.

Jowita Pustuł Podatkowoprawne konsekwencje umowy o podziale kosztów prac badawczo-rozwojowych dotyczących grupy spółek powiązanych (cost sharing agreement)

Streszczenie

Paweł Selera Decyzje wykonawcze Rady odnoszące się do podatku od towarów i usług a traktatowa zasada proporcjonalności

Streszczenie

Decyzją 2010/581/UE Rada UE upoważniła Rzeczpospolitą Polską do wprowadzenia do dnia 31.12.2013 r. szczególnego reżimu w zakresie ograniczonego prawa do odliczenia związanego z nabyciem (najmem/leasingiem) pojazdów silnikowych innych niż pojazdy osobowe (w zakresie wykraczającym poza ramy klauzuli stałości w rozumieniu art. 176 Dyrektywy 2006/112). Decyzja ta jest aktem nieustawodawczym wydanym na podstawie art. 291 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej organy Unii wykonując swe kompetencje powinny przestrzegać ogólnych zasad prawa unijnego, w tym zwłaszcza zasady proporcjonalności. Zasada proporcjonalności wymaga, żeby akty instytucji unijnych nie przekraczały granic tego, co jest odpowiednie i konieczne do realizacji uzasadnionych celów zamierzonych przez dane uregulowanie.

Zdaniem Autora Decyzja 2010/581/UE narusza traktatową zasadę proporcjonalności w zakresie, w jakim wprowadza system ograniczonego prawa do odliczenia z tytułu samego nabycia (najmu/dzierżawy/leasingu) samochodu objętego jej zakresem, bez względu na to, czy podatnik będzie nabywany (użytkowany) samochód wykorzystywał do celów prywatnych, czy też nie (tj. czy wystąpi opodatkowane prywatne użytkowanie w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług).

Abstract

Council's implementing Decision of 27 September 2010 (2010/581/EU) authorized the Republic of Poland to introduce till 31 of December 2013 special measure derogating from Directive 2006/112/EC on the common system of value added tax. Poland is authorized to restrict the right to deduct VAT on the purchase, intra-Community acquisition, import, hire or lease of motor vehicles other than passenger cars.

Further to settled case law of the European Court of Justice the principle of proportionality is one of the general principles of Community law. The principle of proportionality requires that measures adopted by Community institutions do not exceed the limits of what is appropriate and necessary in order to attain the objectives legitimately pursued by the legislation in question. The Council's implementing Decision 2010/581/EU seems to infringe the criteria which enable a given measure to be treated as proportionate. Especially Council's Decision limits the right to deduct input tax without taking into account the later private use.

Marta Bandzmer Podwójne nieopodatkowanie spółek osobowych w międzynarodowym prawie podatkowym

Streszczenie

Abstract

The status of partnerships causes many problems related to taxation of their income. Non-uniform tax status of partnerships in international tax law may be a cause of, inter alia, double taxation and also double non-taxation. Both phenomena are considered as undesired and there are endeavours to eliminate them. The OECD report about taxation of partnerships, double taxation and double non-taxation was discussed as a case study. This study is dedicated to an analysis of the most typical cases of double non-taxation of partnerships contained in the Report. A conflict of the legal tax status of partnerships and conflict of classification of partners' income from obligation relationships with such partnership were presented.


Nr 3/2013

Marek Kalinowski Kilka uwag o definiowaniu podstawy opodatkowania

Abstract

Some Remarks on the Definition of Tax Base

The article contains an analysis of the doctrinal notion of tax base. Th e tax base is defined as a quantified tax object, expressed in monetary or physical units. The Author argues that this defi nition is not correct. According to him, it ought to differentiate between the tax base in the legal sense and the actual tax base i.e. the actual amount of the taxable event. The former is regulated by the norms of the tax law. It can be defined as a set of rules governing the calculation of a specific tax base relating to a particular taxpayer. This set of rules encompasses a description of what is to be measured and either the
unit of measurement, or a set of such units. Also, a specific tax base can not be defined as a quantified tax object, expressed in monetary or physical units. It can, however, be defined as a numerically expressed size of the actual tax event, which has the features of the tax event described in the tax norms, attributed to a particular taxpayer.

 

Maciej Dudzic Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania a zasada suwerenności państwa w sprawach podatkowych

Abstract

Double Taxation Treaties and the Principle of State Sovereignty in Tax Matters

Analysis of current tax law science leads to the conclusion that the current state of knowledge does not give sufficient and reliable answers to series of questions related to such concepts of sovereignty, and the relationship between the concept of sovereign states, and relationships, in which enters this State with other States in order to regulate the rights and obligations of taxpayers. There is also no answer to the question whether the agreement based on the widely accepted the OECD Model Tax Convention constitutes a restriction on the State sovereignty or not. The author of this article, trying to find the answer to the above questions, analyses briefly the meaning of the term “sovereignty” (also with regard to tax matters) at the beginning, then considers the concept of double taxation and the methods of its avoidance.
Then it is analyzed the relationship between conclusion and implementation of agreements on the avoidance of double taxation, and the scope of the sovereignty of the Contracting State. In particular, subject to the consideration are the provisions based on the Article 25 of the OECD Model Tax Convention and the respective arbitration clauses. The conclusions of the considerations are set out in the final part of the essay.

 

Agnieszka Leszczyńska-Rydlewska Orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach podatkowych wydane w roku 2010

Abstract

Cases Connected with Tax Law Decided by the European Court of Human Rights in 2010

Individuals can bring cases before the European Court of Human Rights if they feel the state violates their rights under the European Convention on Human Rights. The Author presents four cases connected with tax law decided by the Court in 2010.

 

Adam Nita Odpowiedzialność podatkowa małżonka podatnika pozostającego we wspólności majątkowej - przesłanki i ograniczenia

Abstract

The Liability of the Taxpayer’s Spouse who Stays in the Property Bond – Circumstances and Limits

The importance of taxes for the public finance makes the legislative secure a payment in many parallel ways. It is possible to create a compulsory mortgage or a treasury deposit on the taxpayer’s property. Another method of protection is a third person’s liability and the tax liability of the taxpayers spouse who stays in the property bond. This last method seems to be very controversial because of the lack of it’s limitation. The Author compares legal constructs of civil law (family law) and those of the tax law and subsequently proves that the regulation contained in the Polish General Tax Law Act does not protect the taxpayer’s spouse during the executional proceedings. Moreover, the executional law also does not assure such protection. The author argues for the necessity of changes in the Polish tax law. Limiting of the extent of the property bond by the spouses the present way of limiting the spouse responsibility for.

 

Marcin Rymaszewski Elementy prawotwórcze w orzeczeniach sądów administracyjnych odnoszących się do faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane

Abstract

The Law-Making Interpretation of the Courts Jurisdiction Related to the Invoices Confirming Fictitious Activities

The article suggests, that the regulations of the Act of 11 Mach 2004 on Value Added Tax regarding VAT invoices, which do not entitle to deduct input tax, are interpreted by the courts contra legem (against the law). The interpretation of these regulations differ from their tone, breaches the principles of value-added tax and constitutional regulations related to taxes. The courts, using such law-making interpretation, should clearly indicate in the judgment that they have made the interpretation of this kind and precisely motivate the choice of interpretation method.

 

Nr 4/2013

Marcin Rymaszewski Zasada sprawiedliwości proceduralnej w postępowaniu podatkowym

Abstract

The Procedural Justice Principle in Tax Proceedings

This article presents the views regarding the procedural justice principle and indicates the possibility of application this principle in tax proceedings. This principle can be derived from the Constitution, particularly from constitutional right of recourse to the court, therefore has a normative nature. Values that implement the procedural justice principle should be accomplished in the process of creating law and application of
the law, especially in the procedural rules. Compliance with the rules of the procedural justice in tax proceedings leads to acceptance of resolution of the case and contributes to voluntary execution by taxpayer.

 

Jan Szczepański Unikanie opodatkowania dochodu w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Abstract

Income Tax Avoidance in the Light of the Court of Justice of the European Union’s Judicature

The article deals with tax avoidance of income in the light of the Court of Justice of the European Union’s judicature. The article’s main part covers the abuse of European legislation in order to draw benefits contrary to its aims. Analysis leads to indicating the criteria, which need to be fulfilled, to talk about the abuse in relation to taxation of income.

 

Agnieszka Leszczyńska-Rydlewska Analiza orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanych w 2011 roku w sprawach podatkowych

Abstract

Selected Judgments of the European Court of Human Rights in Tax Cases (2011)

The Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, also known as the European Convention on Human Rights (hereinaft er: ECHR), is one of the most signifi cant instruments of international protection of human rights. The Author presents four cases connected with tax law decided by the Court in 2011: OAO Neft yanaya Kompaniya Yukos, Agurdino S.R.L., Metalco BT, Serkov.

 

Bogumił Brzeziński Podatki a etyka. Refleksje na kanwie lektury książki Andrzeja Gomułowicza

Abstract

Taxes and Ethics. Reflections on the Main Issues Considered in the Book by Andrzej Gomułowicz

The article presents some reflections on the main issues considered in the book by Andrzej Gomułowicz „Taxes and ethics”, Warsaw 2013.

 

Nr 1/2014

Bogumił Brzeziński O zjawisku nadużycia prawa podatkowego przez administrację podatkową

Abstract

On Abusing of Tax Law by the Tax Administration

The main objective of this paper is to draw attention to the need for scientific reflection on the phenomenon known but not being so far subject to scientific reflection - the abuse of law by the tax administration. The main difficulty in conducting such an analysis of this phenomenon is its polymorphism and the fact that it usually manifests itself in the „soft ” violation of the law, and sometimes just its general assumptions or just the borders of legal culture. The paper attempts to identify the characteristics of the analyzed phenomena definitional.

 

Ziemowit Kukulski Bilateralne umowy podatkowe o unikaniu podwójnego opodatkowania niektórych kategorii dochodów osiąganych przez osoby fizyczne w polskiej praktyce traktatowej

Abstract

Bilateral Conventions for the Avoidance of Double Taxation of Certain Types of Income of Individuals Concluded by Poland

This article deals with the special type of bilateral conventions concluded by Poland with respect to the avoidance of double taxation of certain types of income of individuals. Poland is a party of thee bilateral agreements of this type with Baliwat Guernsey, Baliwat Jersey and the Isle of Man. The Author analyses the special features, the structure of these conventions, the allocation rules adopted by them including other regulations aimed for the elimination of double taxation (tie-breaker-rules, methods for the elimination of double taxation) as well as the special provisions concerning mutual agreement procedure, non-discrimination provision and provision with respect to members of diplomatic missions and consular posts whether they follow or not the recommendations adopted by the OECD- and UN- models. In Author’s opinion all these DTCs in general are based on the OECD- and UN- models with some significant exceptions (lack the arbitration provisions regulated by article 25 § 5 of the OECD Model and article 25B § 5 of the UN Model). All differences between these three bilateral double taxation conventions result from the limited personal and objective (taxes covered) scope of these conventions.

 

Hanna Filipczyk Program poprawnego rozliczenia opartego na współpracy (cooperative compliance) jako instrument zwalczania unikania opodatkowania

Abstract

Cooperative Compliance Programme as an Instrument of Combat Against Tax Avoidance

The article argues that the cooperative compliance programmes can help curtail tax avoidance. Restraining eff ects which they exert on tax avoidance are manifold. The core concept of the cooperative compliance regime is the idea of ‘transparency in exchange for certainty’ and full disclosure is typically at variance with tax avoidance. Thanks to the programme tax administration can gain pertinent knowledge on business and tax optimisation strategies and better allocate their resources (to auditing ‘high-risk’ taxpayers). Yet, the influence of the programmes on tax avoidance is also indirect: through the change in legal culture. The programmes promote compliance not only with the letter of tax laws but also with their spirit, whereby they depart from the textualist approach to legal interpretation on which tax avoidance thrives. They advance the focus on shared (common) interests of taxpayers, tax administration and tax intermediaries, instead of on those conflicting. They satisfy the need for procedural justice and build confidence in fairness of tax system and tax administration – and deficits of fairness are often cited as a motive for tax avoidance (whether genuinely or strategically). Finally, they redefine the role of tax advisers, hopefully offering tax professionals the alternative to being designers of aggressive tax techniques. In all these respects co-operative compliance can make a difference in the tax environment, making it less favourable to tax avoidance. This is one of the reasons why alongside with the planned adoption of the general anti-avoidance rule, the programme should be introduced in Poland.

 

Agnieszka Leszczyńska-Rydlewska Wybrane orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach podatkowych (2012 rok)

Abstract

Selected Judgments of the European Court of Human Rights in Tax Cases (2012)

The Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, also known as the European Convention on Human Rights (hereinaft er: ECHR), is one of the most significant instruments of international protection of human rights. Right to respect for private and family life (art. 8 of the Convention), right to an effective remedy (art. 13 of the Convention), freedom of thought, conscience and religion
(art. 9 of the Convention), right to a fair trial (art. 6 of the Convention) and prohibition of discrimination (art. 14 of the Convention) were considered by the European Court of Human Rights in five in cases that were initiated by taxpayers. In three cases the Court decided that the ECHR was infringed.

 

Marcin Rymaszewski Instytucja przesłuchania świadka na tle inkwizycyjnego modelu postępowania podatkowego

Abstract

The Witness Examination in Inquisition Model of Tax Proceeding

This article refers to the rules of examination in tax proceedings. In principle, the tax authorities use the inquisition method of examination, but they can also make use of the adversarial method of witness examination. This method makes oral testimonies more objectively true, which is the main goal of tax evidence proceedings.

 

Nr 2/2014

Ziemowit Kukulski Bilateralne umowy podatkowe zapobiegające podwójnemu opodatkowaniu spadków w polskiej praktyce traktatowej

Abstract

Bilateral tax treaties with respect to the avoidance of double taxation of inheritance in Polish treaty practice

This article deals with the problem of double taxation in juridical sense with respect to inheritance and gi—ft taxes. The first part of this article is devoted to the phenomenon of double taxation of inheritance and gi—ft and to the potential means which can be used for its elimination. In second part the Author analyses the practical implementation of different initiatives taken by the international organizations: the OECD and the EU against double taxation of inheritance and gi—ft taxes. In Author’s opinion bilateral double taxation conventions with respect to these types of taxes will continue to play a very limited role therefore there is a need for introduction of some coordinated unilateral measures, especially among the EU Member States, as indicated in the Communication of the Commission to the European Parliament, the Council and the European Economic and Social Committee: Tackling cross-border inheritance tax obstacles within the EU. Last part of this article deals with double taxation conventions with respect to inheritance and gift— taxes in Polish treaty practice as well as with the regulations in force in the Inheritance and Gi—ft Tax Act which have the same eŽffect as the unilateral measures against the double taxation.  The Author comes to the point that the role of unilateral measures against double taxation of inheritance and gi— s will grow in Poland as well as in the other EU Member States’ tax legislation.

 

Paweł Mikuła Zasada proporcjonalności w orzecznictwie TSUE dotyczącym podatku od wartości dodanej

Abstract

The principle of proportionality in CJEU case law regarding VAT

The paper seeks to answer the question in what manner CJEU applies the principle of proportionality in VAT and in what manner the Court shapes its content within case law concerning VAT. In order to answer the main question, some auxiliary questions are raised. In its … rst part, the article introduces general remarks concerning proportionality: about its place in life, law and jurisprudence as well as basic terms concerning proportionality. In the second part, the article indicates all the CJEU’s rulings in which the proportionality became signi… cant ground for the decision reached (the detailed analysis of the rulings was conducted and presented by the Author in other paper to which this article refers). In the third part general conclusions were formed with the aim of answering the questions raised at the beginning.

 

Zbigniew Wójcik Szacowanie cen w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi – zasada najlepszej metody

Abstract

An assessment of transfer prices between associated enterprises - the best method rule

Th e OECD approach to the issue of hierarchy of the transfer pricing methods has been changing gradually. According to the 2010 version of the Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations (the “OECD Guidelines”) the transfer price should be determined based on the transfer pricing method that is the most appropriate taking into account the circumstances of each case - the so called “best method rule”. Following the changes to the OECD Guidelines also the Polish transfer pricing provisions have been amended. The relevant Polish regulations do no longer require the comparable transactions method to be used in the first place. However, they still clearly provide for a priority of the traditional transaction methods over the pro…fit methods. As a result, the Polish tax law does not reflect the best method concept recommended by the OECD Guidelines.
The analysis of the process of establishing the transfer price as well as its expected outcome lead to the conclusion that the application of the formal hierarchy of transfer pricing methods is not the appropriate way of finding the “market price”. The best method rule, evaluated in this article, requires first a deep understanding of the transaction in question and only then the application of the method, which taking into account peculiarities of a given case gives more probability of …finding the arm’s length price. It does not assume that there is a method or a group of methods that always needs to be applied in the first instance and only when its application is impossible the second grade method, or a group of methods may be applicable. As a result we should expect that the Polish transfer pricing provisions will be further amended to re¤ ect the best method rule.

 

Jolanta Gorąca Przesłanki zaistnienia nadpłaty

Abstract

The overpayment - prerequisites of existence

The article discusses the issue of prerequisites of existence of tax overpayment. Abovementioned presumptions are analysed in the context of normative connections between legal institution of tax overpayment, tax obligation and tax liability. The article presents proposed list of conditions that are necessary for tax overpayment existence. Presumptions of tax overpayment existence are: tax liability assessment and payment. Tax overpayment is of three orders – overassesment, derogative overpayment and overcharge. Overassessment is an overpayment created by assessment of tax liability and
payment. Derogative overpayment is the consequence of ruling of Constitutional Tribunal or ruling of Court of Justice of the European Union, … finding that legal article creating tax-law legal relationship is unconstitutional or incompatibile with European Union law. Overcharge is a kind of overpayment created only by payment, without any assessment. In that case, taxpayer accomplishes the payment with no intention to ful…fill the tax liability, because the tax obligation has never existed.

 

Jacek Obidowski Data powstania przychodu z tytułu świadczenia usług w podatkach dochodowych

Abstract

The date of formation income from providing services in income taxes

In income taxes several situations relating to the moment of formation of income from services can be distinguished. In the art. 12 § 3c–3d of Corporate Income Tax Act legislator pointed to the accounting services in accounting periods. At the same time, services accounted in accounting periods begun to be called continuous services, what is not the result of the provisions of the Income tax Act. Income Tax Act also provides that the service can be accomplished in part. Settlement of receivables or issuing an invoice before the day of services accomplishment cause problems. The criterion of the date of revenue recognition is principle of matching incomes and expenses, even when receivable was taken or invoice was issued before performing the service.

 

Nr 3/2014

Jan Głuchowski Patriotyzm a podatki

Abstract

Patriotism and paying taxes
Patriotism is not only a love of country. For good patriot homeland is more important than self-interest. ›The author discusses the problem of paying taxes and raising taxes to be paid by the wealthiest citizens. Article is based on examples of famous people from both Polish and from other countries. According to the author, businessmen should pay taxes in their own country. But, on the other hand, the state should create a friendly and stable tax system.

 

Claudia Fornari Unikanie opodatkowania i nadużycie prawa we włoskim prawie podatkowym

Abstract

That avoidance and abuse of tax law in Italy

The article presents a general overview of the discipline of tax avoidance and abuse of tax law in Italy. Tax avoidance is regulated on a statutory basis.› There are law provisions listing specific operations considered aimed at avoiding taxes, which may be deemed ine‹ffective by the tax administration. Italy lacked a general anti-abusive rule till the year 2008, when the Court of Cassation formulated it in three sentences, stating that such a clause was already immanent to the Italian legal system. ›The new judicial clause has received a widespread criticism, targeted mainly at its constitutionality and the applicable
administrative and criminal penalties. Numerous attempts have been made to comprehensively regulate the field of tax avoidance and abuse of tax law on a statutory level and a long-awaited legislative decree is expected to be enacted by March 2015.

 

Stefan Babiarz Ochrona praw spadkobierców podatnika w prawie podatkowym

Abstract

Protection of heirs' rights in tax law

In spite of appearances, protection of heirs of a taxpayer and a tax remitter (testator), taking over their rights and liabilities provided for in the regulations of tax law, are governed by Article 21 section 1 and Article 64 sections 1 and 2 of the Polish Constitution. Protection of rights of heirs of a taxpayer and a tax remitter who continue the testator’s economic activity is not questionable both under the regulations of law and in the judicial decisions of administrative courts. Heirs enjoy the same protection level as legal successors in the case of legal transformation of other entrepreneurs. However, reservations may be put forward concerning the level of such protection when heirs take over the rights of their legal predecessor who either did not conduct economic activity, or conducted it, but the heirs do not continue such activity. › en – in accordance with some rulings of administrative courts – heirs may not take over certain rights of their legal predecessors, and may not enter into their legal status, and such entry would enable the heirs
to e.g. continue the enjoyment of tax credits or exemptions. Such state of a‹ airs may not be accepted, and Articles 97-106 of the Tax Ordinance should be amended.

 

Ziemowit Kukulski Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w odniesieniu do przedsiębiorstw eksploatujących statki morskie lub statki powietrzne w transporcie międzynarodowym w polskiej praktyce traktatowej

Abstract

Bilateral convention for the avoidance of double taxation with respect to enterprises operating ships and aircraft in international traffic

This article deals with the special type of bilateral conventions concluded by Poland with respect to the avoidance of double taxation of enterprises operating ships and aircraft in international traffc. Poland is a party of three bilateral agreements of this type with Baliwat Guernsey, Baliwat Jersey and Isle of Man. ›The Author on the first place analyses the allocation rules contained in so called “full” bilateral double taxation conventions concluded by Poland which are based on the OECD- and UN- Models and points out that the Polish treaty practice with a few very rare exceptions is in this matter based on the OECD recommendations. This is a starting point for the comparison of the provisions contained in bilateral conventions concluded by Poland with respect to the avoidance of double taxation of enterprises operating ships and aircraft in international traffic to the recommendations adopted by the OECD- and UN- Models. In Author’s opinion all these DCTs are in general based on the OECD Model with some insignificant exceptions which do not change the spirit of the OECD recommendations. ›The only significant and important for the practical implementation of those DTCs difference to the OECD Model is – in Author’s opinion – the lack of the arbitration provision as contained in article 25 § 5 of the OECD Model and art. 25B § 5 of the UN Model which role grows recently in treaty practice of the OECD Member States.

 

Adrian Stępień Kwalifikacja podatkowoprawna przychodów z tytułu sprzedaży energii elektrycznej wytwarzanej w mikroinstalacji

Abstract

Tax qualification og the revenue from the sale of electricity produced in microinstallations

In this article the author has analyzed the issue of the tax qualification of the revenue from the sale of the electricity produced in microinstallations by a natural person, who is not an entrepreneur within the meaning of the Freedom of Economic Activity Act. The aforesaid matter has not been widely discussed in the literature yet, though there are serious concerns regarding the application of the provisions in this area. ›The indicated issue is not directly regulated. In the author’s opinion, at the beginning, the possibility to include the aforementioned revenue to the revenue from non-agricultural commercial activities, to the revenue from sales or to the revenues from other sources should be considered.

However, in some situations it may be very difficult to clearly determine to which type of revenue the aforementioned revenue should be assigned. Incorrect classification may cause serious consequences for taxpayers and remitters. It should be underlined, that together with the growth of the microinstallations sector, the indicated problem will increase. Without appropriate legislative steps, a number of disputes with the tax administration may arise.

 

Maciej Dudzic Przegląd prac OECD związanych z BEPS w kontekście suwerenności państwa

Abstract

Review of OECD works related to BEPS in the context of state sovereignty

Recently published OECD documents regarding Base Erosion and Profit Shifting (BEPS) call for closer look as they could a‹ ect legal systems of di‹ erent countries. At this brief essay, author not only gives an explanation what BEPS are talked about and what are the basic tax planning techniques used by multinational enterprises but also summarizes shortly history of the counter tax avoidance actions taken within last few years by OECD experts and their up to date results. As the published documents contain some recommendations that could influence internal tax laws of di‹fferent countries, author analyses the relationship between OECD and her member states and an issue of state sovereignty.

 

 Nr  4/2014

Włodzimierz Nykiel, Małgorzata Sęk Stosowanie stawki 0% podatku od towarów i usług właściwej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów

Streszczenie

Celem artykułu jest ustalenie, w jaki sposób należy dokumentować fakt dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) na potrzeby zastosowania stawki 0% w podatku od towarów i usług oraz, czy od dostawcy można wymagać rozliczenia podatku od dostawy według stawki krajowej w przypadku, gdyby okazało się, że ze względu na oszustwo dokonane przez nabywcę, towary w rzeczywistości nie opuściły terytorium Polski. W artykule poddano analizie zarówno przepisy polskie, jak i unijne oraz obszerne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości

Abstract

This article aims at determining how to document and verify intra-EU supply of goods in order to apply the 0% rate of tax on goods and services and whether the supplier may be required to pay tax on the delivery under domestic rate in case it turns out that due to fraud committed by the purchaser, the goods in fact did not leave the Polish territory.

 

Paweł Borszowski Podstawy koncepcji regulacji zobowiązania podatkowego w Kodeksie podatkowym

Streszczenie

 

 

W artykule podjęto próbę przedstawienia podstaw koncepcji regulacji zobowiązania podatkowego w kodeksie podatkowym. W pierwszej kolejności rozważano problem wyboru kodeksu podatkowego dla regulacji stosunków prawnych w prawie podatkowym. Poczynione ustalenia posłużyły do stwierdzenia, że zobowiązanie podatkowe jest właściwą konstrukcją dla unormowania relacji pomiędzy podmiotami. Kluczowe rozważania dotyczyły kształtu regulacji zobowiązania podatkowego w kodeksie podatkowym.

Abstract

This article aims at presenting the concept for the regulation of tax liability in the tax code. In the first instance the Author considers the problem of choosing the Tax Code  for the regulation of legal relations in tax law. It was agreed that the tax liability is the right structure for the normalization of relations between the parties. Key considerations relate to the shape of the tax liability adjustment in the tax code.

 

Paweł Selera Grupa podatkowa w niemieckim prawie podatkowym a możliwe kierunki zmian polskiego prawa podatkowego

 

 

Streszczenie

 

Prawo unijne nie ingeruje w to, czy poszczególne państwa UE będą dla celów podatkowych traktowały grupę powiązanych spółek jako jeden podmiot podatkowy, czy też jako niezależnych podatników. Nawet w obszarze podatku od wartości dodanej zagwarantowano jedynie opcję dla państw UE zakładającą wprowadzenie grup podatkowych.

Zarówno polski, jak i niemiecki ustawodawca uznaje funkcjonowanie grup podatkowych na potrzeby podatku dochodowego od osób prawnych. Polskie regulacje w przeciwieństwie do regulacji niemieckich są jednak w praktyce martwe. Przyczyną tego zjawiska są bardzo rygorystyczne warunki formalne i organizacyjne związane z utworzeniem podatkowej grupy kapitałowej w Polsce. Niestety polski ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie grup podatkowych dla celów podatku od towarów i usług motywując swój opór często podnoszonym przez Ministerstwo Finansów ryzykiem potencjalnych oszustw podatkowych.

W polskim prawie podatkowym trudno dostrzec myśl przewodnią w zakresie tego, co określa się w Europie Zachodniej jako holdingowe prawo podatkowe. Należy podjąć trud stworzenia kompleksowej polityki holdingowej mającej swe przełożenie zwłaszcza w obszarze podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług, opartej na jednolitych rynkowych kryteriach.

Abstract

The taxation of group of companies is not harmonised within the European Union. In the field of indirect taxation the Member States are only entitled to introduce taxation of group of companies (consider legally independent companies as a one single entity). The German law enables to consider a group of companies as a one single entity for the purpose both direct and indirect taxation. Polish tax law legitimates group taxation only for the purpose of corporate income taxation. However the grouping of companies for corporate income tax is very difficult, due to the strict formal conditions set up in Polish law. Notwithstanding above the provisions of the polish law seem to violate the EU basic freedoms, due to the fact, that only companies with its residence in Poland may create a group (single entity) for tax matters.


Ziemowit Kukulski Trendy w polskiej praktyce traktatowej przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej (cz. I)

Streszczenie

 

Artykuł dotyczy trendów w polskiej praktyce traktatowej przed akcesją Polski do Unii Europejskiej. Autor skupia się na bilateralnych umowach podatkowych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania dochodu i majątku zawartych przez Polskę z państwami należącymi do UE oraz analizuje wpływ rekomendacji konwencji modelowych OECD i ONZ na polską praktykę traktatową. Zdaniem Autora bilateralne umowy podatkowe zawarte przez Polskę w okresie przed 31 grudnia 1989 r. i nadal obowiązujące (umowy z Francją, Grecją, Hiszpanią i Włochami) powinny być zastąpione nowoczesnymi traktatami opartymi o aktualne wersje KM OECD. Do najważniejszych trendów w polskiej praktyce traktatowej w okresie po 31 grudnia 1989r. i przed uzyskaniem przez Polskę statusu państwa członkowskiego UE Autor zalicza: 1) renegocjację lub zmianę za pomocą protokołów wielu bilateralnych umów podatkowych Polski z państwami należącymi do UE, 2) zawarcie nowych umów, w tym z krajami socjalistycznymi lub powstałymi po rozpadzie ZSRR, Czecho-Słowacji oraz Jugosławii, 3) oparcie polskiej praktyki traktatowej na KM OECD, 4) występowanie wielu postanowień  charakterystycznych dla KM ONZ 9m.in. art. 12 ust. 1 i 2 – dający państwu źródła należności licencyjnych prawo do ich opodatkowania, art. 12 ust. 3 – rozszerzający definicję należności licencyjnych na opłaty za użytkowanie lub prawo do użytkowania filmów i taśm w transmisjach radiowych i telewizyjnych oraz za leasing wyposażenia, art. 13 ust. 4 – klauzula nieruchomościowa, art. 5 ust. 3 lit. A) i b) – okres 6 miesięcy trwania budowy oraz objęcie koncepcją zakładu działalności nadzorczej nad placem budowy, art., 14 ust. 1 lit. a) i b) – wprowadzony regułę 183 dni pobytu osoby wykonującej wolny zawód, z czym wiąże się prawo państwa wykonywania wolnego zawodu do opodatkowania dochodów z tego tytułu oraz art. 18A § 2  I 18B § 3 – przyznający wyłączne prawo do opodatkowania emerytur i rent wypłacanych w ramach systemu ubezpieczeń społecznych państwu  ich źródła. Zdaniem Autora, mimo, że sieć bilateralnych umów Polski z państwami należącymi do UE może być uznana za kompletą, wiele z nich wymaga udoskonalenia np. za pomocą protokołu zmieniającego o brakujące instrumenty umożliwiające dwustronną współpracę w sprawach podatkowych (np. obowiązkowy arbitraż w ramach procedury wzajemnego porozumiewania się, o którym mowa w art. 25 ust. 5 KM OECD w wersji z 2008r. czy o pomoc w poborze podatków – art. 27 KM OECD), jak również o instrumenty zapobiegające unikaniu opodatkowania (klauzula ograniczająca korzyści wynikające z umowy) lub podwójnemu nieopodatkowaniu (tzw. klauzula switch-over).   

Abstract

This article deals with the trends in Polish treaty practice before Poland’s accession to the European Union. The Author focuses on double taxation conventions on income and capital concluded by Poland with the other EU member states analyses the influence of recommendation provided both by the OECD and UN Model Conventions on Polish treaty practice. In Author’s opinion DTCs concluded by Poland in the period before the 31st of December 1989 which are still in force (treaties with France, Greece, Italy and Spain) should be replaced by the new conventions based on the actual amended versions of the OECD Model. The main trends in Polish treaty practice after 31st of December 1989 and before Poland’s accession to the EU include: 1) renegotiation or changing by mean of amending protocol of many DTCs with the EU member states, 2) concluding new DTCs with former communist countries or countries new-created after division of the USSR, Czechoslovakia and Yugoslavia, 3) basing the Polish treaty practice on the OECD Model and 4) presence of many characteristic recommendations for the UN Model in the Polish treaty practice (i.e. art. 12 § 1 and 2 – source taxation of royalties, art. 12 § 3 definition of royalties including TV and radio broadcasting and leasing of equipment, art. 13 § 4 – immovable property clause, art. 5 § 3 letter a and b – 6 month period and supervisory activity over building sites, art. 14 § 1 letter a and b – 183 day rule and art. 18A § 2 and art. 18B § 3 – exclusive source taxation of pensions paid within social security system).
Although the Polish treaty network with the EU member states is completed, the Author comes to the conclusion that many of them still requires the improvement by introducing  through amending protocols lacking instruments providing the mutual cooperation in tax matters between the two contracting states (i.e. arbitration as provided in art. 25 § 5 of the OECD Model [2008] or the assistance in collection of taxes – art. 27 of the OECD Model) as well as other provisions against tax avoidance (LOB clauses) or double nontaxation (switch-over clauses).

 

Wojciech Jaworski Uzasadnienie progresji w opodatkowaniu dochodu – przegląd stanowisk

Streszczenie

 

Problem uzasadnienia progresywnej formy opodatkowania dochodu, pomimo swej długiej historii, wciąż pozostaje bez jednoznacznego rozstrzygnięcia. Przedmiot artykułu stanowi przegląd stanowisk w zakresie prezentowanych dotychczas uzasadnień progresywnego podatku dochodowego. Wykształcone nurty teorii poszukujących uzasadnienia progresji w opodatkowaniu dochodu można obecnie podzielić na trzy grupy: teorie ekonomiczne, socjalistyczne i kompensacyjne. Największe znaczenie przypisuje się teoriom ekonomicznym poszukującym wyjaśnienia analizowanej problematyki w oparciu o czysto ekonomiczne przesłanki. Wśród tej grupy teorii wyróżnić można teorię ekwiwalencji oraz teorie uwzględniające zasadę zdolności płatniczej, w tym przede wszystkim teorię ofiary interpretowaną poprzez reguły alternatywne w postaci równej ofiary w sensie absolutnym, proporcjonalnym oraz marginalnym. Teorie socjalistyczne poszukują uzasadnienia progresji w oparciu o postulat redystrybucji dochodu, a teorie kompensacyjne, jak sama nazwa wskazuje, w oparciu o potrzebę rekompensaty obywatelom działań oraz zaniechań państwa skutkujących zróżnicowaniem ich majątków.

Abstract

The problem of justifying progressive income tax, despite its long history, has not been settled in theory or practice. A survey of the possible justifications of progression in income taxation presented in this article shows repeated attempts made to introduce the progressive principle in taxation of income. The arguments that have been urged in favour of progressive taxation may be grouped in three classes, which shall be carefully distinguished. These may be called respectively the economic, the socialistic and the compensatory theories. The presented economic theories shall be described as a group of various theories that advocate progressive taxation on purely economic grounds. This group of theories consists of the benefit theory and theories including the ability to pay principle, including the sacrifice theory interpreted in three alternative ways by absolute, proportional and marginal sacrifice. On the other hand, the socialistic theories base on proper redistribution of income and the compensatory theories, as its name suggests, on compensation for the accumulated results of legal iniquities. Each of the abovementioned theories is examined with respect to justification of progressive taxation of income.

 

Aneta Nowak-Piechota Współczesne systemy podatku dochodowego od osób fizycznych

Streszczenie

Celem artykułu jest przedstawienie współczesnych systemów opodatkowania dochodów osób fizycznych. Autorka wskazuje w pierwszej kolejności, że w ramach systemu ogólnego wszystkie rodzaje przychodów podlegają łączeniu, a następnie opodatkowane są stawkami progresywnymi. Z kolei w dualnym systemie opodatkowania przychody podzielone są na dwie kategorie – przychody z pracy i przychody z kapitału. Pierwsza kategoria przychodów podlega opodatkowaniu stawkami progresywnymi, druga zaś stałymi. Podstawowa cecha systemu „pudełkowego” zakłada, że przychód jest klasyfikowany do trzech różnych ceduł (tzw. „pudełek”), w ramach których opodatkowany jest różnymi stawkami. Zalety i wady wyżej wskazanych współczesnych systemów opisane są szczegółowo w artykule.

W konkluzji autorka zauważa, że nie istnieje idealny system opodatkowania dochodów osób fizycznych. Każdy z opisanych modeli ma swoje mocne i słabe strony. W przeszłości uważało się, że ogólny system stanowi najlepsze rozwiązanie. Niemniej jednak okazało się, że nie jest możliwe zaimplementowanie tego reżimu w czystej formie. W związku z tym w wieli państwach, które przyjęły ten system opodatkowania zaadaptowano wiele cech systemów dualnych. Polska jest przykładem takiego państwa (w artykule wskazane są podstawowe cechy polskiego systemu opodatkowania dochodów osób fizycznych w kontekście współczesnych systemów opodatkowania tego rodzaju podmiotów).

Abstract

In the article contemporary personal income tax systems are described. It is underlined that under comprehensive income tax system all kinds of income are aggregated. Then, global income is subject to a tax scale with progressive rates. On the other hand, under dual income tax system total income is divided into two categories – labour income and capital income. The former is taxed at progressive rates, while the latter at a flat rate. The main characteristic of box system is that income is put into three different schedules (boxes) and is subject to different rates, depending on a box. The main advantages and disadvantages of these models of taxation, as discussed in detail in the article. The author underlines that the perfect personal income tax system does not exist. Each model of taxation has its advantages and disadvantages. In the past comprehensive income tax system was regarded as an ideal solution. However, as it turned out significant difficulties prevent the implementation of this regime in its “pure” form. Thus, in many countries, taxation systems, designed as comprehensive systems, in fact adopted some features of dual income tax systems. Poland is an example of that (in the article the main features of the Polish personal income tax system are described with reference to the contemporary personal income tax systems).

 

 Nr 1/2015

Włodzimierz Nykiel, Michał Wilk, Dopuszczalność żądania wydania przez doradcę podatkowego dokumentacji księgowej podatnika organom kontroli skarbowej w toku postępowania kontrolnego poza procedurą kontroli podatkowej

Streszczenie

Żądanie wydania dokumentacji księgowej podatnika przez doradcę podatkowego, zgłoszone przez organ kontroli skarbowej w toku postępowania kontrolnego poza procedurą kontroli podatkowej jest niedopuszczalne na gruncie obowiązujących przepisów. Tego rodzaju instrument prawny zastrzeżony został bowiem do wyłącznej kompetencji organów podatkowych czy organów kontroli skarbowej w toku kontroli podatkowej. Tym samym brak jest podstaw prawnych do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej skarbowej doradcy podatkowego, który odmawia wydania dokumentacji w takich okolicznościach.

Abstract

Requesting submitting of tax documentation from tax advisor, formulated by a taxaudit authority in the course of the audit proceedings outside the procedure of tax audit is inadmissible on the grounds of the regulations of tax law. Such in instrument is reserved exclusively for tax authorities in the course of tax audit procedure.˜ That being so there are no legal grounds for criminal charges for tax advisor whorefuses to submit tax documentation of a taxpayer outside the tax audit procedure.

 

Stefan Babiarz, Podatek od czynności cywilnoprawnych a przepisy o gospodarce nieruchomościami

Streszczenie

Zasadniczym celem artykułu jest wykazanie, że dla zastosowania wyłączenia z zakresu przedmiotowego ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wystarczające będzie stwierdzenie, iż sprawa podlegać będzie przepisom o gospodarce nieruchomościami, a sama czynność cywilnoprawna niekoniecznie musi być objęta i wskazana w tych przepisach. Kolejnym celem było dokonanie analizy określenia „przepisy o gospodarce nieruchomościami", użytego w art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c.

W artykule wykorzystano jako metodę badawczą analizę prawniczą (wykładnię) art. 2 pkt 1 lit. g) i innych u.p.c.c. oraz szeregu przepisów (art. 13-15, art. 27-36, art. 67- 91, art. 141 ust. 2, art. 200 ust. 2) ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wynik - przeprowadzona analiza wykazała, że zastosowanie wyłączenia z zakresu przedmiotowego ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie jest konieczne, by czynność cywilnoprawna była objęta i wykazana w przepisach o gospodarce nieruchomościami, a pojęcie „przepisy o gospodarce nieruchomościami" jest pojęciem szerszym, niż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Abstract

Interpretation of Article 2 subsection 1 item g) of the Act on tax on civil law transactions suggests that for the application of exclusion from the scope of the Act on tax on civil law transactions, it will be suœ cient if the case is subject to regulations on the management of real properties, and the civil law transaction itself does not necessarily have to be speciˆfied in this Act. Moreover, the term used in this Article – "regulations on the management of real properties" – may not be limited only to the regulations of the sole Act on the management of real properties and acts indicated in its Article 2 subsections 1–13. It also needs to be shown that the regulations of a given act govern the managementof real properties owned by the State Treasury or local government units, and the civil law transaction included in the scope of Article 1 of the Act on tax on civil law transactions was the subject matter of such Act.

 

Ziemowit Kukulski, Trendy w polskiej praktyce traktatowej po akcesji Polski do Unii Europejskiej

Streszczenie

Artykuł dotyczy trendów w polskiej praktyce traktatowej z państwami członkowskimi UE po akcesji Polski do tej organizacji. Autor analizuje wpływ na ich treść rekomendacji obu konwencji modelowych: OECD i ONZ – porównując zakres ich występowania w umowach zawartych w okresie przedakcesyjnym. Zdaniem Autora można zidentyfikować następujące trendy charakterystyczne dla polskiej praktyki traktatowej w okresie poakcesyjnym: 1) renegocjacja niektórych bilatralnych umów podtakowych z panstwami nalezącymi do UE, jednocześnie zmiana wielu zawarych w okresie przedakcesyjnym za pomocą protokołów zmieniających, 2) oparcie polskiej praktyki traktatowej o KM OECE, 3) obecność zaledwie kilku rekomendacji chakakterystycznych dla KM ONZ w bilateralnych umowach Polski z panstwami członkowskimi UE (np. art. 12 § 1 i 2 – przyznający państwu źródła prawo do opodtakwoania należności licencyjncyh, art. 13 § 4 – tzw. Klauzula nieruchomościowa oraz art. 18A § 2 i art. 18B § 3 – przyznający wyłączne prawo do opodatkownaia emerytur, rent I innych podobnych swiadczeń wypłacanych w ramach system ubezpoieczen społecznych państwu ich żródła). Autor wskazuje ponadto na nowe tredy w polskiej praktyce traktatowej w okresie podakcesyjnym. Zalicza do nich: 1) rosnącą obecność klauzul pozwalajacych na zmianę metody wyłącznei az progresją na metodę kredytu podatkwoego (ang. switch-over clauses) oraz innych ogólnych I szczególnych klauzul ograniczjaących korzyści wynikajace z bilateralnej umowy podtakowej, które zapobiegają unikaniu opodtakownaia i podwójnemu nieopodtakowaniu, 3) spadek znaczenia niektórych postanowień: artykułu poswięconego wolnym zawodom, oraz artykułu poświęconego profesorom, nauczycielom oraz pracownikom naukowo-badawczym – w porównaniu do bilateralnych umów podatkowych zawartych przez Polskę w okresie przedakcesyjnym. Zdaniem Autora, mimo, że sieć bilateralnych umów Polski z państwami należącymi do UE może być uznana za kompletną, wiele z nich wymaga udoskonalenia np. za pomocą protokołu zmieniającego o brakujące instrumenty umożliwiające dwustronną współpracę w sprawach podatkowych (np. obowiązkowy arbitraż w ramach procedury wzajemnego porozumiewania się, o którym mowa w art. 25 ust. 5 KM OECD w wersji z 2008r. czy o pomoc w poborze podatków – art. 27 KM OECD).

Abstract

The article deals with trends in Polish treaty practice with the EU Member States after Poland's accession to the EU. The Author analyses the influence of recommendation provided both by the OECD and UN Model Conventions on Polish treaty practice – as compared to the DTC's concluded before the accession. In Author's opinion, the main trends in Polish treaty practice after accession to the EU include: 1) renegotiation or changing by mean of amending protocol of many DTCs with the EU member states, 2) basing the Polish treaty practice on the OECD Model and 3) presence of a few characteristic recommendations for the UN Model in the Polish treaty practice (i.e. art. 12 § 1 and 2 – source taxation of royalties, art. 13 § 4 – immovable property clause, and art. 18A § 2 and art. 18B § 3 – exclusive source taxation of pensions paid within social security system). The Author notices also new trends in Polish treaty practice. These include: 1) incensement of the presence of switch-over clauses and other general and specific limitation of benefits clauses in Polish DTC's recently adopted in order to eliminate tax avoidance and double non-taxation, 3) decrease of importance in case of professional services article and professors, teachers and researchers article – as compared to the DTC's concluded by Poland before its accession to the EU. Although the Polish treaty network with the EU member states is completed, the Author comes to the conclusion that many of them still requires the improvement by introducing through amending protocols lacking instruments providing the mutual cooperation in tax matters between the two contracting states (i.e. arbitration as provided in art. 25 § 5 of the OECD Model [2008] or the assistance in collection of taxes – art. 27 of the OECD Model).

 

Paweł Pankiewicz, Aport do spółki prawa handlowego a podstawa opodatkowania w podatku od towarów i usług

Streszczenie

Wniesienie wkładu niepieniężnego innego niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część do spółki prawa handlowego jest co do zasady zdarzeniem podlegającym opodatkowaniu VAT. W celu prawidłowego rozliczenia podatku z tego tytułu kluczowe jest prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowanie. Jak się jednak okazuje, z uwagi na brak szczegółowych przepisów, w przedmiotowym zakresie występują liczne rozbieżności interpretacyjne. Celem artykułu jest omówienie istniejących w praktyce rozwiązań w zakresie ustalania podstawy opodatkowania VAT z tytułu aportu do spółek prawa handlowego wraz z oceną, które z nich powinno być uznane za prawidłowe w świetle przepisów o VAT, jego kluczowych zasad konstrukcyjnych wynikających z prawa UE oraz tez płynących z wyroków, interpretacji oraz doktryny prawa podatkowego.

Abstract

Contribution other than enterprise or organized part of enterprise to a commercial partnership or company is in principle a taxable event in VAT. In order to settle tax on such a legal transaction, a proper determination of taxable base is of pivotal importance. However, due to lack of detailed regulations, in this particular matter there are numerous interpretative divergences. The aim of this article is to discuss the existing approaches as regards determination of VAT taxable basis on contributions to commercial partnerships and companies together with assessment as which of them should be deemed correct in light of VAT regulations, its key construction rules stemming from the EU law as well as of theses from court verdicts, tax rulings and the tax law doctrine.

 

Paweł Grzybowski, Czynności sprawdzające a postępowanie podatkowe

Streszczenie

Głównym celem artykułu jest analiza regulacji obowiązującej Ordynacji podatkowej, pod względem normatywnej autonomii podatkowych czynności sprawdzających. Badania podjęte w ramach artykułu przyczynić mają się przede wszystkim do znalezienia odpowiedzi na pytanie, jaki charakter ustawodawca nadał podatkowym czynnościom sprawdzającym, oraz jaki jest obowiązujący stan regulacji tej instytucji w kontekście jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Przeprowadzone analizy, pozwolić mają na identyfikację tych normatywnych obszarów w zakresie czynności sprawdzających, które w praktyce dublować mogą założenia jurysdykcyjnego postępowania podatkowego.

Obecnie, w obliczu podjętych przez Komisję Kodyfikacyjną Ogólnego Prawa Podatkowego, prac nad stworzeniem „nowej Ordynacji podatkowej", analiza obowiązującej regulacji zmierzać powinna do identyfikacji obszarów wymagających normatywnego doprecyzowania w ramach przyszłych prac nad projektem ustawy. Dlatego też w konkluzjach autor wskazuje zbiór postulatów wobec ustawodawcy względem ewentualnego kształtu regulacji w nowym brzmieniu.

Całość rozważań koncentruje się wokół weryfikacji tezy, zgodnie z którą czynności sprawdzające w obecnym kształcie tworzą zespół prawnie określonych czynności organów podatkowych I instancji o charakterze kontrolnym, podejmowanych w ramach odrębnej od jurysdykcyjnego postępowania podatkowego procedury podatkowej.

Autor postuluje kontynuację normatywnego wyodrębnienia procedury czynności sprawdzających na gruncie „nowej Ordynacji podatkowej", jednocześnie wskazując na konieczność eliminacji dotychczasowych mankamentów tej regulacji.

Abstract

This article is an analysis of the current Tax Ordinance. The main theme of this paper is the essence of the measures of control and answer to the question of the importance of this institution for tax liability. The article shows the dependences between the measures of control and the tax proceeding. The analysis allows to identify those areas in terms of normative the measures of control, which in practice can duplicate the assumptions of jurisdictional tax proceeding.

Current work on creating a „new Tax Ordinance", require analysis of the current regulations in order to identify areas in need of normative explanation. Therefore, in the conclusion the author indicates a collection of postulates for the legislature.

The whole discussion revolves around the verification of the thesis, according to which the measures of control are separate from the tax proceedings. The author postulates a continuation of the isolation the measures of control in the „new Tax Ordinance", but points that it is need of eliminate errors of the applicable regulations.

 

Iwona Biernat-Baran, Ochrona praw podatnika w świetle Konstytucji RP

Streszczenie

 

Prawo podatkowe jest ściśle determinowane zasadami konstytucyjnymi. Przepisy  Konstytucji RP nie są przepisami prawa podatkowego, ale wpływają one na prawidłowe standardy tworzenia prawa podatkowego. Tym samym można je uznać za zasady dotyczące również prawa podatkowego. Celem artykułu jest wskazanie konkretnych zasad prawnych i przepisów gwarantujących podatnikowi ochronę w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej w świetle obowiązujących przepisów Konstytucji RP. Konstytucja RP jest aktem najwyższej rangi w Polsce, a wynikające z niej uregulowania mogą być z powodzeniem stosowane przez podatników w trakcie kontroli podatkowej.

 

Nr 2/2015

Włodzimierz Nykiel, Małgorzata Sęk, Ogłoszenie upadłości a bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego

Streszczenie

Wątpliwości i spory w zakresie wykładni i stosowania przepisów regulujących instytucję przedawnienia zobowiązania podatkowego często dotyczą samego biegu terminu przedawnienia, a szczególnie dnia początkowego terminu przedawnienia, zawieszenia i przerwania jego biegu. Celem tego artykułu jest wyjaśnienie jednej z takich wątpliwości: udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ogłoszenie upadłości, które nastąpiło po upływie terminu płatności podatku, ale przed końcem roku kalendarzowego, w którym ten termin płatności upłynął, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wymaga to uprzedniego ustalenia, od kiedy biegnie termin przedawnienia.

Abstract

Doubts and disputes concerning the interpretation and application of the rules governing the institution of limitation of tax liability often concern the limitation period itself, and especially the starting day of the limitation period, suspension and interruption thereof. The purpose of this article is to clarify one of these doubts: to determine whether the bankruptcy, which took place after the deadline for payment of the tax, but before the end of the calendar year in which the payment deadline expired, interrupts the limitation period. This requires a prior determination of when the period of limitation starts.

 

Przemysław Ostojski, Powołanie się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej albo nieodpłatnego nabycia prawa majątkowego

Streszczenie

Treść artykułu dotyczy problematyki przesłanek zastosowania sankcyjnej stawki podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od spadków i darowizn, ze względu na niewykazanie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu i brak zapłaty należnego podatku. Czynnością wywołującą powstanie prawa do wymiaru podatku według stawki sankcyjnej jest powołanie się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej albo nieodpłatnego nabycia prawa majątkowego.

W założeniu opracowanie ma być próbą wykazania, że analizowana instytucja jest częścią złożonego systemu sankcji za zatajenie przed organami podatkowymi przedmiotów podlegających opodatkowaniu. W związku z tym nieuzasadnione jest zawężanie stosowania sankcyjnej stawki podatku do niektórych tylko sytuacji odpowiadających hipotezie analizowanych norm prawnopodatkowych.

W wyniku powyższej analizy należy dojść do przekonania, że powołanie się przez podatnika w toku każdego postępowania podatkowego lub kontrolnego, kontroli podatkowej lub czynności sprawdzających – na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej albo nieodpłatnego nabycia prawa majątkowego, powinno skutkować wymiarem podatku według podwyższonej – 20% stawki, o ile podatnik nie wykazał zdarzenia podlegającego opodatkowaniu i nie uiścił należnego podatku. „Powołanie się", w znaczeniu nadanym temu wyrażeniu przez art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.c.c. oraz art. 6 ust. 4 u.p.s.d., nie musi stanowić szczególnej, odrębnej czy kwalifikowanej czynności podatnika.

 

Hanna Filipczyk, Refleksje o przedmiocie podatku dochodowego

Streszczenie

W artykule przedyskutowano problem sposobu określania przedmiotu i zakresu podatku dochodowego. Mimo inherentnych trudności spowodowanych nieuchronną rozbieżnością między normatywnym (prawnym) pojęciem dochodu a jego pojęciem ekonomicznym oraz samym dochodem (teza o ektopii; J. Prebble, B. Brzeziński), ustalenie prawnego pojęcia dochodu jest nieodzowne w wykładni operatywnej i stosowaniu przepisów ustaw o podatkach dochodowych. Jest ono pokrewne pojęciu dochodu Haiga-Simonsa, jako jego adaptacja – z modyfikacjami wynikającymi z jego prawnej konwencjonalizacji. Właściwe jest posługiwanie się nim w określaniu przedmiotu i zakresu opodatkowania podatkiem dochodowym.

Wnioski teoretyczne ilustruje analiza stanowiska sądów administracyjnych w sprawie skutków podatkowych wypłaty dywidendy w formie rzeczowej.

Abstract

The paper discusses the problem of how the object and scope of income tax should be determined. Despite inherent difficulties in doing so, caused by the normative (legal) concept of income, its economic concept and income itself inevitably diverging (ectopia thesis; J. Prebble, B. Brzeziński), establishing the legal concept of income is indispensable in the operative interpretation and application of income tax laws provisions. It is akin to the Haig-Simons concept of income, being its adaptation – subject to modifications resulting from its legal conventionalisation. It is appropriate to use this concept in determining the object and scope of income taxation.

Theoretical conclusions are illustrated by the analysis of the position of administrative courts on tax implications of the dividend distribution in kind.

 

 

Katarzyna Knawa, Outsourcing w działalności banków w kontekście orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE i interpretacji art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług

Streszczenie

 

 

 

Niniejszy artykuł jest próbą podsumowania dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego zakresu zwolnienia z VAT czynności, które stanowią odrębną całość, są właściwe i niezbędne do świadczenia usługi zwolnionej. Implementację tego dorobku stanowi art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten, wobec użycia pojęć niedookreślonych, stał się przedmiotem wielu kontrowersji i sprzecznych interpretacji w praktyce stosowania prawa podatkowego i w orzecznictwie. Niektóre z nich w jaskrawy sposób przeczą tezom Trybunału, co prowadzi do nieprzestrzegania zasady interpretacji przepisów prawa polskiego w zgodzie z prawem unijnym.

Co prawda orzecznictwo TSUE może zostać pominięte w procesie interpretacji normy krajowej, ale jedynie do momentu, w którym wykładnia przepisu krajowego jest korzystniejsza dla podatnika. Przy interpretacji, która zawęża zakres zwolnienia w stosunku do tej przyjętej przez TSUE - sąd krajowy zobowiązany jest do badania normy krajowej w kontekście unijnej. W szczególności sąd jest zobowiązany do zbadania znaczenia normy unijnej zgodnie z jej znaczeniem nadanym przez interpretujące ją orzecznictwo oraz porównania jej z normą polską. Stąd też wydaje się konieczne przypomnienie genezy art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług i usystematyzowanie poglądów na temat tego, jak przepis ten powinien być rozumiany w kontekście prawa Unii Europejskiej.

Abstract

This article is aimed to summarise the achievements of jurisprudence of the European Union Court of Justice regarding exemption of actions which are distinct as a whole, are specific and perform essential functions of the exempt service. The CJEU judgements have been implemented in Poland through Article 43 section 13 of the Statute on Value Added Tax. The indeterminate terms used in the provision are however the source of controversies and contrary interpretations in the tax practice and local jurisprudence. Some of them are clearly contrary to the theses presented by the CJEU, which entails breach of interpretation rule that requires local laws to be interpreted in the light of the EU provisions. It is true that the CJEU judgements can be disregarded while interpreting local laws however only to the extent where the local law interpretation is more favourable for the taxpayer. Should the interpretation narrowed the scope of exemption as compared to the point of view presented by CJEU the Polish court is obliged to examine local provisions in the light of the UE one. Thus the Polish courts are in particular obliged to explore the meaning of the UE law provision as interpreted by the respective CJEU judgements and compare the result with the Polish law interpretation.

Therefore it seems to be necessary to remind the source of Article 43 section 13 of the statute on Value Added Tax and to systematise notions on how this provision should be construed in the light of the EU law.

 

 

 

Katarzyna Bronżewska, Filip Majdowski, Badania i rozwój - jak zwiększyć polską innowacyjność poprzez politykę podatkową?

Streszczenie

 

 

Niniejszy artykuł zakreśla cele polityki podatkowej w zakresie działalności badawczo-rozwojowej, przedstawia obecnie funkcjonujące w Polsce preferencje podatkowe oraz proponowane zmiany legislacyjne z wiosny 2015 r. Omawia także wybrane rozwiązania funkcjonujące w Holandii oraz Wielkiej Brytanii (m.in. tzw. patent box) oraz aktualne prace na forum OECD oraz UE, które mogą wskazać kierunki de lege ferenda.

Abstract

The article discusses tax policy with respect to research and development (R&D) activities, presents the status quo of Polish tax incentives in this area as well as the proposed legislative amendments from spring 2015. It also analyzes selected Dutch and British solutions (patent boxes) and the ongoing work by the OECD and EU that might indicate the future Polish approach to taxation of R&D activities.

 

Michał Masior, Wpływ uregulowań prawnopodatkowych na ochronę rodziny

Streszczenie

W artykule oceniono polski system podatkowy ze względu na realizację konstytucyjnie unormowanej ochrony rodziny. Na podstawie polskiej literatury prawniczej na ten temat i przeglądu aktów prawnych zanalizowano rozwiązania odzwierciedlające specyfikę relacji rodzinnych i te o wyraźniejszym prorodzinnym charakterze. Znajdują się one przede wszystkim w konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od spadków i darowizn. Zidentyfikowano też szereg innych norm, które pełnią ogólniej funkcję socjalną, a mogłyby nieco na wyrost zostać uznane za powiększające dobrobyt rodzin. Jest to przypadek podatków obrotowych: podatku od towarów i usług, akcyzy, ale także zwolnień w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wskazano w końcu na unormowania nieistniejące a potencjalnie prorodzinne oraz na istniejące i faktycznie antyrodzinne.

Abstract

The article assesses Polish tax law with regards to the principle of family protection established in the Constitution. Drawing from the literature and the statutes the author provides an overall picture of the stipulations, which refer to or are supportive of family. Some of them serve more general social functions. Personal income tax and inheritance and donations tax are best suited to realize family policy goals. Value added tax and excise tax can at most contain only some general socially motivated elements. The analysis is complemented by the general comments on possible family-serving solutions absent in the tax law and the provisions, which penalize family ties.

 

Nr 3/2015

Ziemowit Kukulski, Praktyka traktatowa państw BRICS a bilateralne umowy podatkowe z Polską

Streszczenie

Artykuł dotyczy praktyki traktatowej państw BRICS i bilateralnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez te państwa z Polską. Autor analizuje w nim najważniejsze cechy bilateralnych umów podatkowych, których stronami są państwa BRICS, ocenia wpływ KM ONZ na ich postanowienia i rozważa możliwy wpływ praktyki traktatowej państw BRICS na umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierane przez inne kraje w przyszłości. Zdaniem Autora, obecny rozwój gospodarczy i towarzyszący mu wzrost politycznego znaczenia państw BRICS może doprowadzić do poważnych zmian w obszarze międzynarodowego prawa podatkowego. Wypracowany przez OECD i ONZ i udoskonalany przez dekady kompromis dotyczący norm rozdzielających roszczenia podatkowe między umawiające się państwa w stworzonych przez te organizacje wzorcach bilateralnej umowy podatkowej, może zostać podważony pod wpływem interesów fiskalnych państw BRICS.

Polska jest stroną bilateralnych umów podatkowych z Rosja, Indiami, Chinami i RPA. Umowy te zostały zawarte w początkowym stadium rozwoju praktyki traktatowej zarówno Polski jaki i państw BRICS i oparte są na pierwotnych wersjach KM OECD i KM ONZ, z przewagą rozwiązań wzorowanych na KM ONZ. Jedynym wyjątkiem jest bilateralna umowa podatkowa Polski z Indiami zmieniona za pomocą protokołu podpisanego w 2013 r., który wprowadził do niej wiele nowoczesnych rozwiązań, w tym instrumenty umożliwiające międzynarodową współpracę w sprawach podatkowych, klauzulę ograniczającą korzyści wynikające z bilateralnej umowy podatkowej oraz uchylił klauzulę fikcyjnego zaliczenia (ang. tax sparning credit). Autor wyraża opinię, że nadszedł właściwy czas by podobne zmiany wprowadzić do umów Polski z pozostałymi państwami BRICS. Ponadto Polska mogłaby rozważyć potrzebę zawarcia bilateralnej umowy podatkowej z Brazylią, choćby przez wzgląd na istnienie historycznych związków między oboma krajami od końca XIX w. (trzeci pod względem liczby Polonii kraj na świecie).

Abstract

This article deals with the treaty practice of the BRICS countries with respect to the double taxation conventions concluded by these states with Poland. The Author analyzes the main features of bilateral tax treaties existing in the treaty practice of the BRICS countries, evaluates the impact of the UN Model Convention on them and discusses future possible influence of the BRICS on the DTCs concluded by other countries in the world. In Author's opinion the recent economic growth and political importance of the BRICS countries may lead to the significant changes in the area of international taxation. The compromise in allocating of taxing powers between the two contracting states reached and improved by decades by the OECD and the UN in their Model Conventions might be challenged by the BRICS countries' fiscal interests.

Poland is a party of DTCs with Russia, India, China and South Africa. All of these DTCs were concluded in the early stages of transformation and are based on initial versions of the OECD and UN Models. The only exception is the DTC concluded between Poland and India, changed via the amending protocol signed in 2013 introducing many recent developments especially instruments enabling bilateral cooperation in tax matters, LOB clause and abolishing tax sparing credit. In Author's opinion there is a right time for the similar changes with respect to DTCs concluded with the other BRICS countries. Moreover, Poland may consider concluding DTC with Brazil, due to the existence of historical connections between these two countries since the end of 19. century (third largest Polish diaspora in the World).

 

Rafał Aleksander Nawrot, Wynagrodzenia dyrektorskie ze spółek maltańskich - unikanie czy uchylanie się od opodatkowania?

Streszczenie

Niniejszy artykuł poddaje analizie problematykę prawnopodatkową wypłaty wynagrodzenia członka zarządu spółki maltańskiej do osoby fizycznej będącej polskim rezydentem podatkowym. Mechanizm ten cieszy się w ostatnich latach znaczącą popularnością jako metoda międzynarodowego unikania opodatkowania dochodu, czego dowodem jest duża ilość wydawanych w tym zakresie interpretacji indywidualnych prawa podatkowego. Dokonana w niniejszej publikacji autorska analiza prawa maltańskiego oraz polsko-maltańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania prowadzi do wniosku, iż wynagrodzenia dyrektorskie sensu stricte wypłacane ze spółek maltańskich do osób fizycznych, będących polskimi rezydentami podatkowymi, są opodatkowane na Malcie bez względu na fakt wykonywania obowiązków dyrektorskich na terytorium Malty lub zagranicą.

Jednocześnie wynagrodzenia te są zwolnione z opodatkowania w Polsce na podstawie postanowień polsko-maltańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. A contrario wynagrodzenia dyrektorów spółek maltańskich, będących polskimi rezydentami podatkowymi, wypłacane z innych tytułów prawnych niż zarządzanie tymi spółkami i nadzór nad ich działalnością są zwolnione z opodatkowania na Malcie, podlegając opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych. W efekcie z uwagi na brak możliwości legalnego podwójnego nieopodatkowania wynagrodzeń dyrektorskich wypłacanych ze spółek maltańskich (opodatkowanie wystąpi w Polsce albo na Malcie) objęcie funkcji członka zarządu spółki maltańskiej nie stanowi metody międzynarodowego uniknięcia opodatkowania. To zaś prowadzi do tezy o istnieniu rozbieżności pomiędzy deklaracjami podatkowymi polskich podatników uzyskujących te należności, a wypłacającymi je spółkami maltańskimi, tj. zadeklarowania przez polskich podatników w swym rocznym zeznaniu podatkowym uzyskania wynagrodzeń dyrektorskich sensu stricte, a więc w rozumieniu art. 16 umowy polsko-maltańskiej, przy jednoczesnym zadeklarowaniu tych należności po stronie maltańskiej jako wypłat dyrektorskich z innych tytułów prawnych, a więc w rozumieniu art. 15 umowy polsko-maltańskiej.

W ten tylko sposób można bowiem doprowadzić do podwójnego nieopodatkowania dochodu przy wypłacie wynagrodzenia członka zarządu spółki maltańskiej, co wypełnia znamiona uchylania się od opodatkowania. Dowód powyższej tezy stanowi podstawowy cel badawczy niniejszej publikacji, wypełniając pewną lukę w dotychczasowym polskim piśmiennictwie.

Abstract

This article analyses the issue of tax and legal qualification of directors' remunerations received by Polish tax residents from Maltese companies. This mechanism became quite popular in recent years as a way of tax avoidance, what comes out of the high number of individual tax rulings granted by Ministry of Finance in this respect. The analysis of the Maltese law and Polish-Maltese double taxation treaty leads to conclusion that directors' remunerations in strict sense paid out by Maltese companies to Polish tax residents are taxed in Malta with no regard to the fact if the directors' duties are carried out in Malta or outside its territory. At the same time these remunerations are tax exempted in Poland in accordance with regulations of Polish-Maltese double taxation treaty.

In contradiction to what was mentioned above remunerations of Maltese companies' directors who are Polish tax residents paid out on a different legal basis than management and supervision on these companies are tax exempted in Malta and taxed in Poland on general terms. As a consequence of lack of possibility of legal double non-taxation of directors' remunerations paid out from Maltese companies (taxation appears in Poland or in Malta) director's appointment in such companies does not constitute a way of international tax avoidance.

This leads to a thesis of significant inconsistencies between tax returns of Polish taxpayers receiving these remunerations and tax returns of Maltese companies which pay out these charges, i.e. Polish taxpayers declare in their annual tax returns the receipt of directors' remunerations in strict sense (in the meaning of art. 16 of Polish-Maltese double taxation treaty) and simultaneously the Maltese companies declare this amounts as directors' salaries based on different legal titles (in the meaning of art. 15 of Polish-Maltese double taxation treaty). Only in the above way a double non-taxation of Maltese company director's remuneration can be provided, what constitutes tax evasion. A proof of this thesis is the major scientific aim of this publication, filling in a certain gap in present Polish publications.

 

Marcin Łoboda, Pełnomocnictwo w Ordynacji podatkowej – nowe regulacje prawne

Streszczenie

Blankietowość dotychczasowych przepisów w zakresie pełnomocnictwa wymuszała konieczność korzystania z bogatego orzecznictwa sądowego oraz komentarzy, co jest szczególnie kłopotliwe z punktu widzenia ochrony praw podatnika oraz konieczności zachowania wyważonego interesu publicznego i interesu podatnika. Kompleksowe uregulowanie tej instytucji wprowadzone ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r. poz. 1649) ma fundamentalne znaczenie dla uprawnienia do podejmowania działań w cudzym imieniu w sferze stosunków, do których ma zastosowanie Ordynacja podatkowa i jest wyrazem nowoczesnej i dojrzałej kodyfikacji ogólnego prawa podatkowego.

Oprócz pełnomocnictwa szczególnego upoważniającego do działania we wskazanej sprawie, będącego odwzorowaniem dotychczasowych przepisów, ustawodawca wprowadził instytucję pełnomocnictwa ogólnego, która bazując na dotychczasowym orzecznictwie, a w praktyce funkcjonowała od dłuższego czasu. Bezbłędnie funkcjonująca baza danych zawierająca informacje o pełnomocnictwach ogólnych, z jednej strony jest niezbędnym elementem profesjonalnej i sprawnej administracji podatkowej, natomiast z drugiej ułatwieniem dla profesjonalnych pełnomocników. Ostatnim rodzajem pełnomocnictwa wskazanego w art. 138a § 2 jest pełnomocnictwo do doręczeń, którego ustanowienie jest obowiązkiem strony w pewnych sytuacjach wymienionych w przepisach regulujących tę kwestię.

Obecne rozwiązania obowiązują od 1 stycznia2016r, natomiast część przepisów dotyczących pełnomocnictwa ogólnego wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2016 r.

Abstract

Openess of existing legislation concerning power of attorney forced the need to use judicial decisions and commentaries in the process of its application, which is particularly troublesome for the protection of taxpayers' rights and the need to maintain the balance between public interest and the interests of the taxpayer. Comprehensive regulation of this institution introduced by the Act of 10 September 2015 is of fundamental importance for acting on someone else's behalf in the sphere of legal relations, to which the Tax Ordinance applies and is an expression of a modern codification of the general tax law.

In addition to the special (specific) power of attorney authorizing to act in a given case, which reflects existing regulations, the legislator introduced the institution of a general power of attorney, which is based on existing case law and has functioned for a long time in practice. Flawlessly functioning database containing information on general PoAa, on the one hand is an essential element of professional and efficient tax administration, on the other facilitation for professional representatives.

The last type of power of attorney recently implemented to the Tax Ordinance is a power of attorney for the delivery, the establishment of which is the responsibility of the party of the proceedings in certain situations specified in the law.

Those regulations are effective from 1 January 2016 while some provisions on the general power of attorney entered into force on 1 July 2016.

 

Justyna Zając-Wysocka, Wybrane aspekty refakturowania na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług

Streszczenie

Przedstawione powyżej opracowanie poruszające problematykę charakteru instytucji refakturowania na gruncie obecnej ustawy o VAT pozwala na przedstawienie konkretnych wniosków. Niewątpliwie przedmiotowa konstrukcja w aktualnym kształcie nie może być utożsamiana z prostym zwrotem kosztów świadczonych przez podatnika usług. Koronnym argumentem przemawiającym za powyższą teza jest treść art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, przewidująca fikcję prawną, w myśl której podmiot refakturujący usługę traktowany jest jak jej wykonawca. Powyższa cecha refakturowania wiąże się z koniecznością postrzegania wskazanej instytucji w sposób odrębny od prostego zwrotu kosztów.

Oceniając instytucję refakturowania w kontekście konstrukcji usługi kompleksowej, należy zauważyć również, iż refakturowaniu podlegać może jedynie świadczenie jednolite jako całość. Sam charakter usługi kompleksowej uniemożliwia bowiem stosowanie art. 8 ust 2a w odniesieniu do tzw. świadczeń pomocniczych. Dla określenia, czy w konkretnym przypadku możliwe jest dokonanie refakturowania, konieczne jest zatem każdorazowe przeanalizowanie cech konkretnego zespołu usług w kontekście jego jednolitości – wniosek ten dotyczy również refakturowania usług dostarczania mediów w zakresie wykonywanej usługi najmu lokalu.

Jako klasyczny przykład usługi refakturowanej służyć może tzw. „świadczenia podwykonawców", którzy w konkretnych przypadkach wykonują usługi we własnym imieniu, działając jednak na rzecz głównego wykonawcy. Obowiązek podatkowy z tytułu refakturowanych usług powinno określać się na zasadach ogólnych – powstaje on w momencie wykonania usługi refakturowanej. W przypadku natomiast, gdy chwila powstania obowiązku podatkowego związana jest z chwilą sporządzenia faktury, decydujący będzie moment wystawienia tzw. refaktury.

Abstract

The above elaboration, which concerns about the nature of the institution of reinvoice on the basis of the current VAT Act, allows to give some conclusions. Undoubtedly, reinvoice in the present form cannot be identified with a simple reimbursement of the costs of services provided by the taxpayer. The strong argument for the thesis presented hereinabove is Article 8. 2a of the VAT Act, which provides a legal fiction whereby an entity who resells service is treated as its provider. This feature of reinvoice requires the thereof perception in a manner distinct from a simple reimbursement.

Assessing the reinvoice in the context of services of a complex nature, it should be noticed that only complex services in whole can be resold. The very nature of a complex service makes impossible using Art. 8.2a for ancillary services. To determine whether it is possible to resell a service in a particular case, it is necessary to analyze the characteristics of a specific group of services in the context of its complexity - this conclusion also concerns the reselling of utilities, supplied in terms of the rental service.

As a classic example of resold service can be used services provide by subcontractors, who perform services in their own name, but on behalf of the main contractor. Tax liability from resold services should be defined at general principles - it arises at the time when resold service is supplied. By contrast, when arising of tax liability is associated with the time of preparing the invoice, the while of preparing the reinvoice will be a decisive moment.

 

Mateusz Langer, Głos w sprawie partycypacji samorządu terytorialnego w podatkach państwowych

Streszczenie

Celem niniejszego opracowania jest ukazanie alternatywnych form partycypacji władz samorządowych we wpływach z podatków państwowych, które odznaczają się większym potencjałem finansowym niż obecnie obowiązujące rozwiązania. Szczególnie dużo miejsca autor poświęcił przybliżeniu założeń teoretycznych, leżących u podłoża dwóch wariantów takich zmian: dywersyfikacji źródeł dochodów oraz wydzieleniu części bazy podatkowej i przekazaniu jej we władanie samorządu. Materiał analizowany w artykule może służyć nie tylko jako podstawa do pełniejszego uzasadnienia tych propozycji, lecz nade wszystko jako doskonały punkt wyjścia do przyszłej refleksji nad oceną możliwości wprowadzenia ich w życie.

Abstract

The goal of the article is an attempt to present the alternative methods of participation in receipts from state taxes obtained by local authority in Poland. In particular, the author has devoted a lot of space to assess the theoretical assumptions underlying the two variants of these changes: diversification of income sources, and separate the section of the tax base and delegate locally. The whole of discussion tries to demonstrate the validity of the proposed solutions. This leads to practical recommendations on the selected issues of the local finance system in Poland.

 

Jakub Wirski, Kwalifikacja przychodów nierezydentów z tytułu płatności za oprogramowanie i świadczenie usług Cloud Computingu

Streszczenie

Celem niniejszego artykułu jest dokonanie kwalifikacji przychodów nierezydentów z tytułu wybranych płatności typowych dla gospodarki cyfrowej. Artykuł odnosi się do kwalifikacji wynagrodzeń za oprogramowanie na gruncie krajowego i międzynarodowego prawa podatkowego. W tym zakresie przeanalizowane zostały następujące płatności: za korzystanie z praw autorskich do oprogramowania (uwzględniając sytuację, gdy oprogramowanie dostarczane jest użytkownikowi końcowemu), za przeniesienie tych praw oraz za sprzedaż kopii oprogramowania w sytuacji, gdy prawo autorskie w tym zakresie uległo wyczerpaniu.

Artykuł zawiera także analizę charakteru opłat z tytułu świadczenia usług Cloud Computingu zarówno na gruncie prawa krajowego, jak i międzynarodowego prawa podatkowego, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów odnoszących się do płatności za korzystanie z praw autorskich, za usługi przetwarzania danych, za prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego oraz za usługi techniczne.

Abstract

The aim of this article is to analyse the characterisation of income typical for the digital economy, derived by non-residents. The article refers to the payments for software from both perspectives – the Polish tax law and the international tax law. The following sorts of payments were analysed in this respect: for the use of a copyright on software (including payments for so-called end-user licences), for the sale of a copyright on software and for the sale of a copy of software in case of an exhaustion of a copyright in this area. The article encompasses also analysis of the characterisation of payments for Cloud Computing services from both perspectives – the Polish tax law and the international tax law, especially provisions of law related to the following payments: for the use of a copyright, for data processing services, for the use of technical equipment and for technical services.

 

Nr 4/2015

Ziemowit Kukulski, Taxation of Capital Investment Income in DTCs concluded by Poland with the Czech Republic, Hungary and Slovakia – Recent Developments

Streszczenie

Artykuł dotyczy opodatkowania dochodów z kapitałów pieniężnych na gruncie bilateralnych umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania dochodu i majątku zawartych przez Polskę z Republiką Czeską, Węgrami i Słowacją. Autor analizuje w nim wpływ rekomendacji KM OECD i KM ONZ na polską praktykę traktatową w odniesieniu do opodatkowania dywidend, odsetek i należności licencyjnych, w tym w umowach Polski z Republiką Czeską, Węgrami i Słowacją. W ocenie Autora, umowy Polski z tymi państwami łączą rozwiązania oparte na KM OECD jeśli chodzi o eliminację podwójnego opodatkowania dywidend i odsetek oraz na KM ONZ w zakresie należności licencyjnych. Podobieństwo norm rozdzielających roszczenia podatkowe w odniesieniu do tych kategorii przychodów (dochodów) rodzi podobne problemy związane ze stosowaniem tych umów. Problemy te koncentrują się wokół właściwej kwalifikacji prawnej dla celów opodatkowania dywidend wypłacanych przez spółkę komandytowo-akcyjną zagranicznym akcjonariuszom zanim Polska zmieniła w 2013 uregulowania w tym zakresie obowiązujące w podatku dochodowym od osób prawnych oraz należności licencyjnych. W przypadku należności licencyjnych, zastosowanie właściwej normy rozdzielającej roszczenia podatkowe między umawiające się państwa jest utrudnione ze względu na szeroką, opartą na KM ONZ, definicję „należności licencyjnych. Zarówno jedno jak i drugie zagadnienie dotyczy bilateralnych umów podatkowych zawartych przez Polskę z Republiką Czeską, Węgrami i Słowacją; Autor ilustruje je analizując najnowsze orzecznictwo polskich sądów administracyjnych.

Abstract

The article deals with taxation of capital investment income in DTCs concluded by Poland with the Czech Rep., Hungary and Slovakia. The Author analyses the influence of recommendation provided both by the OECD and UN Model Conventions on Polish treaty practice with respect to taxation of dividends, interest and royalty payments in DTCs concluded by Poland with the Czech Rep., Hungary and Slovakia. In Author's opinion, Poland's DTCs with all of these countries share similar features: they are based on the OECD Model with respect to dividend and interest taxation and on the UN Model in case of royalties. Similar approaches adopted in DTCs concluded by Poland with the Czech Rep., Hungary and Slovakia lead to similar problems related with proper qualification for taxation purposes dividend payments made by a Polish joint-stock partnership to its foreign shareholders before Poland introduced new CIT-regime in 2013 and royalties. In the last case, the application of rules allocating taxing rights between two contracting states is disturbed by the broad, based on the UN Model's recommendations, definition of royalties. All above-mentioned issues arising on the basis of application of DTCs concluded by Poland with the Czech Rep., Hungary and Slovakia, are illustrated by the analysis of judgments and resolutions of administrative courts in Poland.

 

Michal Radvan, Taxation of Business Income in the Czech Republic

Streszczenie

W tekście wskazuje się na podatek dochodowy płacony przez przedsiębiorców w Republice Czeskiej i zajmuje się konstrukcją podatku, a zwłaszcza podstawy opodatkowania. Przedsiębiorcy mają możliwość korzystania z tak zwanych kosztów ryczałtowych. Głównym celem artykułu jest potwierdzenie lub obalenie hipotezy, że te ryczałtowe wydatki są bardzo wysokie w porównaniu do innych krajów. Artykuł opisuje i analizuje prawne uregulowania w tym obszarze de lege lata i definiuje mocne i słabe strony aktualnego rozporządzenia. Na koniec proponowane są propozycje de lege ferenda.

Abstract

The text points out the income tax paid by entrepreneurs in the Czech Republic and deals with the construction of the tax and especially the tax base. Entrepreneurs have a possibility to use so called lump sum expenses. The main goal of the article is to confirm or disprove the hypothesis that these lump sum expenses are extremely high compared to other countries. The article describes and analyzes legal regulation in this area de lege lata and defines strengths and weaknesses of up-to-date regulation. At the end, proposals de lege ferenda are drafted.

 

 

Jakub Wirski, Koncepcja ograniczonego obowiązku podatkowego w odniesieniu do usług niematerialnych w świetle orzecznictwa i zmiany przepisów od 1 stycznia 2017 r.

Streszczenie

Ustawy o podatkach dochodowych zawierają przepisy dotyczące zasady ograniczonego obowiązku podatkowego, związanej z dochodami „osiąganymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane, wobec czego jest przedmiotem sporów interpretacyjnych dotyczących przede wszystkim opodatkowania usług niematerialnych, podczas gdy jego rozumienie jest kluczowe w celu określenia zakresu roszczeń podatkowych przysługujących Polsce jako państwu źródła.

Wobec powyższego, artykuł zawiera analizę linii orzeczniczych odnoszących do rozumienia analizowanego pojęcia i związanych z nimi łączników podatkowych, jak również stanowisko Autora w tym zakresie. Artykuł zawiera także opis nowelizacji przepisów odnoszących się do ograniczonego obowiązku podatkowego, jak również jej wpływ na rozumienie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej nowelizacji.

Abstract

Acts on income taxes contain provisions concerning the limited tax liability concept and income derived "in the territory of Poland". This expression is not directly defined thus it is subject to different interpretations, especially regarding taxation of intangible services. The way of interpretation of mentioned concept is exceedingly important due to the need to circumscribe the range of tax claims appertaining to Poland as a source state.

In the view of foregoing, the Author presents existing interpretation lines in the jurisprudence and attempts to interpret mentioned expression. Moreover, the legal amendment of the limited tax liability concept is also described and analysed as well as its influence on an interpretation of provisions, which were in force before this amendment.

 

 

Edgar Drozdowski, Indywidualne interpretacje przepisów podatkowych – problemy natury prawnokonstytucyjnej i prakseologicznej

Streszczenie

W artykule poddaje się krytyce instytucję indywidualnych interpretacji podatkowych w zakresie jej zgodności z konstytucją i praktycznych aspektów jej funkcjonowania. Celem artykułu jest po pierwsze wskazanie na wątpliwości natury konstytucyjnej co do zgodności instytucji interpretacji indywidualnych z art. 7, 32, 84 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po drugie wykazanie negatywnego wpływu instytucji indywidualnych interpretacji podatkowych na działalność administracji podatkowej i sądownictwa administracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uwagach końcowych artykułu autor przedstawia propozycje zmian niwelujących lub ograniczających omawiane w artykule problemy związane z funkcjonowaniem indywidualnych interpretacji podatkowych. Autor proponuje likwidację instytucji indywidualnych interpretacji podatkowych wskazując na alternatywne rozwiązania pozwalające zapewnić podatnikowi pewność w stosowaniu prawa podatkowego. Jeśli to nie okazałoby się możliwe, autor wskazuje również na sposoby usprawnienia funkcjonowania indywidualnych interpretacji podatkowych.

Abstract

The article offers a critique of the institution of advance tax rulings with regards to the practical aspects of its functioning and its conformity to the constitution. The aim of the article is first of all to indicate particular doubts between advance tax rulings and art. 7, 32, 84 and 217 of the Constitution of the Republic of Poland. Secondly, the negative impact the advance tax rulings have on the functioning of both the tax administration and the administrative judiciary, especially the Financial Chamber of the Supreme Administrative Court.

The article will conclude by presenting proposals that aim to eliminate or limit the issues regarding the functioning of advance tax rulings. The author proposes to eliminate the institution of advance tax rulings and offers alternative solutions that guarantee legal certainty in the application of the tax legislation. If the solutions are not feasible, the author offers ways of improving the functioning of the advance tax rulings.

 

Justyna Zając-Wysocka, Konieczność wykazywania i badania statusu podatnika jako warunek weryfikacji prawidłowości rozliczeń VAT

Streszczenie

Przedmiotowa praca dotyczy problematyki obowiązków weryfikacyjnych, ciążących na podatniku podatku od towarów i usług w zakresie realizowanych przez niego transakcji gospodarczych. W ramach przeprowadzonej analizy autor wykazuje, iż konieczność wzajemnej weryfikacji statusu podatkowego przez podatników VAT stanowi naturalne następstwo konstrukcji podatku od wartości dodanej, jednakże stopień natężenia wskazanego obowiązku zależeć będzie każdorazowo od specyfiki konkretnej procedury szczególnej rozliczania VAT, jaka znajduje zastosowanie w działalności podatnika. W każdym wypadku podatnik powinien jednakże realizować obowiązki weryfikacyjne wynikające z przepisów prawa oraz, w celu zmniejszenia ryzyka podatkowego, mieć na uwadze zalecenia organów podatkowych w tym zakresie. Autor wskazuje również, iż procedury weryfikacyjne, stosowane przez podatników VAT względem kontrahentów, powinny stanowić stały element funkcjonowania w ramach systemu podatku od towarów i usług.

Abstract

The above elaboration concerns the issues of contractor's verification duties, which the VAT taxpayer is obliged to fulfill as part of their business. Within the scope of analysis, the author proves that the need of mutual control of taxpayers' fiscal status should be treated as a consequence of the Value Added Tax legal construct. The scope of duties is related to the type of special VAT procedure, which applies to taxpayer's particular activities. It should be noted, that the taxpayer is obliged to filling the verification duties arising from the provisions and, in order to reduce tax risk, he should remember about the recommendations of the tax authorities in this regard. The author points out that the verification procedures used by VAT taxpayers, should be treated as a regular part of the operations within the system of goods and services tax.

 

Błażej Kuźniacki, Przepisy o kontrolowanych spółkach zagranicznych (CFC) w świetle międzynarodowego prawa publicznego

Streszczenie

Artykuł koncentruje się na relacjach między opodatkowaniem na podstawie przepisów o kontrolowanych spółkach zagranicznych (CFC) a międzynarodowym prawem publicznym. Celem artykułu jest odpowiedzieć na pytanie, czy oraz dlaczego opodatkowanie dochodu CFC przez państwo rezydencji podatników kontrolujących CFC nie jest ograniczone i nieuzasadnione w świetle międzynarodowego prawa publicznego.

Abstract

This paper concentrates on relations between taxation triggered by controlled foreign companies' rules and international public law. The purpose of the paper is to answer to the research question: whether and why taxation of a CFC's income by the State of residence of taxpayers controlling CFC is neither restricted nor unjustified in the light of international public law.

 

 

 

 

 

 

 

rmal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

Ogólne prawo podatkowe przewiduje szereg prawnych instrumentów gromadzenia informacji przez administrację podatkową. Jedną z możliwości jest żądanie informacji od podmiotów, będących stronami stosunków cywilnoprawnych z podatnikiem. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie i zanalizowanie niektórych niewłaściwych praktyk organów podatkowych w tym zakresie.